Trampın Yəmən hücumları: Əsl hədəf İranmı?

ABŞ Prezidenti Donald Tramp açıqlqmasında bildirib ki, Birləşmiş Ştatlar Ordusuna Yəməndəki Husi terrorçularına qarşı qərarlı və güclü hərbi əməliyyat başlatma əmri verib. Bu açıqlamanın ardından ABŞ-nin döyüş təyyarələri Yəmənin paytaxtı Sanaya hava zərbəsi endirib və ölü sayının artdığı bildirilir.
Bu vəziyyətin bölgədəki siyasi və humanitar təsirləri nə olacaq? ABŞ-nin belə bir hərbi müdaxiləsi, regiondakı qarşıdurmaların gərginləşməsinə səbəb olacaqmı?
Mövzu ilə bağlı Demokrat.az-a açıqlama verən politoloq Turan Rzayev bildirib ki, ABŞ Prezidenti Donald Trampın əmri ilə 15 martdan etibarən ABŞ donanması Yəməndə husilərin nəzarətində olan ərazilərə irimiqyaslı hücumlar təşkil etməyə başlayıb:
“Tramp bildirib ki, “husilərin atdığı hər bir güllə bundan sonra İranın silahlarından və rəhbərliyindən atılan güllə kimi qiymətləndiriləcək”. İranın BMT-dəki daimi nümayəndəliyi isə bəyan edib ki, bu ölkəyə qarşı istənilən təcavüz aktı nəticəsiz qalmayacaq və buna görə ABŞ məsuliyyət daşıyacaq.
Aydın məsələdir ki, Trampı nə Yəmən, nə buradakı xalq, nə də husilər maraqlandırır. Düzdür, husilər son illərdə İsrailə zərbələr endirib və Ədən körfəzində beynəlxalq ticarəti iflic nöqtəsinə çatdıracaq səviyyədə ciddi addımlar atıb. Lakin buna baxmayaraq, ABŞ indiyə qədər bu cür radikal əməliyyatlara əl atmamışdı.Trampın ABŞ qoşunlarına Yəməndə husilərin nəzarətində olan ərazilərə irimiqyaslı hücumlar etmək əmri, Azərbaycan məsəli ilə desək, “Qızım, sənə deyirəm, gəlinim, sən eşit” prinsipi ilə həyata keçirilir. Çünki Tramp və onun komandasının açıqlamalarında əsl hədəfin İran olduğu açıq şəkildə vurğulanır”.
Politoloq onu da vurğulayıb ki, əslində, Trampın məqsədi İranla birbaşa müharibəyə başlamaq və ya bu ölkəyə hərbi müdaxilə etmək deyil:
“Məlumdur ki, İran hətta ən zəif vəziyyətində belə bu cür müdaxiləyə qarşı ölüm-dirim savaşına başlayacaq. Daha dəqiq desək, Tehran dini ideologiyaya əsaslanan müharibə rejiminə keçə bilər. Belə olan halda isə İran ABŞ üçün ikinci Əfqanıstana çevrilə bilər.
İran-ABŞ qarşıdurması və bu ölkəyə beynəlxalq koalisiyanın hərbi müdaxiləsi İsrailin əsas planlarından biridir. Təl-Əviv hər vəchlə bu ssenarinin reallaşmasına çalışır. Lakin Tramp son ana qədər bu versiyadan yayınmağa çalışır. Onun əsas hədəfi İranı nüvə sazişinə qayıtmağa məcbur edərək prosesi səngitməkdir. Əgər bu baş verərsə, Vaşinqton İsrailin hərbi müdaxilə tələblərini bloklaya bilər. Lakin Tehran, xüsusilə İranın ali lideri Əli Xamenei geri addım atmaq istəmir. Bu isə gərginliyin daha da artmasına səbəb olur.
Nəticə etibarilə, əgər rəsmi Tehran nüvə sazişinə qayıtmasa, vaxtilə İraqda olduğu kimi İrana qarşı da beynəlxalq koalisiyanın iştirakı ilə hərbi müdaxilə qaçılmaz ola bilər”.
Leyla Turan
Demokrat.az