Vasitəçilik uğrunda mübarizə: Ukrayna danışıqlarında Uitkoffu kim əvəz edəcək?

“Bu, çox mürəkkəb bir münaqişədir, hər bir məsələ üzərində yaxşı təşkil olunmuş, davamlı iş tələb edir”

Stiv Uitkoffun ötən şənbə günü Donald Trampın Ukrayna sülh danışıqları üzrə xüsusi nümayəndəsi kimi Rusiyaya səfəri onun son səfəri ola bilər. Moskvaya səkkiz səfər və Kiyevə yalnız bir səfər nəticəsiz başa çatıb. AYNA.AZ-ın xəbərinə görə, planlarla tanış olan beş nəfər “Financial Times” (FT) qəzetinə bildirib ki, indi Ağ Ev Uitkoffu və Prezident Trampın kürəkəni Cared Kuşneri danışıqlardan çıxarmağı düşünür.

Mərkəzi Kəşfiyyat İdarəsinin direktoru Con Retkliff servis diplomatiyası təşəbbüsünü öz üzərinə götürməyə hazırlaşır. Bu barədə ona yaxın olan ABŞ rəsmiləri avropalı həmkarlarına bildiriblər. Retkliff Rusiya və Ukrayna kəşfiyyat rəsmiləri ilə əlaqələrini davam etdirəcək.

Ağ Ev və MKİ mümkün dəyişikliklər barədə şərh verməkdən imtina ediblər. FT mənbələri Trampın hələ yekun qərar vermədiyini bildiriblər. Lakin qəzet yazır ki, Uitkoffun prosesdən uzaqlaşdırılması xəbəri Avropa paytaxtlarında sevincə səbəb olub və Rusiya ilə bir il yarım davam edən nəticəsiz danışıqlardan sonra müəyyən irəliləyişlər gözləyirlər.

Putin Amerika xüsusi nümayəndələri ilə son görüşü zamanı Moskvanın onlara etibar etdiyini bildirib: "Əlbəttə ki, burada vasitəçilik keyfiyyəti və bunu edənlərə etibar çox vacibdir. Sizə demək istəyirəm ki, birlikdə işləməkdən rahatıq və əlbəttə ki, bu işə bizim tərəfimizdən etibar səviyyəsi olduqca yüksəkdir".

Lakin eyni zamanda, nəşrlə qeyri-rəsmi əlaqələrdə olan insanların fikrincə, Kreml Vaşinqtona ABŞ-dan yeni bir yanaşmanı nəzərdən keçirməyə hazır olduğunu bildirib. Ukrayna rəsmiləri və Kremlin mövqeyi ilə tanış olan insanların fikrincə isə Moskva Uitkoffu 2025-ci ilin avqustunda Alyaskada keçirilən Putin-Tramp görüşündə irəliləyişin əldə edilməməsində qismən məsuliyyətli sayır. Uitkoff Trampı Putinin güzəştə getməyə hazır olduğunu eyham edərək sammiti keçirməyə inandırıb, halbuki Tramp əslində Ankoricdə adi tələblərini səsləndirib.

Kiyev isə öz növbəsində hesab edir ki, Uitkoff Putinin mövqeyini yumşaltmaq üçün ona kifayət qədər təzyiq göstərməyib.

Sülh təşəbbüslərinin pərdəarxası müzakirələrində iştirak edən iki nəfərin sözlərinə görə, ABŞ administrasiyası fevral ayının sonlarında razılığa gəlmək üçün əvvəlki cəhd uğursuz olduqdan sonra danışıqlar qrupunu yenidən təşkil etməyi düşünürdü. Vaşinqton İrandakı müharibə ilə tamamilə məşğul olduqdan sonra bu səylər dayandırıldı.

FT-yə iki mənbə bildirib ki, nəticədə Ratkliff və Uitkoff arasında hansı məsələlərdə kimin əsas rolu oynayacağı ilə bağlı mübarizə başlayıb.

Trampın nümayəndələri Moskvaya səfər etməzdən əvvəl Ratkliff gözlənilmədən özü ora uçub. Lakin mənbələrin sonradan “The Washington Post”a verdiyi məlumata görə, onun səfəri Putini təsirləndirməyib, əksinə, Putin bunu zəiflik əlaməti kimi qəbul edib və Ukraynanın atəşə tutulmasını gücləndirməklə vəziyyəti gərginləşdirmək qərarına gəlib.

Bundan əlavə, FT mənbələrinə görə, qismən Ukrayna məsələsini özləri üçün "təmin etmək" cəhdi olan Uitkoffun ötən şənbə günü Kuşnerlə səfəri də heç bir görünən nəticə verməyib.

Moskva və Kiyevdəki danışıqlarla tanış olan bir şəxs, xüsusilə yeni bir şey təklif etməyən Trampın nümayəndələri haqqında deyib: "Əgər bir şeyi götürüb sonra da atsanız, heç nəyi həll edə bilməyəcəksiniz. Bu, çox mürəkkəb bir münaqişədir, hər bir məsələ üzərində yaxşı təşkil olunmuş, davamlı iş tələb edir. Və hazırda belə deyil".