Icma.az
close
up
RU
Menu

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

Türkiyədə bir şəhərin yarıdan çoxunun yoluxduğu xəstəlik

Türkiyədə bir şəhərin yarıdan çoxunun yoluxduğu xəstəlik

Azpost saytından verilən məlumata əsasən, Icma.az məlumatı açıqlayır.

Türkiyədə 1980-ci ildən sonra tamamilə aradan qalxan, lakin Cumhuriyyətin ilk illərində Rize əhalisinin böyük hissəsini təsirləyərək ölüm hallarına yol açan “kancalı qurd xəstəliyi”nin bölgədə ciddi ictimai tədbirlərin görülməsinə səbəb olduğu məlum olub. O dövrdə xəstəliyin yayılmasının qarşısını almaq üçün şəhər mərkəzində ayaqyalın gəzmək rəsmi şəkildə qadağan edilmişdi.

AzPost xəbər verir ki, araşdırmalara görə, xəstəlik kənd təsərrüfatında istifadə olunan gübrələr vasitəsilə torpağa qarışırdı. Ayaqyalın gəzən və torpaqla birbaşa təmas edən insanlar bu paraziti dəridən qəbul edir, xəstəlik əvvəlcə qarın şişkinliyi ilə özünü göstərir, müalicə olunmazsa üç il ərzində ölümə gətirib çıxarırdı. Xəstəlik həmin dövrdə dünyada yalnız səkkiz ölkədə, Türkiyədə isə təkcə Rizedə qeydə alınıb.

Rizeli araşdırmaçı-yazıçı Rəcəb Koyuncunun bildirdiyinə görə, “kancalı qurd” Rizeyə Qurtuluş Savaşı illərində bölgəni işğal edən rus qoşunlarının tərkibində çalışan Çinli yol işçiləri vasitəsilə yoluxub. 1931-ci il arxiv sənədləri göstərir ki, həmin zaman Rize əhalisinin təxminən 67 faizi bu infeksiyaya yoluxmuşdu.

Məsələ o qədər ciddi hal almışdı ki, Atatürkün şəxsi həkimlərindən biri olan Dr. Asım Ararın hazırladığı hesabat əsasında Rizedə bu xəstəliyin müalicəsi üçün xüsusi xəstəxana və dispanser quruldu. Pasiyentlərin müalicəsi, dərmanları və prosedurları dövlət tərəfindən tamamilə pulsuz təmin edilirdi. Həmçinin xəstəliyə yoluxanların mütləq şəkildə müalicəyə cəlb olunması, yoluxma faktını gizlədənlərin isə cəzalandırılması kimi hüquqi tələblər tətbiq edildi.

Kəndlərdən şəhərə gələn sakinlərin ayaqyalın gəzmələri qəti şəkildə qadağan edilmişdi. Mütəxəssis Koyuncu həmin illəri görən yaşlıların hələ də çarıqlarını çiyninə asaraq şəhər mərkəzinə çarığı geyinməzdən əvvəl ayaqlarını yuduqlarından danışdıqlarını bildirib. 1935-ci il məlumatlarına görə, Rizedə təkcə bir ildə bu xəstəlikdən müalicə alanların sayı 138 min nəfərə çatmışdı.

Riyazi baxımdan bu rəqəm o dövr üçün kifayət qədər yüksək idi, çünki bölgənin ümumi əhalisi cəmi 271 min nəfər idi. Bu isə hər iki nəfərdən birinin xəstəlikdən əziyyət çəkdiyini göstərirdi.

Rəcəb Koyuncu özü də 1974-cü ildə bu xəstəliyə yoluxduğunu deyərək qeyd edib ki, həmin illərdə “kurt dərmanı” kimi bilinən preparat apteklərdə və hətta kənd dükanlarında asanlıqla tapılırdı. Onun bildirdiyinə görə, xəstəlik 1980-ci ildən etibarən Türkiyədə tamamilə yox olub və son 45 ildə yeni yoluxma qeydə alınmayıb.

AzPost.az

Paylaş

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:189
embedMənbə:https://azpost.info
archiveBu xəbər 24 Noyabr 2025 15:13 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see340

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see332

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see330

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see329

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see281

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see269

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see266

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see262

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see255

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see254

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see232

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see230

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see221

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see215

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see212

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see212

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see200

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see196

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see189

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

19 Noyabr 2026 15:03see185
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri