Türkiyənin enerji hədəfi: Tam müstəqillik və regional tərəfdaşlıq KONKRET

Türkiyə bu gün qarşısına üç əsas strateji məqsəd qoyub: enerji müstəqilliyinin təmin olunması, müdafiə sənayesinin inkişafı və ərzaq təhlükəsizliyinin möhkəmləndirilməsi. Bu barədə Türkiyənin energetika və təbii sərvətlər naziri Alparslan Bayraktar haqqin.az-a müsahibəsində məlumat verib. Müsahibə Ərzincan Binali Yıldırım Universitetində keçirilən “Türkiyənin enerji və dağ-mədən sənayesi” konfransı çərçivəsində baş tutub.

KONKRET.az xəbər verir ki, nazir son 23 ildə Türkiyə iqtisadiyyatının 230 milyard dollardan 1,3 trilyon dollara qədər artdığını qeyd edib. Bu inkişaf enerji ehtiyaclarının da dəfələrlə artmasına səbəb olub. Bayraktar bildirib ki, Türkiyə hələ də xarici enerji resurslarından ciddi asılı vəziyyətdədir və bu, ölkənin iqtisadi sabitliyi üçün ciddi risk yaradır:

“Neft və qaz idxalı üçün çox yüksək məbləğlər ödəməyə məcburuq. Bu da tədiyyə balansında çatışmazlıq yaradır. Geosiyasi qeyri-sabitliklər birbaşa enerji təhlükəsizliyimizi təhdid edir. Məqsədimiz – enerji sahəsində tam müstəqilliyə nail olmaqdır”, – deyə nazir bildirib.

Bu çərçivədə Türkiyənin daxili enerji resurslarının mənimsənilməsinə önəm verdiyini vurğulayan Bayraktar, Şırnak vilayətində yerləşən və ölkənin ən böyük neft yatağı sayılan Qabar dağını misal çəkib. 30 ilə yaxın PKK-nın nəzarətində olmuş bu bölgə 2019-cu ildən etibarən neft hasilatı üçün fəal şəkildə istifadə olunur.

“Məqsədimiz Qara dənizdəki dərin su yatağı Sakaryadan tutmuş Qabar dağlarındakı neft qatlarına qədər bütün ölkə ərazisini əhatə etməkdir. Bu, müstəqilliyə aparan yoldur”, – deyə Bayraktar əlavə edib.

Nazir həmçinin beynəlxalq enerji layihələrində Azərbaycanın strateji tərəfdaş rolunu xüsusi vurğulayıb. Hazırda Türkiyənin dörd gəmisinin müxtəlif bölgələrdə karbohidrogen axtarışları apardığını, eyni zamanda Azərbaycan, İraq, Liviya və Nigerlə birgə layihələrin reallaşdırıldığını, Somalidə isə kəşfiyyatın tamamilə Türkiyə tərəfindən həyata keçirildiyini qeyd edib. Ankara həmçinin Türkmənistan qazının Avropaya Türkiyə üzərindən daşınması istiqamətində konkret addımlar atır.

Bayraktar ölkədə tikilməkdə olan ilk atom elektrik stansiyası – “Akkuyu” AES-in tam güclə fəaliyyətə başladıqdan sonra Türkiyənin elektrik enerjisi tələbatının 75%-ni qarşılayacağını bildirib. O, eyni zamanda dövlətin enerji xərclərinə verdiyi dəstəyi də vurğulayıb:

“Son üç ildə əhaliyə təbii qaz və elektrik enerjisi xərclərinə görə 1 trilyon lirə subsidiya ayırmışıq. Qaz borcunun hər 1000 lirəsindən 700-ü dövlət tərəfindən ödənilir. Elektrikdə isə xərclərin təxminən yarısını dövlət qarşılayır”, – deyə nazir bildirib.

Bayraktar xatırladıb ki, 2002-ci ildə, prezident Rəcəb Tayyib Ərdoğan hakimiyyətə gəlməzdən öncə, ölkədə təbii qaz cəmi 5 vilayətdə mövcud idi. O dövrdə bütün ölkə üzrə qazlaşdırma vədi qeyri-real görünürdü. Lakin 23 il sonra qaz artıq ölkənin bütün 81 vilayətinə çatdırılıb. Nazir bu nailiyyəti dövlətin məqsədyönlü siyasətinin və müstəqillik yolunda ardıcıl addımların göstəricisi kimi dəyərləndirib.

Natiq Səlim,
KONKRET.az