Icma.az
close
up
RU
Xan qızının böyük arzusu: Şuşaya su necə çəkildi?

Xan qızının böyük arzusu: Şuşaya su necə çəkildi?

Azertag saytından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər verir.

AZƏRTAC Xurşidbanu Natəvana həsr olunan yazılar silsiləsini davam etdirir

Bakı, 21 avqust, AZƏRTAC

Xurşidbanu Natəvan təkcə şeirin, sənətin və maarifin inkişafı barədə deyil, həm də vətəni Qarabağın abadlaşdırılması və Şuşanın daha da gözəlləşməsi haqqında düşünürdü. Natəvanın birinci növbədə gördüyü iş, sudan korluq çəkən Şuşa əhalisinin əsas arzusunu həyata keçirmək idi.

Bəylər Məmmədovun müəllifi olduğu, Mustafa Çəmənlinin isə “Ön söz” yazdığı “Xurşidbanu Natəvan” kitabında “Xan qızı bulağı” ilə bağlı maraqlı məlumatlar yer alır. AZƏRTAC həmin məlumatları oxuculara təqdim edir.

Texnikanın geridə qaldığı bir şəraitdə qranit qayaları yarıb, dağların döşü ilə şəhərə su gətirmək, çox ağır zəhmət tələb edən və çətin başa gələn məsələ idi. Xan qızı şəhərdən yeddi kilometr aralı olan Sarı Baba tərəfindəki su mənbəyindən istifadə etməyi qərara almışdı.

Su yolunun çəkilişinə 1872-ci ilin baharında başlanılmışdı. Şuşanın, Cənubi Azərbaycanın əsas mühəndis, fəhlə və ustaları səfərbərliyə alındı. Natəvan at üstündə suyun çəkildiyi yerləri gəzib, yol çəkən fəhlələri ruhlandırır, onları qonaq edirdi. 1873-cü ilin payızına dönəndə hamıya xəyal kimi görünən suyun çəkilişi müvəffəqiyyətlə başa çatdırılır. Şəhərə su kəmərinin çəkilməsi bir il altı ay davam etdi və yüz min manata başa gəldi. Suyun mənbəyindən Şuşaya qədər saxsı borular düzüldü. Hər tərəfdən Xan qızının adına təbriklər gəlirdi. Bulağın açılışı böyük el bayramına çevrildi. Şəhərin mötəbər adamları Xurşidbanuya sonsuz minnətdarlıq və təşəkkürlərini bildirmək üçün bulaq başına yığıldılar.

Su məsələsi həll olunandan sonra Natəvan iri su anbarı, çeşmə tikdirdi, hovuz, hamam və buzxana düzəltdirdi. Şəhər əhalisinin istirahət və gəzintisi üçün yaşadığı binanın qərb tərəfində bağ saldırdı. Bağda iri küknar, qovaq, çinar və müxtəlif meyvə ağacları əkdirdi. Ağaclar xırda arxlarla suvarılırdı. Bu bağ öz yaşıllığı ilə şəhərə xüsusi gözəllik verirdi. Şair Mir Möhsün Nəvvab həmin bağı dünyanın əsas səfalı bir guşəsi adlandırır və onun fərəh doğuran gözəlliyini farsca yazdığı bir şeirində belə tərifləyirdi: "Hər tərəfdən gülabtək sular axır, məstlikdən nərgizin gözləri yuxuya dalır. Hər tərəfə əsən ətirli dolu nəsim alma şaxələrini meynə ilə qucaqlaşdırır. Qönçələr öz ciblərini şaxələrdə həzin oxuyan bülbüllərə açır. Şəffaf sularla dolu olan hovuzlara baxanlar qəm və hüznlərini dağıdırlar. Gül, bülbül, çəmən və axan sular—hamısı həvəslə Allaha zikr edir".

Bağın açılmış mövsümündə hamı ora dəvət olunar və gəzməyə çay, kakao, qəhvə ilə qonaq edilərdilər.

Xan qızı yaşadığı evin cənubunda öz zövqü ilə ikimərtəbəli möhtəşəm bina da tikdirmiş, qarşısında gözəl bağça saldırmış və həyətdə bəzək ağacları, əlvan güllər əkdirmişdi.

Natəvan yaşadığı evlərin zinət və səliqəsinə şəxsən özü diqqət yetirərdi. Onun göstərişi ilə otaqlar yeni qaydada, müasir üslubda bəzədilirdi. Hər cümə günləri Xurşidbanu öz otağında yoxsul və kimsəsiz adamları qəbul edir, onlara ehtiyacı olanlar üçün ayrılmış vəsaitdən yardım göstərirdi. Natəvan hasil etdiyi nemətlərdən tək özü deyil, həm də şəhər əhalisi istifadə edə bilirdi. Onun şəxsi həkimləri də xəstələrə təmənnasız tibbi yardım göstərirdilər. Novruz bayramında Natəvanın həyətində şərbət hazırlanır və camaata paylanırdı. Yayda xəstələrə buz lazım olduqda, Xan qızının buzxanasından aparırdı. Nazik buz təbəqələri arasında nar, üzüm, albalı, zoğal dənələrinin hərəsindən bir lay düzülüb saxlanırdı.

Təzkirəçi Məhəmmədağa Müctəhidzadə xalq üçün yorulmadan çalışan, onun rifahı uğrunda varını əsirgəməyən, genişqəlbli şairin qüdrət və əzəmətini səciyyələndirərkən belə bir bədii, mübaliğəli təsvir işlədib: “Xurşidbanunun şöhrətinin sədası Zöhrə və Müştərinin qulağını kar etmiş, səxası kərəm əhlini paxıllıqdan əzab quyusuna salmışdı”.

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:119
embedMənbə:https://azertag.az
archiveBu xəbər 21 Avqust 2026 17:30 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see336

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see336

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see327

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see326

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see309

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see306

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see291

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see291

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see288

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see287

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see280

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see276

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see265

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

20 Noyabr 2026 17:30see263

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see263

Ağdamda yaradıcı master klas təşkil olundu FOTO

20 Noyabr 2026 21:05see253

Qan qrupu immunitetə nə dərəcədə təsir edir?

20 Noyabr 2026 13:53see251

Cennifer Lopesdən ETİRAF: “Altı ay dayanmadan ağladım”

20 Noyabr 2026 19:20see247

Qazax şəhərində beşinci İdman Festivalının açılış mərasimi keçirilib FOTO

20 Noyabr 2026 21:35see233

3 Tesla MRT SAF Hospitalda Nə zaman həyat əhəmiyyətlidir? (VİDEO)

20 Noyabr 2026 15:57see225
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri