Türk dünyası qlobal miqyasda yeni hərbi siyasi güc rolunda Şərh

“Son illərdə dünyada qlobal idarəetmə sisteminin zəifləməsi və çoxtərəfli əməkdaşlıq anlayışının öz dəyərini itirməsi nəticəsində dünyanın müxtəlif bölgələrində hökm sürən münaqişə və böhranlar beynəlxalq təhlükəsizlik arxitekturasına ciddi təhdidlər yaratmaqdadır. Bu da beynəlxalq təşkilatların öz missiyasını effektiv şəkildə həyata keçirərək qlobal sülhün, təhlükəsizliyin və rifahın təmin olunmasına imkan vermir. Nəticədə qlobal miqyasda artan gərginliklər regional problemləri daha da mürəkkəb xarakterə salır. Yaranmış vəziyyətdə biz dünya ölkələrinin, xüsusən də kollektiv Qərbin gözlənilən təhlükəsizlik təhdidlərinə qarşı sürətlə silahlanmasını və hərbi güclərini artırmasını müşahidə edirik. Bu günlərdə Kopenhagendə keçirilən “Avropa Siyasi Birliyi”nin Zirvə görüşündə də əsas müzakirə məsələsi Avropanın yeni hərb strategiyasının hazırlanması və sürətlə silahlanması olub.

Azərbaycan yeni geosiyasi nizamın tərəfdarı kimi beynəlxalq təhlükəsizliyə ciddi təhdidlər yaradan hallara qarşı qətiyyətli mübarizə apararaq müstəqil və konstruktiv siyasət həyata keçirməklə qlobal miqyasda dialoq və əməkdaşlığı təşviq edir. Tam suverenliyini bərpa edən Azərbaycan regionda yeni təhlükəsizlik və əməkdaşlıq mühitinin formalaşması, sülh naminə etimad quruculuğunun həyata keçirilməsi istiqamətində fəal siyasət yürüdür. Ölkəmizin strateji kursu beynəlxalq hüquq normalarına riayət olunması, dövlətlərin suverenliyi və ərazi bütövlüyünə hörmət edilməsi, daxili işlərinə müdaxilə olunmaması və qarşılıqlı surətdə milli maraqların nəzərə alınması kimi prinsiplərə əsaslanır. Buna baxmayaraq, Azərbaycan Cənubi Qafqazda sülhün memarı və təminatçısı rolunda çıxış etsə də, dünyada baş verən proseslər bölgəmiz üçün də təhdidlər yarada bilər və belə çirkin niyyətləri həyata keçirməyə hazır olan qüvvələr də istisna deyil. Ona görə də dayanıqlı sülhü qorumaq üçün təhlükəsizliyin daha etibarlı şəkildə təmin edilməsinə ehtiyac var”.

Bunu Ölkə.Az-a açıqlamasında Milli Məclisin Müdafiə, Təhlükəsizlik və Korrupsiya ilə Mübarizə Komitəsinin sədri Arzu Nağıyev, TDT-nin Qəbələdə keçirilən Zirvə görüşündə Prezident İlham Əliyevin təşkilat üzvləri arasında hərbi sahədə əməkdaşlığın artırılması istiqamətində səsləndirdiyi bəyanatı şərh edərkən deyib.

Komitə sədri bildirib ki, Prezident İlham Əliyevin TDT üzvləri arasında hərbi sahədə əməkdaşlığın dərinləşdirilməsi istiqamətindəki mesajı beynəlxalq münasibətlər sistemində və yeni dünya nizamının formalaşmasında baş verən proseslərin gedişindən irəli gələn məsələdir:
“Təsadüfi deyil ki, TDT-nin Qəbələdə keçirilən Zirvə görüşü “Regional sülh və təhlükəsizlik” devizi altında keçirildi. Cənab Prezident çıxışında təsadüfən qeyd etmədi ki, təşkilatımızın təməl sənədi olan Naxçıvan Sazişində sülhün qorunması və təhlükəsizlik əsas məqsəd və vəzifələr sırasında yer alıb. Dünyanın üzləşdiyi hazırkı geosiyasi və təhlükəsizlik çağırışları fonunda, ötən il Şuşada keçirilmiş qeyri-rəsmi Zirvə görüşü zamanı qəbul edilmiş Qarabağ Bəyannaməsinə və bugünkü Zirvə görüşünün “Regional sülh və təhlükəsizlik” mövzusuna uyğun olaraq, türk dövlətlərinin vahid güc mərkəzi kimi çıxış etməsi olduqca vacibdir.

Məlumdur ki, təhlükəsizlik təmin edilmədən inkişaf mümkün deyil. Beynəlxalq hüququn norma və prinsiplərinin kobud şəkildə pozulduğu bir dövrdə ölkələrimiz arasında hərbi və hərbi-texniki sahədə əməkdaşlıq çox önəmli amillərdən biridir. Bu çərçivədə müttəfiqimiz olan Türkiyə ilə dərin əməkdaşlıq mövcuddur. Yalnız son bir ildə Türkiyə ilə birgə 25-dən artıq ikitərəfli və çoxmillətli hərbi təlimlər keçirilib. Ölkələrimiz arasında hərbi, müdafiə və təhlükəsizlik sahələrində geniş əməkdaşlığı nəzərə alaraq, 2026-cı ildə Azərbaycanda TDT-yə üzv ölkələrin birgə hərbi təlimlərinin keçirilməsini təklif edirəm”.

“Regional sülhə və əməkdaşlığa ancaq güclü təhlükəsizlik sistemi formalaşdırmaqla nail olmaq olar. Bunu dünyanın yeni reallığı tələb edir. Çünki bugünkü dünyada hərbi güc hər bir ölkənin müstəqilliyinin və ərazi bütövlüyünün əsas amilidir. Bir sözlə, həm yerləşdiyimiz Türk coğrafiyasında, həm də bütövlükdə Avrasiyada uzunmüddətli və səmərəli əməkdaşlığa nail olmaq istəyiriksə, o zaman mütləq hərbi sahədə də əməkdaşlığı gücləndirməliyik”.

Deputat hesab edir ki, bundan sonra TDT təkcə siyasi, iqtisadi, humanitar sahələrdə deyil, eyni zamanda hərbi sahədə də əməkdaşlıqla bağlı ciddi addımlar atacaq:
“Bu da nəticə etibarilə TDT-nin həm də hərbi-siyasi güc kimi formalaşmasına öz töhfəsini verəcək. Azərbaycan və Türkiyə hər zaman olduğu kimi bu prosesdə də öndə gedəcək. Bununla da TDT dünyanın yeni nizamının və yeni təhlükəsizlik sisteminin yaranmasında ciddi aktor rolunda çıxış edəcək. Yalnız bunun sayəsində gələcək dünya nizamında, beynəlxalq təhlükəsizlik sistemində hər bir dövlətin maraqlarının nəzərə alınmasını təmin etmək mümkün olacaq”.

Mürtəza