Icma.az
close
up
RU
Türkiyədə bir şəhərin yarıdan çoxunun yoluxduğu xəstəlik

Türkiyədə bir şəhərin yarıdan çoxunun yoluxduğu xəstəlik

Azpost saytından verilən məlumata əsasən, Icma.az məlumatı açıqlayır.

Türkiyədə 1980-ci ildən sonra tamamilə aradan qalxan, lakin Cumhuriyyətin ilk illərində Rize əhalisinin böyük hissəsini təsirləyərək ölüm hallarına yol açan “kancalı qurd xəstəliyi”nin bölgədə ciddi ictimai tədbirlərin görülməsinə səbəb olduğu məlum olub. O dövrdə xəstəliyin yayılmasının qarşısını almaq üçün şəhər mərkəzində ayaqyalın gəzmək rəsmi şəkildə qadağan edilmişdi.

AzPost xəbər verir ki, araşdırmalara görə, xəstəlik kənd təsərrüfatında istifadə olunan gübrələr vasitəsilə torpağa qarışırdı. Ayaqyalın gəzən və torpaqla birbaşa təmas edən insanlar bu paraziti dəridən qəbul edir, xəstəlik əvvəlcə qarın şişkinliyi ilə özünü göstərir, müalicə olunmazsa üç il ərzində ölümə gətirib çıxarırdı. Xəstəlik həmin dövrdə dünyada yalnız səkkiz ölkədə, Türkiyədə isə təkcə Rizedə qeydə alınıb.

Rizeli araşdırmaçı-yazıçı Rəcəb Koyuncunun bildirdiyinə görə, “kancalı qurd” Rizeyə Qurtuluş Savaşı illərində bölgəni işğal edən rus qoşunlarının tərkibində çalışan Çinli yol işçiləri vasitəsilə yoluxub. 1931-ci il arxiv sənədləri göstərir ki, həmin zaman Rize əhalisinin təxminən 67 faizi bu infeksiyaya yoluxmuşdu.

Məsələ o qədər ciddi hal almışdı ki, Atatürkün şəxsi həkimlərindən biri olan Dr. Asım Ararın hazırladığı hesabat əsasında Rizedə bu xəstəliyin müalicəsi üçün xüsusi xəstəxana və dispanser quruldu. Pasiyentlərin müalicəsi, dərmanları və prosedurları dövlət tərəfindən tamamilə pulsuz təmin edilirdi. Həmçinin xəstəliyə yoluxanların mütləq şəkildə müalicəyə cəlb olunması, yoluxma faktını gizlədənlərin isə cəzalandırılması kimi hüquqi tələblər tətbiq edildi.

Kəndlərdən şəhərə gələn sakinlərin ayaqyalın gəzmələri qəti şəkildə qadağan edilmişdi. Mütəxəssis Koyuncu həmin illəri görən yaşlıların hələ də çarıqlarını çiyninə asaraq şəhər mərkəzinə çarığı geyinməzdən əvvəl ayaqlarını yuduqlarından danışdıqlarını bildirib. 1935-ci il məlumatlarına görə, Rizedə təkcə bir ildə bu xəstəlikdən müalicə alanların sayı 138 min nəfərə çatmışdı.

Riyazi baxımdan bu rəqəm o dövr üçün kifayət qədər yüksək idi, çünki bölgənin ümumi əhalisi cəmi 271 min nəfər idi. Bu isə hər iki nəfərdən birinin xəstəlikdən əziyyət çəkdiyini göstərirdi.

Rəcəb Koyuncu özü də 1974-cü ildə bu xəstəliyə yoluxduğunu deyərək qeyd edib ki, həmin illərdə “kurt dərmanı” kimi bilinən preparat apteklərdə və hətta kənd dükanlarında asanlıqla tapılırdı. Onun bildirdiyinə görə, xəstəlik 1980-ci ildən etibarən Türkiyədə tamamilə yox olub və son 45 ildə yeni yoluxma qeydə alınmayıb.

AzPost.az

Paylaş

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:184
embedMənbə:https://azpost.info
archiveBu xəbər 24 Noyabr 2025 15:13 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see383

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see352

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see302

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see278

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see275

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see267

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see257

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see249

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see248

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see234

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see225

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see224

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see221

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see217

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see216

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see212

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see211

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see207

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see205

“PAŞA Sığorta”nın yeni mobil tətbiqi istifadəyə verilib

18 Noyabr 2026 12:12see197
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri