Uitkoffun tükənməyən ümidi... Trampın dostu “bu görüş mütləq olacaq” deyir, amma...

Donald Trampın xüsusi nümayəndəsi Stiv Uitkoff dəfələrlə “bacarmadığı işlə məşğul olduğuna”, “Putinə mədhiyyələr söylədiyinə” və digər çatışmazlıqlarına görə Qərb mediası və siyasətçilər tərəfindən tənqid edilib. Doğrudan da heç bir diplomatik savadı və təcrübəsi olmayan, yalnız əmlakçı, Trampın dostu və qolf tərəfdaşı kimi tanınan Uitkoff hər nə qədər intensiv səfərlər edərək, Rusiya və Ukrayna arasında uzlaşma nöqtələri tapmağa çalışsa da, hələlik ortada heç bir konkret ciddi nəticə yoxdur. Əksinə, çoxları Vladimir Putinin Uitkoffun vasitəsilə Trampa təsir etdiyini və manipulyasiya ilə məşğul olduğunu iddia edirlər. Hesab edirlər ki, Uitkoff özü də Kremlin təsiri altına düşüb və az qala onun təbliğat maşınına xidmət etməklə məşğuldur. Hətta Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski də Uitkoffu birbaşa Kreml narrativlərini yaymaqda günahlandırmışdı...

Lakin bütün uğursuzluqlara baxmayaraq, Uitkoff indiyə qədər çəkdiyi zəhmətin hədər getməyəcəyinə əmindir. İnsafən deyək ki, Kremlin mövqeyindəki müəyyən yumşalmalarda onun da rolu danılmazdır.

Uitkoff “Fox News”-a son müsahibəsində Ukrayna və Rusiya ilə diplomatik danışıqların necə getdiyi barədə danışıb. O, bu həftə Nyu-Yorkda Ukrayna nümayəndələri ilə görüşəcəyini və buna paralel olaraq, ruslarla da hər gün danışdığını deyib: “Mən bu həftə ukraynalılarla görüşürəm. Bu həftə Nyu-Yorkda onlarla görüşəcəm və bu, mühüm siqnaldır. Biz ruslarla hər gün danışırıq".

Eyni zamanda o, Volodimir Zelenski və Vladimir Putin arasında görüşün baş tutacağına əmin olduğunu qeyd edib: "Düşünürəm ki, biz nəhayət ikitərəfli görüş görə bilərik. Mənim şəxsi fikrim budur ki, prezidentə(Trampa-red.) sövdələşmə əldə etmək üçün masa arxasında oturmaq lazımdır".

Beləliklə, göründüyü kimi, bütün ziddiyyətlərə və onun ünvanına söylənən tənqidlərə rəğmən Uitkoff ümidli və kifayət qədər optimistdir.

Qeyd edək ki, bundan öncə “Reuters” bildirib ki, danışıqlar zamanı Rusiya və ABŞ rəsmiləri bir neçə enerji sazişini müzakirə ediblər. Bu yolla ABŞ Moskvanı Ukraynadakı müharibəni dayandırmağa sövq etmək istəyib. Əvəzində, Vaşinqton sanksiyaları yumşaltmağa meyl göstərib. Qaldırılan məsələlər arasında “Exxon Mobil”in Rusiyanın “Saxalin-1” neft-qaz layihəsinə qayıtması, eləcə də Rusiyanın Qərbin sanksiyaları altında olan “Arctic LNG 2” kimi LNG layihələri üçün Amerika avadanlığı verilməsi məsələsi də olub. Bu isə Rusiya üçün olduqca önəmli mövzudur.

Həmçinin, ABŞ Dövlət katibi Marko Rubio bazar ertəsi Ukrayna Xarici İşlər naziri Andrey Sibiqa və avropalı diplomatlarla danışıqlar aparıb və Ukraynada müharibəyə son qoymaq səylərini müzakirə edib.

Buna baxmayaraq, qarşı tərəf – Rusiya real danışıqlara və sülhə hazır olduğunu ifadə edən heç bir siqnal vermir. Əksinə, yenidən qondarma bəhanələr gətirərək, gah Zelenskinin legitimliyini sual altına alır, gah da danışıqlar üçün əvvəlcə ekspertlər səviyyəsində görüşlərin vacibliyini önə çəkərək vaxt uzadır. Və istənilən danışığa, müzakirələrə açığ olduğunu bəyan etsə də, bunun üçün ilkin atəşkəs anlaşmasını qətiyyətlə rədd edir. Ən pisi də odur ki, Tramp Kremlin bu “üslubu” ilə razılaşır və atəşkəs tələbindən imtina edir.

Bütün bunların fonunda isə Uitkoffun optimizmi və vədləri kifayət qədər mənasız və təsirsiz görünür…

C.Məmmədli

“AzPolitika.info”