Icma.az
close
up
RU
TÜRKLƏRİN HÜZNLÜ KÖÇ HEKAYƏSİ BİZİM DİYAR

TÜRKLƏRİN HÜZNLÜ KÖÇ HEKAYƏSİ BİZİM DİYAR

Turkstan.az saytından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər verir.

Hər bir xalqın ədəbiyyatı öz mədəni həyatı, tarixi və ideoloji gerçəkliklərindən bəslənərək yetişir və zaman keçdikcə həmin dəyərlərin qoruyucusuna çevrilir. Xalq şairi B. Vahabzadənin də haqlı olaraq qeyd etdiyi kimi "Elm nə qədər kosmopolitdirsə, sənət və ədəbiyyat bir o qədər millidir. Milli olmayan sənət əsl sənət ola bilməz" (1, səh.3).

Türk yaşamının, türk mədəni irsinin öyrənilməsi baxımından tarixi romanların, xüsusilə də bitkin və ekspressiv yazı üslubu ilə bu janrda dəsti-xəttini qoymuş Sevinc Çokumun yaradıcılığı böyük əhəmiyyət daşıyır. S. Çokumun tarixi romanları türk xalqının həyatda qalma mübarizəsini xalqın zəngin adət-ənənəsi və əxlaqı fonunda canlandırır. Ədibin "Hilal görününcə", "Avqust başağı" romanları türk tarixinin ən mühüm məqamlarına toxunub türk xalqının və türk təfəkkürünün keşməkeşli inkişaf yolunu göstərir.

S.Çokumun mövzu baxımından tariximizlə səsləşən və bu səbəbdən, xüsusi diqqət və həssaslıqla qarşılanan əsəri, yazıçının Balkan müharibələrindən sonra doğma torpaqlarından sürgün edilmiş Rumeli türklərinə ithafən qələmə aldığı “Bizim Diyar” romanıdır. Adını Yəhya Kamalın "1918" adlı şeirindən götürən roman, ideya baxımından da həmin şeirin ruhunu təkrar edir

Ölənlər öldü, qalanlarla iztirab çəkdik.

Artıq Vətənində xor baxılan camaatıq biz.

Ölənlər qurtuldu nəhayət bu qəm-kədərdən.

Və yaddaşlara həkk olub keçmiş Vətən,

Bizim diyar olaraq qaldı ta qiyamətədək.

S.Çokum romanı real həyat hadisələrindən bəhrələnərək, Rumeli köçkünlərin xatirələri və tarixi sənədlər əsasında yazmışdır.

"Bizim diyar" bir türk ailəsinin faciəvi taleyi əsasında Rumeli türklərinin ürək yanğısını, yurdlarını, sevdiklərini itirmə acısını əks etdirir. Yunan, serb və bolqar basqınları, işgəncələr, qarət və qətllər, yandırılan məscidlər yalnız əsərin qəhrəmanlarının deyil, bütünlüklə türk xalqının kədərindən bəhs edir.

Romanı dilimizə tərcümə edən Əzizə Cəfərzadə əsərdə təsvir olunan hadisələri tarixi torpaqlarından ayrı düşmüş qərbi azərbaycanlıların taleyi ilə eyniləşdirərək yazır: "Romandakı bir sıra hadisələr burada, Qafqazda, bizim günlərdə baş verən hadisələrə bənzəyir. Sanki Ermənistandan, ulu dədə-baba torpaqlarından didərgin salınan azəri qaçqınlarının həyatıdır bu səhnələr" (1).

Romanın ilk səhifələrindən türk ruhu, türk xarakteri təzahür tapır. S.Çokum əsrlər boyu türklərə vətən olmuş Rumelidə türkün keçmişinə, zamanla unudulub itmiş dəyərlərinə yenidən həyat verir. Türk dünyasını təmsil edən ilahilər, həznli türkülər, Namiq Kamal şeirləri, güləbətin işləməli Quran qabları, namazlıqlar, Nəcəfi təsbehlər, qızılgül, lavanda, müşk ətirli cehiz sandıqları romana xüsusi rəng qatmaqla yanaşı, türklərin milli mənsubiyyətinin göstəricisi kimi çıxış edir. Romanın sözügedən xüsusiyyətinə diqqət yetirən B. Vahabzadə yazır: "Ömründə bir dəfə də olsa Türkiyəni görməyən, türk xarakteri ilə tanış olmayan başqa bir millətin hər hansı bir nümayəndəsi bu romanı oxuyarsa, türk xalqını, onun özünə məxsus səciyyəvi sifətlərini görüb tanıya bilər" (1, səh. 3).

S. Çokum "Bizim diyar"ı "bir Rumeli romanı, bir köç, torpaq itkisi və mədəni dəyişim romanı" kimi xarakterizə edir (3).

Romanın nəzərə çarpan xüsusiyyəti və ideyası, ilk səhifələrdən duyulub əsərin sonuna kimi qorunub saxlanılan, zaman və məsafələrə qalib gələn Vətən sevgisi və torpağa bağlılıq hissidir.

Roman Balkanlarda ilk müharibə qığılcımlarının görünməsindən mövcud hakimiyyətin devrilməsinə və Türkiyənin respublika elan olunmasına qədər bir dövrü işıqlandırır. Balkan türklərinin təxminən 20 illik həyatını əhatə edən bu zaman kəsiyi tarixi hadisələri şərh etməklə yanaşı, onların baş vermə səbəblərinə, təhrikçilərinə, törətdiyi fəsadlara da aydınlıq gətirir.

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:189
embedMənbə:https://www.turkustan.az
archiveBu xəbər 20 Oktyabr 2025 16:39 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see364

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see341

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see330

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see275

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see274

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

17 Noyabr 2026 23:17see252

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see239

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see239

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see234

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see234

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see224

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see222

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see218

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see208

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see207

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see207

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see190

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see188

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see187

Vətən müharibəsinin xronikası: 16 oktyabrda Xocavəndin bir sıra kəndləri işğaldan azad edilib

18 Noyabr 2026 04:19see181
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri