Türkiyəli professor: ““Check up” dövrü başa çatıb...”

Müasir dövrdə qocalma artıq idarəolunan bioloji proses kimi qiymətləndirilir.

Bu səbəbdən dünyanın bir çox ölkəsində xəstəxanalar sağlam qocalma və uzunömürlülük sahəsində ixtisaslaşmış mərkəzlər yaratmağa başlayıb.

Sağlam qocalma və uzunömürlülük sahəsində tanınmış mütəxəssislərdən biri olan professor Osman Müftüoğlu da bu mövzuda 50 illik peşəkar təcrübəsini bölüşüb.

“Cebheinfo.az” xəbər verir ki, türkiyəli professor yeni modelin fəlsəfəsini belə izah edib:

“Ənənəvi "check-up" anlayışını geridə qoyan bu yenilikçi model yalnız insanın mövcud sağlamlıq vəziyyətini qiymətləndirməklə kifayətlənmir, eyni zamanda gələcəkdə yarana biləcək riskləri əvvəlcədən müəyyənləşdirməyə və fərdi profilə uyğun profilaktik tədbirlər planı hazırlamağa yönəlib. Başqa sözlə, "check-up" dövrü başa çatıb, "check-forward" dövrü başlayıb”.

O bildirib ki, qabaqcıl analiz sistemləri, rəqəmsal səhiyyə texnologiyaları və süni intellekt dəstəyi ilə əldə olunan məlumatlar hər bir insan üçün fərdiləşdirilmiş sağlam və uzunömürlü həyat planlarının hazırlanmasına imkan yaradır:

“Tibb istiqamətini dəyişir. Artıq əsas məqsəd yalnız xəstəliyi aşkar etmək deyil, onun yaranmasının qarşısını almaqdır. Ənənəvi müalicə modelinin yerini sağlamlığın qorunmasına yönəlmiş yanaşma tutur”.

Osman Müftüoğlu vurğulayıb ki, artıq məsələ daha uzun yaşamaqdan çox, daha keyfiyyətli yaşamaqdır:

“Məqsədimiz insanların ömürlərini uzatmaqla yanaşı, onların daha uzun müddət enerjili, məhsuldar, müstəqil və sağlam qalmasına dəstək olmaqdır.

Müasir tibb xəstəliyin yaranmasını gözləyən deyil, gələcəyi idarə etməyə çalışan bir modelə çevrilir. Əsas məsələ təkcə xəstəliyi aşkar etmək deyil, onun yaranmasına imkan verməməkdir”.

O qeyd edib ki, bu gün 70 yaşa çatmaq artıq qeyri-adi uğur hesab edilmir:

“Mərhum şair Cahit Sıtkı Tarancının dediyi kimi, artıq 35 yaş həyat yolunun yarısı sayılmır. Bununla belə, elmi araşdırmalar göstərir ki, qocalmanın ilk əlamətləri məhz 35 yaş ətrafında özünü göstərməyə başlayır. 

Buna görə də 35 yaş həyatın yarısı deyil, yeni mərhələsinin başlanğıcı kimi qəbul oluna bilər”.

Professor əlavə edib ki, 35 yaşdan etibarən müntəzəm sağlamlıq müayinələri aparıldıqda orqanizmdə bir növ “metabolik yenilənmə” baş verir:

“Bu yanaşma sayəsində Alzheimer xəstəliyinin yaranmasından təxminən 10 il əvvəl riskləri müəyyənləşdirərək onun qarşısını almaq istiqamətində addımlar ata bilirik.Xərçəng xəstəlikləri ilə bağlı da gələcəyi proqnozlaşdırmağa imkan verən yeni mərhələyə qədəm qoymuşuq.

Mədəaltı vəzi və yumurtalıq xərçəngi də daxil olmaqla bir çox xərçəng növündə riskləri illər öncədən müəyyənləşdirmək mümkündür. Bunun sayəsində DNT-də dövr edən şiş hüceyrələrini erkən mərhələdə aşkarlaya bilirik”.

Əfsanə Rəcəb
"Cebheinfo.az"

Problemlərinizi bizə yazın, şahidi olduğunuz hadisələri çəkib göndərin