Yalnız bunkerdə sağ qalacağıq?

Dünya son zamanlar həm də Supernova partlayışının qorxusunu yaşayır. 

“Cebheinfo.az” xəbər verir ki, rusiyalı tanınmış astronom Vladimir Surdin bəşəriyyətin Supernova partlayışı ilə bağlı qorxularından danışıb. 

Supernova partlayışı kütləsi 1,4 Günəş kütləsindən böyük ulduzların nüvəsində nüvə reaksiyası başlanğıcdan bəri hidrogeni heliuma, heliumu oksigen və karbona və beləliklə bütün elementləri çevirərək dəmirə qədər gəlir. Bütün yanacaq tükənib ömrünün sonuna gəldikdə nüvə artıq tamamilə dəmirə çevrilmiş olur. 

Dəmirdən sonra reaksiya getmir, çünki dəmirin çevrilməsi üçün enerji əlavəsi lazımdır. Nüvə reaksiyası dayanan kimi ulduzun hidrostatik tarazlığı itir. Yəni nüvəsindən xaricinə doğru axan enerji seli ilə içəriyə doğru "basan" qravitasiyanın tarazlığı. Beləliklə ulduzu ayaq üstə saxlayan güc itir. Qravitasiya bütün maddəni bir nöqtəyə toplayır. 

Ulduz saniyələr içində öz üzərinə çökür. Tamamilə dəmirdən ibarət olan nüvə saniyələr içində büzüşür. Bu çökmə prosesi o qədər güclü enerji əlavəsi yaradır ki, nüvənin temperaturu bir neçə saniyə içində bir neçə milyard dərəcə selsiyə yüksəlir. Və nəhayət ulduz nəhəng bir partlayışla kosmosa dağılır. Buna Supernova partlayışı deyilir.

Bu partlayış enerji əlavəsi yaradaraq dəmiri özündən daha ağır elementlərə çevirir. Qızıl, gümüş, civə və s. belə ortaya çıxır. 
Astronom insanların bu partlayışdan sağ çıxma ehtimalını qiymətləndirib. O, hazırda Yer kürəsində həyat üçün birbaşa təhlükə olmadığı qənaətinə gəldiyini vurğulayıb.

Qeyd edib ki, planetə ən yaxın partlayışa namizəd təxminən 550 işıq ili uzaqlıqda yerləşən qırmızı supernəhəng Betelgeuse hesab olunur. Ulduz qeyri-sabitdir və daim "gözlərini qırpır". Bu da mütəxəssisləri onun nüvəsinin gec-tez çökə biləcəyinə inandırır. Lakin elmi standartlara görə, bu kontekstdə "tezliklə" sözü 10000 ildən 100000 ilə qədər bir dövr deməkdir.

"Əgər Betelgeuse Günəş Sisteminin yaxınlığında partlasa, onun zərərli radiasiya təsiri super güclü günəş partlayışının təsiri ilə müqayisə edilə bilər. Yer kürəsində biz qamma şüalarını bloklayan və onların həyata zərər verməsinin qarşısını alan atmosfer tərəfindən kosmik hadisələrdən yaxşı qorunuruq", - deyə Surdin izah edib.

Astronom vurğulayıb ki, o, müxtəlif yollarla partlayır və onların daxilindəki proseslərin bir çoxu tam başa düşülmür. Partlayışın əmələ gəlməsi zamanı güclü qamma şüalanması yaranır, lakin bu şüalanma əmələ gəldiyi sistemdən çıxa bilmir.

Surdin qeyd edib ki, Supernova partlayışının Yer kürəsindəki həyata birbaşa təhlükə yaratması üçün belə bir ulduz Günəş Sisteminin özündə yerləşməlidir. O əlavə edib ki, əgər Günəşin bir ulduzu olsaydı, planetar sistemimiz tamamilə fərqli bir görünüşə malik olardı. Üstəlik, o iddia edib ki, Günəşin kütləsi çox kiçik olduğundan, çökə bilməz.

Xəzər
"Cebheinfo.az"

Açar sözlər: bunker partlayış yer

Problemlərinizi bizə yazın, şahidi olduğunuz hadisələri çəkib göndərin