Icma.az
close
up
RU
ÜST: Uşaqların cismani cəzalandırılmasına son qoymağın vaxtıdır

ÜST: Uşaqların cismani cəzalandırılmasına son qoymağın vaxtıdır

Icma.az, Azertag portalına istinadən məlumat verir.

Bakı, 21 avqust, AZƏRTAC

Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının (ÜST) yeni hesabatına əsasən, dünyada 18 yaşadək uşaqların yarısından çoxu hər il cismani cəzaya məruz qalmaqda davam edir. Fiziki cəza ən çox uşaqların döyülməsi hallarına aiddir, lakin bu, valideynlər, baxıcılar və ya müəllimlər tərəfindən müəyyən dərəcədə narahatlığa səbəb olan hər hansı cəzalara da şamil oluna bilər. Belə hallar evdə və ya məktəb sinfi kimi ictimai yerlərdə baş verir. Bu cür cəzanın idrak və sosial-emosional inkişafın azalması ilə yanaşı, narahatlıq və depressiya riskinin artması da daxil olmaqla geniş təsirləri var.

AZƏRTAC təşkilatın hesabatına istinadla xəbər verir ki, ÜST-nin Sağlamlıq determinantları departamentinin direktoru Etien Kruqun sözlərinə görə, cismani cəza uşaqların davranışına, inkişafına və ya rifahına heç bir fayda vermir, habelə valideynlərə və ya cəmiyyətlərə mənfi təsir göstərir.

Son onilliklər ərzində bir çox tədqiqat cismani cəzanın təsirlərini araşdırıb və onların heç biri bu anormal hərəkətin uşaqlara və ya onların davranışlarına müsbət təsir göstərdiyini aşkar etməyib. Əksinə, bir çoxları bunun fərd olaraq uşaqlara və bütövlükdə cəmiyyətlərə uzunmüddətli mənfi sağlamlıq təsirlərinin olduğunu aşkar ediblər.

Hesabata görə, 49 aşağı və orta gəlirli ölkədə aparılan bir araşdırma cismani cəzaya məruz qalan uşaqların həmyaşıdları ilə birlikdə inkişaf yolunda olma ehtimalının 24 faiz daha az olduğunu müəyyən edib. Bu cəza növü fiziki zərər verməklə yanaşı, həm də uşaqların beyin strukturunu və funksiyasını həqiqətən dəyişə bilən hormonal stres səviyyələrini artırır. Fərdi səviyyədə təsirlər isə ömürlük ola bilər.

Cəmiyyət nöqteyi-nəzərindən fiziki olaraq cəzalandırılan uşaqlar da öz övladlarına adekvat davranır və nəsillərarası zorakılıq ənənəsi yaranır. Eynilə, uşaqlıq illərində cismani cəzaya məruz qalanlar böyüdükdə zorakılıq, cinayət və aqressiv davranışlara daha çox meyil göstərirlər.

Fiziki cəza bütün dünyada və mədəniyyətlər arasında geniş yayılsa da, regional fərqlər davam edir. Hesabatda qeyd olunur ki, Avropa və Mərkəzi Asiyada uşaqların təxminən 41 faizi evlərdə fiziki cəzaya məruz qalırsa, Yaxın Şərq və Şimali Afrikada bu rəqəm 75 faizdir. Məktəblərdə fərq daha da böyükdür - Qərbi Sakit okean ölkələrində uşaqların yalnız 25 faizi məktəbdə oxuyarkən fiziki cəzaya məruz qalır, Afrika və Mərkəzi Amerikada isə bu göstərici 70 faizdən çoxdur.

Bununla belə, əlilliyi olan uşaqların fiziki cəzaya məruz qalması riski yüksəkdir. Yoxsul, iqtisadi və ya irqi ayrı-seçkiliyə məruz qalan icmalar daha çox fiziki cəza tətbiq edirlər.

Hesabatda vurğulanır ki, cismani cəzanın qadağan edilməsi vacibdir, lakin görülən tədbirlər kifayət deyil. Əslində, araşdırmalar qanuni qadağalar və fiziki cəzaların azaldılması arasında heç bir ardıcıl əlaqənin olmadığını aşkar edib. Hazırda dünyanın 67 ölkəsində həm evdə, həm də məktəbdə cismani cəzaların tətbiqinə universal qadağalar var. ÜST üzv ölkələri bu məsələdə yeni maarifləndirmə kampaniyaları aparmağa çağırıb.

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:140
embedMənbə:https://azertag.az
archiveBu xəbər 21 Avqust 2025 10:31 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see290

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see285

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see248

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

15 Noyabr 2026 22:01see234

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see232

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see231

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see230

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

15 Noyabr 2026 21:02see229

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see221

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see219

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see215

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see212

Gündə 50 qramdan çox təmiz etanol içmək demensiya riskini 29 faiz artırır

15 Noyabr 2026 20:52see204

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see195

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see195

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see191

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see191

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see186

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see185

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see179
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri