Ürəyin dayanmasının gözlənilməz səbəbi açıqlandı

Yüksək hava çirklənməsi ürəyin qəfil dayanma ehtimalını artırır. 

Qaynarinfo xəbər verir ki, bu nəticəyə Milan Politexnik Universitetinin tədqiqatçıları gəliblər. Nəticələr "Global Challenges" (GC) jurnalında dərc olunub.

Tədqiqatçılar 2016–2019-cu illər arasında Lombardiyada qeydə alınan 37 613 xəstəxana xaricində ürəyin dayanma hadisəsini analiz ediblər. Hər bir hadisə üçün Avropa "Copernicus" proqramının peyk məlumatlarından istifadə edərək gündəlik çirklənmə konsentrasiyaları müəyyən edilib.

Araşdırmada PM2.5 və PM10 – diametri müvafiq olaraq 2,5 və 10 mikrometrdən kiçik olan hava hissəciklərinin səviyyələri nəzərə alınıb. Bu hissəciklər dərin tənəffüs yollarına daxil olub iltihabi reaksiyalar yarada bilər. Həmçinin azot dioksidi, ozon və karbon monoksid səviyyələri də izlənilib. Məkan-zaman statistik modelləri hava çirklənməsinin gələcək günlərdə ürəyin dayanması ehtimalı ilə əlaqəsini müəyyən etməyə imkan verib.

Ən diqqətçəkən əlaqə azot dioksidi ilə müşahidə olunub. Konsentrasiyanın kub metrə 10 mikroqram artması növbəti 96 saat ərzində qəfil ürəyin dayanması riskini 7% artırıb. Sərt hissəciklər də təsir göstərib: PM2.5 üçün riskin artımı 3%, PM10 üçün isə 2,5% təşkil edib.

Müəlliflər bildirirlər ki, təsir şəhər ərazilərində daha güclü olsa da, tapılan əlaqələr böyük şəhərlərdən kənarda da saxlanılır. Risk əsasən isti dövrlərdə artır, bu da yüksək temperatur ilə çirklənmiş hava maddələri arasında qarşılıqlı təsirin olduğunu göstərə bilər.

Hətta rəsmi normativləri aşmayan çirklənmə səviyyələrində belə əhəmiyyətli korrelyasiyalar müşahidə olunub ki, bu da mövcud "təhlükəsiz” təsir həddinin mövcudluğunu şübhə altına qoyur.

Aydın