Ukraynada yeni cəbhə: Belarus müharibəyə qoşula bilərmi?

...Ukrayna Belarusdan hücumu dəf etmək üçün hazırlıqlar elan edir. Sərhəd bölgəsində mina sahələri qoyulur və istehkamlar tikilir, təhlükəsizlik xidmətləri isə əhali üzərində yoxlamaları gücləndirir.

Ukrayna ordusunun nümayəndələri Belarus ərazisindəki hədəflərini açıqlayıblar.

SİA-nın əldə etdiyi məlumata görə, “Verstka” Minskin müharibəyə girmə riskinin nə qədər real olduğunu izah edir.

Belarusdan Ukraynaya mümkün hücum barədə bu məlumat necə məlumdur?

2 may tarixində Volodimir Zelensky Ukrayna sərhədi yaxınlığında Belarusdan "qeyri-adi fəaliyyət" aşkar edildiyini bildirdi.

O, nəyi nəzərdə tutduğunu izah etmədən "Ukrayna öz xalqını, suverenliyini qorumağa hazırdır və Ukraynaya qarşı hər hansı bir təcavüzkar fəaliyyətə cəlb olunan hər kəs bunu başa düşməlidir" deyə yazıb.

Ukrayna mediası izah edib ki, Belarus tərəfində sərhəd yol infrastrukturu təkmilləşdirilir və artilleriya mövqeləri qurulur. Qeyd edilib ki, Ukrayna tərəfi hələlik təcili hücuma hazırlıq əlamətləri aşkar etməyib.

İki həftə sonra, 15 mayda Zelenski bildirib ki, Moskva Belarus ərazisindən əməliyyatlar planlarını nəzərdən keçirir - ya Ukraynadakı Çerniqov-Kiyev oxuna, ya da Belarusun şimal sərhədindəki NATO ölkələrindən birinə (Litva və Latviya orada yerləşir) qarşı...

...Ukrayna Rusiya ilə Belarus arasındakı söhbətin təfərrüatlarına malikdir, - deyə o bildirib.

...Əgər Aleksandr Lukaşenko səhv edərsə və bu Rusiyanın niyyətini dəstəkləmək qərarına gələrsə, Ukrayna mütləq özünü və xalqını müdafiə edəcək.

Zelenski Belarusun müharibədə birbaşa iştirakından bəhs etməyib və prezident Aleksandr Lukaşenko da bunu inkar edir.

...Əgər biz Ukraynaya qarşı da daxil olmaqla, müharibəyə cəlb olunarıqsa, bunun yeganə yolu bizə qarşı təcavüz etmələridir. Ukraynada müharibəyə cəlb olunmaq niyyətimiz yoxdur. Buna ehtiyac yoxdur, - deyə o, 21 mayda jurnalistlərə bildirib.

Belarus Rusiya işğalına qoşula bilərmi?

...2022-ci ildə müharibənin əvvəlində Rusiya ordusu Belarus ərazisindən Ukraynaya hücum edərək, Pripyat və Çerniqovdan keçərək iki istiqamətdən Kiyevə doğru irəlilədi. Ukrayna paytaxtından sərhədə qədər olan məsafə təxminən 100 kilometrdir.

O dövrdə Rusiya ordusu şəhərin sərhədlərinə cəmi bir gündə çatmağı bacardı - bu, indi tamamilə qeyri-mümkün görünən bir nailiyyətdir.

Rusiya Belarus ərazisindəki hərbi bazalardan və aerodromlardan istifadə etdi, ölkədən raket zərbələri endirdi və yaralıları yerli hərbi xəstəxanalarda yerləşdirdi.

Lakin Belarus ordusu döyüşlərdə birbaşa iştirak etmədi.

Ölkə ordusu təxminən 49.000 şəxsi heyətdən ibarətdir; müharibə zamanı onu 150.000-300.000 ehtiyatda olan əsgər gücləndirə bilər.

Təxminən 6500 əsgər və çavuş müqaviləli əsgərdir, bəzi zabitlər müntəzəm olaraq ehtiyatdan çağırılır və silahlı qüvvələr əsasən modernləşdirilmiş Sovet dövrü texnikası ilə təchiz olunub.

Ukraynaya qarşı bu cür qüvvələrlə hücum əməliyyatları aparmaq ehtimalı azdır.

Oktyabr ayında keçirilən iSANS sorğusuna görə, ölkə əhalisinin təxminən 27 faizi Rusiya qoşunlarının Ukraynadakı hərəkətlərini dəstəkləyir, 34 faizi isə onlara qarşı çıxır. Təxminən 70 faizi sülh danışıqlarını dəstəkləyir.

Bu cür fikirlərlə çağırışçı ordunun xarici torpaqlarda müharibəyə hazır olması ehtimalı azdır və əksər ekspertlər Minskin təkbaşına hərbi əməliyyatlara girməyəcəyinə inanırlar.

"The National Interest" qeyd edir ki, "Lukaşenkonun cəmiyyətlə danışılmamış razılaşmasının bir hissəsi ölkəni başqasının dağıdıcı müharibəsinə sürükləməmək vədi idi".

Daha real variant Belarusun yenidən Rusiya hərbi hücumu üçün ərazi açmasıdır. Lakin, hələlik belə bir hücuma hazırlıq barədə müstəqil təsdiq yoxdur.

...Amerika Müharibə Tədqiqatları İnstitutu qeyd edir ki, Rusiyanın belə bir əməliyyata başlamaq üçün kifayət qədər ehtiyatı yoxdur. Sərhəddə kifayət qədər zərbə qüvvəsinin yaradılmasına dair heç bir əlamət yoxdur.

İnstitutun analitikləri hesab edirlər ki, Moskva Lukaşenkonu Polşadan dəmir yolu da daxil olmaqla, Ukraynanın qərbində və şimal-qərbində dron hücumları üçün Belarus ərazisindən istifadə etməyə inandırmağa çalışa bilər.

Bu cür hücumlar hələ qeydə alınmayıb.

Belarusdan yeni bir Rusiyanın hücumu necə ola bilər?

Əgər Moskva qüvvələrini hücum üçün toplasaydı, Belarus sektoru Ukrayna qüvvələrinin diqqətini ölkənin şərqindən yayındırmaq üçün istifadə edilə bilər, çünki Rusiyanın Donetsk bölgəsini ələ keçirməsini tamamlamağa çalışdığı yer budur.

Moskva Kiyevə doğru yayındırıcı zərbələr endirə və ya Polşadan gələn logistika təchizat yollarını kəsə bilər.

…Hudson İnstitutunun baş elmi işçisi Lyuk Koffi qeyd edir ki, belə bir zərbə Ukrayna Silahlı Qüvvələri üçün ciddi logistika problemləri yarada bilər və on minlərlə Ukrayna əsgərinin yenidən yerləşdirilməsini tələb edə bilər (…məqalədə Belarus ordusu tərəfindən belə bir manevr mümkünlüyü araşdırılır).

Lakin, 2026-cı ildə Kiyevə və ya Çerniqov istiqamətində hipotetik hücum 2022-ci ildəki hücumdan fərqli görünəcək: dronlar irimiqyaslı hərbi texnikanın irəliləməsini qeyri-mümkün edib, sərhəd xətləri mina sahələri və istehkamlarla əhatə olunub və Ukrayna ordusu Belarus ərazisinin dərinliyinə zərbə endirməyə hazır olduğunu bəyan edib.

…İlk 500 hədəf artıq müəyyən edilib. Pulsuz və çox praktik məsləhət: Ukraynanın yoluna çıxmayın.

…Deməli bunu Ukrayna Pilotsuz Sistemlər Qüvvələrinin komandanı Robert Brovdi 26 mayda Facebook-da yazıb.

Əli Babayev