Xarici işlər narsisi

Xarici işlər naziri qış yuxusundan oyanıb və COP-a hücum edib. Söhbət Ermənistanın xarici siyasət idarəsinin başçısı Ararat Mirzoyandan gedir. Adam adekvat deyil. Tez-tez yersiz bəyanatlarla çıxış edir.

Ararat Mirzoyan ötən il hökumətin iclasında maldarlığın problemlərini "həll etmək" fikrinə düşmüşdü. Gülməli təkliflər vermişdi. Baş nazir Nikol Paşinyan isə onu lağa qoyub, yerində oturmuşdu: "Mənə elə gəlir ki, Xarici İşlər Nazirliyi öz işləri ilə məşğul olsa, yaxşı olar". Yəni Paşinyan Ermənistanın xarici işlər nazirinə imkan verməmişdi ki, Ermənistanın... daxili işlərinə qarışsın.

Görünür, bundan dərs aldığını düşünən nazir xarici işlərə daha çox "qarışmaq" qərarına gəlib. Ancaq məsələyə yanlış giriş edib. O, Braziliyanın "Folha" nəşrinə müsahibəsində bildirib ki, indiyədək keçirilmiş COP-lar "Qlobal Cənub"un və inkişaf etməkdə olan ölkələrin problemlərinə az diqqət ayırıb.

Çox qəribədir. Bu sözləri o adam deyir ki, Azərbaycanda keçirilən COP29 iqlim konfransına gəlib-gəlməməklə bağlı bir qərar verə bilmədi. Nə özü, nə hökuməti. Ararat Mirzoyan ötən ilin noyabrında Bakıda keçirilən COP-a gəlmiş olsaydı, burada irəli sürülən təşəbbüsləri, qaldırılan məsələləri, aparılan müzakirələri və qəbul olunan qərarları şəxsən yaxından izləyə bilərdi. O zaman bəlkə bu açıqlamanı verməzdi. Özü, öz ölkəsi COP29-a qatılmayan Ararat Mirzoyan qəfildən ayılıb, COP-ları tənqid edir. Həm də önünə-ardına baxmadan hamısını pisləyir.

Azərbaycan Xarici İşlər Nazirliyi, əlbəttə, geniş cavab verib, bu cavaba nəsə əlavə etməyə ehtiyac da yoxdur. Həmin cavabın bir hissəsini oxucuların diqqətinə çatdırıram:

"Bakı İqlim Maliyyəsi Hədəfi qərarına əsasən, əvvəllər inkişaf etmiş dövlətlər tərəfindən inkişaf etməkdə olan ölkələrin iqlimlə bağlı fəaliyyətlərini maliyyələşdirmək üçün dövlət mənbələrindən ayrılması nəzərdə tutulan illik 100 milyard ABŞ dolları məbləğində hədəf Bakıda 3 dəfə artırılaraq 300 milyard ABŞ dollarına qaldırılıb. Həmin qərara əsasən, eyni məqsədlər üçün bütün mənbələrdən (həm dövlət, həm də qeyri-dövlət) əldə olunması nəzərdə tutulan məbləğ 1,3 trilyon ABŞ dolları olaraq müəyyən edilib. ...Bakı COP-u həmçinin 10 ilə yaxındır davam edən və indiyə qədər əvvəlki COP-larda nəticə əldə etməyin mümkün olmadığı karbon bazarları mexanizminin (Paris Sazişi Kredit Mexanizmi) işə salınması ilə bağlı qərarın qəbulu ilə də yadda qalıb. Bu çərçivədə də “Qlobal Cənub” ölkələrinin iqlim maliyyəsindən geniş şəkildə faydalanması mümkün olacaq. ...COP29 “Qlobal Cənubun” xüsusi əhəmiyyət verdiyi İtki və Zərər Fondunun işə salınması baxımından da əlamətdar olub".

Göründüyü kimi, Ararat Mirzoyan bilmədiyi mövzuda, xəbəri olmadığı məsələlərdən danışır. Amma, xeyr! Bütün COP-ların qərarları, nəticələri rəsmi dərc olunub, mötəbər səviyyələrdə şərh olunub. O cümlədən, COP29-un da sənədləri hamı üçün əlçatandır. Rəsmi internet resurslarında yerləşdirilib. Hər halda Ararat Mirzoyanın ingiliscə dil bilgisi bu materialları tapıb, tanış olmağa bəs edəcək qədər var.

Məlumdur ki, Ermənistanın naziri COP29-u qaralamağa çalışıb. Bunu pərdələmək üçün isə bütün COP-ları bir sıraya düzüb. Sual olunur: əgər bu məsələlər Ermənistanı belə çix narahat edirsə, niyə gəlib Bakıdakı iqlim konfransına qatılmadılar?! Ermənistan baş nazirinin, yaxud xarici işlər nazirinin Bakıya gəlməsi üçün heç bir problem yox idi. Hətta Ermənistanın Azərbaycan torpaqlarını işğal altında saxladığı dövrdə belə, həmin dövlət Bakıdakı beynəlxalq tədbirlərə nazir və sair səviyyələrdə nümayəndələr göndərmişdi, Birinci Avropa Oyunlarında da Ermənistan atletləri vardı. COP29-a da gələ bilərdilər. Prosesin iştirakçısı olub, işin bir ucundan da yapışa bilərdilər. İnkişaf etməkdə olan ölkələrin ehtiyacları haqqında inkişaf etmiş dövlətlərin nümayəndələrinə öz fikir və təkliflərini çatdıra bilərdilər. Bakı bunun üçün əlverişli və rahat platforma təmin etmişdi.

Amma bütün bu imkanlardan istifadə etmək əvəzinə, Ermənistan öz aləmində boykot yolunu seçdi. Üstəlik də hələ qalxıb, hansısa tənqidi fikirlər irəli sürür. Bu, siyasi riyakarlıqdır. Belə yerdə deyirlər, kömək etmirsən, heç olmasa, mane olma.

Əlbəttə, Ermənistanın "boykot"u heç nəyi dəyişməyəcəkdi və dəyişmədi də. COP29 onsuz da yüksək səviyyədə keçirildi, mühüm hədəflər əldə edildi. Dünya da bu qərarları indiki şərtlərdə uğurlu nəticələr kimi təqdir etdi. Üstündən bir neçə ay keçəndən sonra Ermənistanlı nazirin birdən-birə "aydınlanması" ən azı qəribədir. Özləri nə regional, nə beynəlxalq platformalarda heç bir işə yaramırlar, amma görülən işlərə də ağız əyirlər. Kənarda durub tənqid etməklə işlərini bitmiş sayırlar. Ararat Murzoyan da, təmsil etdiyi hökumət də, bütövlükdə Ermənistan cəmiyyəti bu fikirdədir ki, hamı onlara borcludur; özləri heç bir iş görməsələr də olar, ancaq hamı onlar üçün çalışmalı, onlara kömək etməlidir. Bu, narsisizmin pik səviyyəsidir. "Hazıra nazir" modundan hələ də çıxmayıblar.

Səhv etmirəmsə, Konfutsinin sözüdür: "Qaranlıqda deyinməkdənsə, sən də bir şam yandır".

Ermənistan isə bu kəlamı tərsinə oxuyub; özünün şam yandırmamağı bir yana, başqalarının yandırdığı şamı üfürür. Həm də həmişəki deyingınliklə...

Bahəddin Həzi

Bahəddin Həzi,

Bizimyol.info