Icma.az
close
up
RU
ÜST: Uşaqların cismani cəzalandırılmasına son qoymağın vaxtıdır

ÜST: Uşaqların cismani cəzalandırılmasına son qoymağın vaxtıdır

Icma.az, Azertag portalına istinadən məlumat verir.

Bakı, 21 avqust, AZƏRTAC

Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının (ÜST) yeni hesabatına əsasən, dünyada 18 yaşadək uşaqların yarısından çoxu hər il cismani cəzaya məruz qalmaqda davam edir. Fiziki cəza ən çox uşaqların döyülməsi hallarına aiddir, lakin bu, valideynlər, baxıcılar və ya müəllimlər tərəfindən müəyyən dərəcədə narahatlığa səbəb olan hər hansı cəzalara da şamil oluna bilər. Belə hallar evdə və ya məktəb sinfi kimi ictimai yerlərdə baş verir. Bu cür cəzanın idrak və sosial-emosional inkişafın azalması ilə yanaşı, narahatlıq və depressiya riskinin artması da daxil olmaqla geniş təsirləri var.

AZƏRTAC təşkilatın hesabatına istinadla xəbər verir ki, ÜST-nin Sağlamlıq determinantları departamentinin direktoru Etien Kruqun sözlərinə görə, cismani cəza uşaqların davranışına, inkişafına və ya rifahına heç bir fayda vermir, habelə valideynlərə və ya cəmiyyətlərə mənfi təsir göstərir.

Son onilliklər ərzində bir çox tədqiqat cismani cəzanın təsirlərini araşdırıb və onların heç biri bu anormal hərəkətin uşaqlara və ya onların davranışlarına müsbət təsir göstərdiyini aşkar etməyib. Əksinə, bir çoxları bunun fərd olaraq uşaqlara və bütövlükdə cəmiyyətlərə uzunmüddətli mənfi sağlamlıq təsirlərinin olduğunu aşkar ediblər.

Hesabata görə, 49 aşağı və orta gəlirli ölkədə aparılan bir araşdırma cismani cəzaya məruz qalan uşaqların həmyaşıdları ilə birlikdə inkişaf yolunda olma ehtimalının 24 faiz daha az olduğunu müəyyən edib. Bu cəza növü fiziki zərər verməklə yanaşı, həm də uşaqların beyin strukturunu və funksiyasını həqiqətən dəyişə bilən hormonal stres səviyyələrini artırır. Fərdi səviyyədə təsirlər isə ömürlük ola bilər.

Cəmiyyət nöqteyi-nəzərindən fiziki olaraq cəzalandırılan uşaqlar da öz övladlarına adekvat davranır və nəsillərarası zorakılıq ənənəsi yaranır. Eynilə, uşaqlıq illərində cismani cəzaya məruz qalanlar böyüdükdə zorakılıq, cinayət və aqressiv davranışlara daha çox meyil göstərirlər.

Fiziki cəza bütün dünyada və mədəniyyətlər arasında geniş yayılsa da, regional fərqlər davam edir. Hesabatda qeyd olunur ki, Avropa və Mərkəzi Asiyada uşaqların təxminən 41 faizi evlərdə fiziki cəzaya məruz qalırsa, Yaxın Şərq və Şimali Afrikada bu rəqəm 75 faizdir. Məktəblərdə fərq daha da böyükdür - Qərbi Sakit okean ölkələrində uşaqların yalnız 25 faizi məktəbdə oxuyarkən fiziki cəzaya məruz qalır, Afrika və Mərkəzi Amerikada isə bu göstərici 70 faizdən çoxdur.

Bununla belə, əlilliyi olan uşaqların fiziki cəzaya məruz qalması riski yüksəkdir. Yoxsul, iqtisadi və ya irqi ayrı-seçkiliyə məruz qalan icmalar daha çox fiziki cəza tətbiq edirlər.

Hesabatda vurğulanır ki, cismani cəzanın qadağan edilməsi vacibdir, lakin görülən tədbirlər kifayət deyil. Əslində, araşdırmalar qanuni qadağalar və fiziki cəzaların azaldılması arasında heç bir ardıcıl əlaqənin olmadığını aşkar edib. Hazırda dünyanın 67 ölkəsində həm evdə, həm də məktəbdə cismani cəzaların tətbiqinə universal qadağalar var. ÜST üzv ölkələri bu məsələdə yeni maarifləndirmə kampaniyaları aparmağa çağırıb.

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:135
embedMənbə:https://azertag.az
archiveBu xəbər 21 Avqust 2025 10:31 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Balıq bazarında bahalaşma var (Video)

14 Noyabr 2026 21:02see346

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see290

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see282

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see279

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see265

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see262

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see256

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see255

Həftədə bir məşq fiziki formanı və sağlamlığı yaxşılaşdıra bilərmi?

14 Noyabr 2026 21:54see235

Bitkoinin qiyməti 66 min dollardan aşağı düşdü

15 Noyabr 2026 01:34see227

Məşhur model milyarderə ərə getdi

15 Noyabr 2026 00:26see218

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see210

Türkiyəli aktyor ev sahibi ilə məhkəməni uddu Kirayə qalmaqalı

14 Noyabr 2026 22:18see206

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see206

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see205

Kayli Cennerin keçmiş işçisi məhkəməyə müraciət etdi Ağır ittihamlar

14 Noyabr 2026 23:23see202

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see202

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see194

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see189

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see184
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri