Icma.az
close
up
RU
Türkiyənin Suverenliyinə Təzyiq: Ekspert Qərbin yeni planlarından danışdı

Türkiyənin Suverenliyinə Təzyiq: Ekspert Qərbin yeni planlarından danışdı

Icma.az, Gununsesi saytına istinadən bildirir.

ABŞ-lı Papa Türkiyəyə gəldi. İlk səfərini Türkiyəyə etdi. Ziyarətin tanıtım və prestij dəyəri yüksəkdir. Magazin tərzi, vizual effektləri bol, hətta əyləncəlidir. Amma bu ziyarət yalnız bunlardan ibarət deyil, ola da bilməz deyil mi?

O zaman gəlin, ən başdan deyək və sonra işə başlayaq: “Bu, Türkiyənin suverenlik memarlığına, Lozan’ın status hökmlərinə, Ortodoks–Katolik güc bərabərliyinə və regional teopolitik fay xətlərinə birbaşa toxunan çox qatlı bir formasiya prosesidir”.

Bu hadisə, keçmişdə FETÖ tərəfindən həyata keçirilən “Dinlərarası Dialoq və Mədəniyyətlər İttifaqı Projesi”nin əvvəlki formasından daha irəli gedir; burada leqitimlik, güc və otorite anlayışının yenidən qurulmaq istənildiyi bir prosesə rast gəlinir, buna görə də əvvəlkindən çox daha vacibdir. Yəni bu, “Dinlərarası Dialoq Vol.2” deyil, bizzat yüksəldilmiş versiyasıdır.

Ortalıqda dolaşan “Kilsə, Türkiyədən böyükdür” ifadəsi də sadə bir hezeyan cümləsi deyil. Bu, Qərbin Türkiyə üzərindəki tarixi-teoloji iddialarını yenidən dövriyyəyə salmaq cəhdidir. Paylaşdığım vizuallar da bunun artıq şüurlu bir semiyotik hücuma yönəldiyinə dair nümunələrdir.

İznik çox danışıldı: Bu, bir “Teopolitik Mərkəzin Köçürülməsi” əməliyyatıdır. Papa’nın İznik Konsili’nin, yəni “İznikdə Xristian Birliyinin Qorunması”nın tam 1700-cü ildönümündə Türkiyəyə gəlməsi:

Xristianlığın qurucu geopolitikasını yenidən İstanbul-İznik ekseninə daşımaq

Ortodoks və Katolik arasındakı köhnə çatlağı “ortaq düşmən” (İslam dünyası-radikallıq-geopolitik boşluq) vasitəsilə bağlamaq,

Fenerə yeni bir üst-otoritar geyindirmək deməkdir.

Buradakı teopolitik mühit belədir: Bir mədəniyyət, öz müqəddəs məkanlarını yenidən təyin etdiyi anda, öz gücünü də yenidən müəyyən edir. Bu, yalnız kilsə üçün deyil, dövlətlər üçün də keçərlidir. Yəni məsələ artıq “Xristian Birliyi” deyil, “Xristian Coğrafyasının Yenidən Qurulması”dır. Katolik strateqləri buna “Üçüncü Xristian Minilliyinin Yenilənməsi” deyirlər.

Fener Rum Ortodoks Patriarxalığının Statüsünün Fiilen Yüksəldilməsi Cəhdi: Vatikan və bəzı xarici mənbələrdə keçdiyi şəkildə; “Papanın rəsmi dövlət + kilsə rəsmiləri” dəvəti ilə Türkiyəyə gəlməsi:

Fener RP-ni, Türkiyədən müstəqil bir otoritar kimi yerləşdirməyi hədəfləyir,

Lozan’ın “sadece Türkiyədəki Rumların dini qurumu” hökmü olaraq pozulması cəhd edilir,

ABŞ vitse-prezidentinin iştirak etmək istəyi isə Fener RP-yə dövlətlərarası status vermə cəhdinə çevrilir.

Bütün bunlar Türkiyənin suverenlik sahəsinə qarşı “yumşaq, amma kəskin” bir hərəkətə qarşılıq gəlir. Aydın mesaj belədir: “Türkiyə nə deyirsə, desin, biz Feneri ekümnik qəbul edirik və belə davranırıq.” Bu, Lozan’ın dini status hökmlərinə qarşı ən böyük meydan oxumalardan biridir. Bu eyni zamanda Türkiyənin qərar mexanizmlərinə xaricdən müdaxilə cəhdi olaraq da görülə bilər.

Ortodoks-Katolik Eksenində Geopolitik Müdaxilə: Bu ziyarət yalnız teoloji deyil, həm də strateji bir məsələdir.

Ukrayna-Rusiya Müharibəsi: Ukrayna Kilsəsinin Rus Kilsəsindən ayrılması bəzi iddialara görə CIA-Vatikan ortaq əməliyyatıdır. İndi ikinci mərhələyə keçilir: İstanbul mərkəzli yeni bir Ortodoks hiyeranarxiyası qurulması. Bu yalnız Rusiya və Ortodoks Şərq üçün deyil, eyni zamanda Türkiyə üçün də təhdiddir.

Orta Şərq Ortodoksları-Antakya Patriarxalığı: Suriyə və Lübnanda olan Ortodokslərin çoxu Antakya Patriarxına bağlıdır, Fenerə yox. Papa’nın bu ziyarəti Antakyanı zəiflətmək, Orta Şərq Xristiyanlarını Vatikan-İstanbul mərkəzli yeni birlik layihəsinə çəkmək məqsədi güdür. Bu, başqa bir yandan Suriya-Lübnan sahəsinə yeni bir teopolitik müdaxilə pəncərəsi açmaq deməkdir.

Papa vasitəsilə Katolik-Ortodoks üst bir protokol qurulmaq istəyir. Bu da xristian geopolitikasında yeni bir mərkəz düyünü yaratmağa çalışmaqdır.

Dinlərarası Dialoq Vol 2.0 Yüksəldilmiş Versiyası: (FETÖ, BOP, İbrahimi Projələr): Bu ziyarəti keçmişdə olduğu kimi yalnız “Dinlərarası Dialoq və prosesləri” vasitəsilə oxumaq əskik. Çünki artıq vəziyyət inkişaf edib. Bu artıq:

Dialoq deyil, nüfuz inşasıdır.

FETÖ modelinin daha dəstəklənmiş versiyasıdır.

“Mədəniyyətlər İttifaqı” adı altında Türkiyənin İslam dünyasındakı rolunu yumşaltma / azaldma cəhdidir.

Səudiyə Yüklənən “yumşaq İslam-dialoq-deyişim” missiyası ilə uyğunlaşdırılır.

Bu addımın strateji məqsədi: İslam dünyasını daha yumşaq, daha bölünmüş, daha asılı və daha müdaxilə edilə bilən hala gətirməkdir.

Abdullah Ağar – Təhlükəsizlik və hərbi məsələlər üzrə ekspert

Gununsesi.info

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:130
embedMənbə:https://www.gununsesi.info
archiveBu xəbər 28 Noyabr 2025 21:00 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see375

Parisdə bugünkü etirazlara 21 mindən çox şəxs qatılıb

21 Noyabr 2026 21:24see247

Dünya iqtisadiyyatı təhlükə qarşısındadır KİV

22 Noyabr 2026 07:02see241

Azərbaycanda regional tədris mərkəzinin yaradılması Dünya Bankı ilə müzakirə edilib

21 Noyabr 2026 15:42see240

BOKT nin rəhbərliyinə təyinat olub

21 Noyabr 2026 14:31see236

Ekspert: Dövlət idarəçiliyinin rəqəmsallaşdırılması Azərbaycan iqtisadiyyatının rəqabət qabiliyyətini artırır

21 Noyabr 2026 17:24see235

Fermer ucuz satır, alıcı baha alır: Qiymət fərqi harada yaranır?

21 Noyabr 2026 14:38see233

Qızıl gələn il ucuzlaşacaq

21 Noyabr 2026 16:40see231

Mehriban Əliyeva və qızlarından Vyetnam mədəniyyətinə zərif ehtiram Foto

21 Noyabr 2026 15:21see230

La Liqa: Derbidə “sülh”

22 Noyabr 2026 00:06see229

Samvel Karapetyan: “Paşinyan müalicə olunmalıdır”

21 Noyabr 2026 17:14see225

Sumqayıtda gənc oğlan qətlə yetirilib

22 Noyabr 2026 04:55see218

Allah uzaq tutsun, amma müharibə bizim işimizdir Hakan Fidan

22 Noyabr 2026 02:18see213

Türkiyə Super Liqası: “Qalatasaray” evdə sevindi

22 Noyabr 2026 00:13see213

SEPAH ABŞ nin hərbi bazalarını hədəf aldı

22 Noyabr 2026 00:43see213

2026 cı ilin sonunda almaq üçün ən sərfəli iPhone modelləri

21 Noyabr 2026 21:07see212

Ötən gün götürülən narkotik vasitələrin həcmi açıqlandı

21 Noyabr 2026 16:00see212

İbrahim Kalın HƏMAS nümayəndə heyəti ilə Qəzzada atəşkəsi müzakirə etdi

22 Noyabr 2026 00:03see212

İran Bəhreyndə sənaye müəssisəsinə zərbə endirdi

22 Noyabr 2026 00:23see210

Milton qasırğası ABŞ də yaşayan azərbaycanlıların evlərini də vurdu

22 Noyabr 2026 07:05see208
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri