Türkiyəli jurnalist: PKK nın silahı yerə qoymasında xalqın mövqeyi həlledici oldu ÖZƏL

PKK terror təşkilatının İraqın Süleymaniyyə bölgəsində silahı yerə qoymasını yaxından izləyən "Aydınlık" qəzetinin juranlisti Ferdi Tanhan Oxu.Az-ın suallarını cavablandırıb.

Tanhan kürd xalqının zorakılıq əvəzinə dayanıqlı sülh və ictimai inteqrasiya gözləntisinin ön plana çıxdığını vurğulayıb. Prosesin təkcə təşkilat baxımından deyil, dövlətin qəbul edəcəyi strateji qərarlarla da formalaşacağını bildirən Tanhan Abdullah Öcalanın təsirini və prosesə töhfəsini də qiymətləndirib.

- Kürd xalqı PKK-nın silahı yerə qoyma qərarını necə dəyərləndirir? Bu sülh yolu ilə nizamlamadır, yoxsa taktiki həmlədir?

- Hələ Öcalan çağırış etməzdən əvvəl kürd xalqı ayrıca milli dövlət və ya muxtariyyət tələblərinin heç bir real əsası olmadığının fərqində idi. Onlar bu tələblərin əvəzinə təhlükəsizlik və əmin-amanlığa üstünlük verdilər. Demokratik hüquqlar baxımından böyük ölçüdə həllini tapmış kürd məsələsinin imperialistlərin yönləndirməsi ilə silahlı təşkilat tərəfindən istismarından narahatlıq da var idi.

Bölgə əhalisi təşkilatın bu cür dəvətlərinə qatılmır, zorakılıq hərəkətlərindən uzaq durur, övladlarını dağlara göndərməmək üçün böyük mübarizə aparırdı. Diyarbəkirli anaların çağırışları bunun bariz nümunəsidir. Öcalanın son çağırışı bölgə əhalisi tərəfindən diqqətlə qarşılandı. Bu çağırışın keçmiş danışıqlardan fərqli olduğu, beynəlxalq təzyiqləri ehtiva etmədiyi və daha çox Türkiyənin daxili dinamikası ilə formalaşan proses olduğunun fərqinə varıldı.

Nəticə etibarilə PKK-nın silahı yerə qoymasında xalqın mövqeyi həlledici oldu. Xalq silahlı mübarizəyə son qoyulmasını çoxdan istəyirdi.

- Kürd xalqı silahı yerə qoyan təşkilat üzvlərinə dövlətin yanaşmasını yetərli hesab edirmi?

- Kürd və türk xalqları bu bölgənin qədim və təcrübəli xalqlarıdır. Onlar bilirlər ki, hər şeyi bir anda həll etmək mümkün deyil və prosesin mərhələli şəkildə davam etməsi lazımdır. PKK-nın silahı yerə qoyması İraqda mühüm bir mərhələ oldu. İndi növbə dövlətdədir. Dövlət bu prosesdə strateji hədəf müəyyən etməlidir.

Abdullah Öcalanın fevralın 27-də etdiyi çağırışa baxsaq, silahı yerə qoymaqda məqsəd bəlli olur: "Dövlətlə və cəmiyyətlə bütövləşmək". Yəni Türkiyə Respublikası və türk milləti ilə bütövləşmək. Bu, taktika deyil, strateji məqsəddir.

"Terrorsuz Türkiyə" şüarı da bu məqsədin ifadəsidir. Lakin bu şüarın içini doldurmaq lazımdır. Silahı yerə qoyan PKK-lılar cəmiyyətdə harada yer alacaqlar? Onlar həyatlarını necə davam etdirəcəklər? Bu suallara hərtərəfli, real və strateji cavablar verilməlidir. Əks halda, xəstə məhbusların azad edilməsi və digər bu kimi səthi addımlar həll yolu olmayacaq. Ona görə də qarşıdakı dövrdə ümumi amnistiyanın müzakirəsi qaçılmaz mövzu olmalıdır.

- Kürdlər üçün bu prosesdə Öcalanın rolu nə dərəcədə həlledicidir?

- Abdullah Öcalan müasir dövrün ən qabarıq şəkildə "bütləşdirilmiş" simalarından biridir. Bu, onun öz təşkilatı tərəfindən qurulmuş strukturdur. PKK daxilində Öcalanın sözü qanun kimidir. Keçmişdə bu, hökumətlər tərəfindən "istifadə" vasitəsi kimi görünürdü. Lakin bu gün bu struktur "qiymətləndirmə" müstəvisinə keçib.

Öcalanın "danışıqlarımız azad iradə əsasında aparılır" deməsi buna görə də əhəmiyyətlidir. Onun mövqeyi həll prosesində mühüm asanlaşdırıcı rol oynaya bilər. Həm kürdlər, həm də türklər baxımından - və daha geniş ölçüdə ərəb xalqları və dünya xalqları baxımından - bu prosesdə Öcalanın rolunu kiçiltmək olmaz.

Elçin Aslangil