Icma.az
close
up
RU
Türkiyədə bir şəhərin yarıdan çoxunun yoluxduğu xəstəlik

Türkiyədə bir şəhərin yarıdan çoxunun yoluxduğu xəstəlik

Azpost saytından verilən məlumata əsasən, Icma.az məlumatı açıqlayır.

Türkiyədə 1980-ci ildən sonra tamamilə aradan qalxan, lakin Cumhuriyyətin ilk illərində Rize əhalisinin böyük hissəsini təsirləyərək ölüm hallarına yol açan “kancalı qurd xəstəliyi”nin bölgədə ciddi ictimai tədbirlərin görülməsinə səbəb olduğu məlum olub. O dövrdə xəstəliyin yayılmasının qarşısını almaq üçün şəhər mərkəzində ayaqyalın gəzmək rəsmi şəkildə qadağan edilmişdi.

AzPost xəbər verir ki, araşdırmalara görə, xəstəlik kənd təsərrüfatında istifadə olunan gübrələr vasitəsilə torpağa qarışırdı. Ayaqyalın gəzən və torpaqla birbaşa təmas edən insanlar bu paraziti dəridən qəbul edir, xəstəlik əvvəlcə qarın şişkinliyi ilə özünü göstərir, müalicə olunmazsa üç il ərzində ölümə gətirib çıxarırdı. Xəstəlik həmin dövrdə dünyada yalnız səkkiz ölkədə, Türkiyədə isə təkcə Rizedə qeydə alınıb.

Rizeli araşdırmaçı-yazıçı Rəcəb Koyuncunun bildirdiyinə görə, “kancalı qurd” Rizeyə Qurtuluş Savaşı illərində bölgəni işğal edən rus qoşunlarının tərkibində çalışan Çinli yol işçiləri vasitəsilə yoluxub. 1931-ci il arxiv sənədləri göstərir ki, həmin zaman Rize əhalisinin təxminən 67 faizi bu infeksiyaya yoluxmuşdu.

Məsələ o qədər ciddi hal almışdı ki, Atatürkün şəxsi həkimlərindən biri olan Dr. Asım Ararın hazırladığı hesabat əsasında Rizedə bu xəstəliyin müalicəsi üçün xüsusi xəstəxana və dispanser quruldu. Pasiyentlərin müalicəsi, dərmanları və prosedurları dövlət tərəfindən tamamilə pulsuz təmin edilirdi. Həmçinin xəstəliyə yoluxanların mütləq şəkildə müalicəyə cəlb olunması, yoluxma faktını gizlədənlərin isə cəzalandırılması kimi hüquqi tələblər tətbiq edildi.

Kəndlərdən şəhərə gələn sakinlərin ayaqyalın gəzmələri qəti şəkildə qadağan edilmişdi. Mütəxəssis Koyuncu həmin illəri görən yaşlıların hələ də çarıqlarını çiyninə asaraq şəhər mərkəzinə çarığı geyinməzdən əvvəl ayaqlarını yuduqlarından danışdıqlarını bildirib. 1935-ci il məlumatlarına görə, Rizedə təkcə bir ildə bu xəstəlikdən müalicə alanların sayı 138 min nəfərə çatmışdı.

Riyazi baxımdan bu rəqəm o dövr üçün kifayət qədər yüksək idi, çünki bölgənin ümumi əhalisi cəmi 271 min nəfər idi. Bu isə hər iki nəfərdən birinin xəstəlikdən əziyyət çəkdiyini göstərirdi.

Rəcəb Koyuncu özü də 1974-cü ildə bu xəstəliyə yoluxduğunu deyərək qeyd edib ki, həmin illərdə “kurt dərmanı” kimi bilinən preparat apteklərdə və hətta kənd dükanlarında asanlıqla tapılırdı. Onun bildirdiyinə görə, xəstəlik 1980-ci ildən etibarən Türkiyədə tamamilə yox olub və son 45 ildə yeni yoluxma qeydə alınmayıb.

AzPost.az

Paylaş

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:199
embedMənbə:https://azpost.info
archiveBu xəbər 24 Noyabr 2025 15:13 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see357

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see356

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see346

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see344

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see333

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see327

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see315

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see310

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see308

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see305

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see297

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see294

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see288

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

20 Noyabr 2026 17:30see276

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see275

Ağdamda yaradıcı master klas təşkil olundu FOTO

20 Noyabr 2026 21:05see265

Cennifer Lopesdən ETİRAF: “Altı ay dayanmadan ağladım”

20 Noyabr 2026 19:20see256

Qazax şəhərində beşinci İdman Festivalının açılış mərasimi keçirilib FOTO

20 Noyabr 2026 21:35see242

3 Tesla MRT SAF Hospitalda Nə zaman həyat əhəmiyyətlidir? (VİDEO)

20 Noyabr 2026 15:57see236

Nəhəng gəmidə NAMƏLUM XƏSTƏLİK yayıldı 150 yə yaxın insanda QORXULU ƏLAMƏTLƏR

20 Noyabr 2026 15:17see233
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri