Trampın sirli silahının şok təfərrüatı: Yeni müharibə erası başladı

ABŞ Prezidenti Donald Trampın “New York Post” qəzetinə verdiyi son müsahibə qlobal təhlükəsizlik müzakirələrinə yeni və narahatedici bir anlayış gətirdi: “Diskombobulyator”. Trampın sözlərinə görə, bu cihaz Venesuelada keçmiş lider Nikolas Maduronun ələ keçirilməsi ilə nəticələnən əməliyyat zamanı istifadə olunub və “dünyada heç kimdə yoxdur”.
Tramp cihazı açıq şəkildə “səs silahı” adlandırsa da, texniki detallara girməyin qadağan olduğunu bildirib. Onun ən çox diqqət çəkən cümləsi isə bu olub:

“Düymələri basdılar, amma heç nə işə yaramadı”.

Bu ifadə təkcə insan faktorunun deyil, hərbi texnikanın da eyni anda sıradan çıxarıldığına işarə kimi şərh olunur.

Səs silahları: mif, yoxsa reallıq?

Elmi və hərbi dairələrdə səs əsaslı texnologiyalar yeni anlayış deyil. Tarixən bu tip sistemlər daha çox psixoloji təzyiq və kütlənin yönləndirilməsi məqsədi ilə istifadə edilib. Lakin Trampın təsvir etdiyi effektlər klassik akustik sistemlərin imkanlarından daha geniş görünür.
Bristol Universitetinin professoru Bruce Drinkvater bildirir ki, səs dalğalarının silah kimi effektiv olması üçün son dərəcə fokuslanmış və yüksək intensivlikli enerji ötürülməsi tələb olunur. Bu isə artıq laboratoriya səviyyəsindən çıxaraq istiqamətləndirilmiş enerji texnologiyaları kateqoriyasına daxil olur.

Təkcə səs deyil: hibrid texnologiya ehtimalı

Maraqlıdır ki, Tramp yalnız insanların deyil, raket və müdafiə sistemlərinin də eyni anda təsirsiz hala düşdüyünü vurğulayıb. Bu detal mütəxəssisləri başqa nəticəyə gətirir: söhbət sırf akustik qurğudan getməyə bilər.

Mançester Universitetindən professor Tobi Heys ehtimal edir ki, “Diskombobulyator” adlandırılan sistem yüksək güclü elektromaqnit impulsları ilə akustik təsiri birləşdirən hibrid platforma ola bilər. Belə texnologiyalar müasir hərb elminin ən məxfi istiqamətlərindən sayılır və adətən açıq mənbələrdə təsdiqlənmir.

Yeni müharibə dili: görünməyən silahlar

Əgər Trampın iddiaları həqiqətə uyğundursa, bu, bir mühüm tendensiyaya işarə edir:
müharibələr getdikcə səssiz, görünməz və inkar edilə bilən vasitələrlə aparılır.
Bu tip texnologiyalar klassik silah anlayışını dəyişir, beynəlxalq hüququ çətin vəziyyətə salır və məsuliyyət mexanizmlərini qeyri-müəyyənləşdirir. Çünki nə partlayış var, nə raket izi, nə də dərhal sübut edilə bilən silah qalığı.

Tramp niyə indi danışdı?

Analitiklər hesab edir ki, Trampın bu mövzunu gündəmə gətirməsi təsadüfi deyil. Bir tərəfdən bu, ABŞ-ın texnoloji üstünlüyünü vurğulamaq cəhdidir, digər tərəfdən isə Rusiya və Çinə ünvanlanan açıq psixoloji mesaj kimi oxunur:
“Bizim malik olduğumuz imkanları siz hələ görməmisiniz”.

Miflə reallıq arasındakı təhlükəli zona

“Diskombobulyator”un real texnologiya, şişirdilmiş siyasi ritorika, yoxsa məqsədli dezinformasiya olub-olmaması hələlik açıq qalır. Lakin bir fakt danılmazdır: Tramp bu ifadə ilə yeni qorxu anlayışı yaradıb.
Müasir dövrdə bəzən silahın özü qədər, onun mövcud olduğuna dair inam da geosiyasi balansları dəyişməyə yetir.
Və görünən odur ki, gələcək müharibələrdə ən təhlükəli olan şey, artıq səsin özü deyil, səssizlik olacaq.

Yeni müharibə erası?

Trampın dedikləri bir şeyi açıq göstərir: klassik raket və bomba dövrü geridə qala bilər. Əgər bu iddialar doğrudursa, “Diskombobulyator” müasir müharibə anlayışını kökündən dəyişən texnologiya kimi tarixə düşə bilər.

Mürtəza