Trampın sülh planı Zelenskini çıxılmaz vəziyyətə salıb AP

ABŞ prezidenti Donald Tramp Ukraynadakı müharibəyə son qoymaq üçün əsasən Moskvanın xeyrinə olan 28 maddəlik yeni bir plan təqdim edib. 

Qaynarinfo "Associated Press"ə istinadən xəbər verir ki, prezident Volodimir Zelenski özünü çıxılmaz vəziyyətdə tapıb.

Tramp deyir ki, Zelenskinin müharibəni davam etdirmək üçün heç bir kartı yoxdur və ərazi güzəştləri, ordunun sayının əhəmiyyətli dərəcədə azaldılması və NATO-ya qoşulmamaq vədini əhatə edən şərtlərlə razılaşmalıdır.

Plan dərc olunandan bəri Zelenski Trampla danışmayıb, lakin o, yaxın günlərdə danışıqların aparılacağını gözləyir. İki lider arasındakı münasibətlər keçmişdə gərgin olub: bu ilin əvvəlində Tramp və vitse-prezident Cey Di Vens Zelenskini ABŞ-ın yardımını qiymətləndirməməkdə ittiham ediblər və bu da hərbi dəstəyin müvəqqəti dayandırılmasına səbəb olub.

Planın mərkəzində, ərazinin bir hissəsi Ukraynanın nəzarəti altında qalsa belə, şərqi Donbas bölgəsinin təhvil verilməsi tələbi dayanır. Analitiklər Rusiya qüvvələrinin bölgəni tam ələ keçirməsinin illər çəkəcəyini təxmin edirlər, lakin Tramp onun itirilməsinin "an məsələsi" olduğunu iddia edir.

Təklif şəxsən Zelenskiyə ABŞ ordusunun katibi Den Driskol tərəfindən təqdim edilib. ABŞ rəsmisinin sözlərinə görə, Ukrayna tərəfi planı gələcək danışıqlar üçün başlanğıc nöqtəsi kimi qəbul edib. Eyni zamanda, planın elementləri Ukraynanın qürurunu dərindən təhqir edir və ictimaiyyət və hökumət üçün qəbuledilməz ola bilər.

Siyasi iqtisadçı Konstantin Sonin qeyd edir ki, Zelenskinin "arxa divara söykənməsi" və plan təsdiqlənərsə, hökumətinin dağılma riski ilə üzləşə biləcəyi ehtimal olunur.

Hərbi tarixçi Devid Silbey əlavə edir ki, bəzi müddəalar, xüsusən də mədəni və tarixi güzəştlər, Ukraynanın "denazizasiyası" haqqında Rusiya rəvayətlərini qanuniləşdirən sənəd kimi qəbul edilə bilər.

Ağ Evin mətbuat katibi Kerolin Livit iddia edir ki, plan vəziyyətin reallıqlarını əks etdirir və ən yaxşı ssenari təklif edir. Lakin tənqidçilər xəbərdarlıq edirlər ki, onun qəbul edilməsi Kiyevin mövqeyini ciddi şəkildə sarsıda və Moskvanın təsirini gücləndirə bilər.

Aydın