Yanğın zamanı tüstüdən qorunmaq üçün bu qaydalara mütləq əməl edilməlidir

Son günlər ölkə ərazisində baş verən yanğınlar zamanı ona yaxın insan həyatını itirib, onlarla insan isə xəstəxanalara yerləşdirilib.
Yeniavaz.com xəbər verir ki, noyabr ayının 22-də Bakının Yasamal rayonunda yaşayış binasında baş verən yanğın nəticəsində 3 nəfər, bu gün Qaradağ rayonunda baş verən yanğın zamanı isə 4 nəfər həyatını itirib.
Açıqlanan məlumatlardan belə görünür ki, ölüm hallarına yanğın zamanı yaranan tüstü səbəb olub.
Qeyd edək ki, yanğın baş verdikdə insanların həyatını ən çox təhlükə altına alan alov deyil, əksər hallarda tüstü və onun tərkibində olan zəhərli qazlardır. Tüstü havaya sürətlə yayılır, nəfəs almağı çətinləşdirir və qısa müddət ərzində insanın halsızlaşmasına, hətta huşunu itirməsinə səbəb ola bilər. Buna görə də yanğın anında doğru davranmaq və tüstüdən qorunmağın yollarını bilmək həyati əhəmiyyət daşıyır. İlk növbədə panikaya qapılmadan vəziyyəti düzgün qiymətləndirmək lazımdır. Tüstünün gəldiyi istiqaməti hiss etdiyiniz anda həmin ərazidən uzaqlaşmağa çalışmaq ən doğru addımdır. Ətrafda insanlar varsa, onlara da xəbər vermək, səslənərək hər kəsi diqqətli olmağa çağırmaq vacibdir, çünki tüstü bəzi hallarda alovdan əvvəl hiss olunur və insanlara vaxtında xəbərdarlıq edilməməsi onların çıxış yolunu itirməsinə səbəb ola bilər.
Binanı tərk etmək mümkün olduğu halda, bunu dərhal etmək lazımdır, lakin heç bir zaman liftdən istifadə edilməməlidir. Lift yanğın zamanı dayanaraq içəridə insanları tələyə sala bilər. Pilləkənlərdən istifadə edərək çıxışa doğru hərəkət etmək və divarlara yaxın irəliləmək istiqaməti itirməməyə kömək edir. Qapıları açmazdan əvvəl onların isti olub-olmadığını yoxlamaq da vacibdir, çünki isti qapı arxada alovun və güclü tüstünün olduğunu göstərir. Tüstülü mühitdə hərəkət edərkən mütləq yerə yaxın olmaq lazımdır. Tüstü yuxarı qalxdığı üçün havanın daha təmiz qaldığı sahə məhz yerə yaxın hissədir. Bu zaman əyilərək və ya dördayaq vəziyyətdə irəliləmək nəfəs almağı asanlaşdırır. Ağzı və burnu isladılmış parça, dəsmal və ya paltarın bir hissəsi ilə örtmək tüstünün tərkibindəki zərərli hissəciklərin bir qismini süzərək nəfəs almağa kömək edir.
Bəzən yanğın zamanı çıxış yolları bağlı olur və insanın qapalı yerdə qalması qaçılmaz olur. Belə halda otağın qapısını möhkəm bağlamaq və alovun içəri keçməməsi üçün qapı diblərinə nəm parça yerləşdirmək lazımdır. Pəncərə varsa, ona yaxın durmaq və təmiz hava almağa çalışmaq, həmçinin çöldəki insanların diqqətini cəlb etmək üçün əl yelləmək və ya parlaq bir parça göstərmək xilasetməni sürətləndirə bilər. Telefon mövcuddursa, 112-yə zəng edərək olduğunuz yeri dəqiq demək həyati əhəmiyyət kəsb edir. Yanğın zamanı uşaqlar və yaşlılar daha həssas olduqlarından onları sakitləşdirmək, əldən buraxmamaq və daha yavaş, amma təhlükəsiz şəkildə hərəkət etmələrinə kömək etmək vacibdir.
Tüstüdən qorunmağın ən təsirli yolu isə təhlükə yaranmamışdan əvvəl hazırlıqlı olmaqdır. Evdə və ya iş yerində yanğın çıxışlarını, evakuasiya planını bilmək, siqnalizasiya və duman detektorlarının işlək olmasına nəzarət etmək və ailə üzvləri ilə fövqəladə hal zamanı toplanacaq yeri əvvəlcədən müəyyənləşdirmək təhlükəni minimuma endirir. Nəticə olaraq, yanğın zamanı tüstü insan üçün ən böyük təhlükə mənbələrindən biridir və ondan qorunmaq üçün düzgün davranış qaydalarını bilmək həyatı xilas edə bilər. Sakit qalmaq, yerə yaxın hərəkət etmək, nəfəsi qorumaq və çıxış yollarını vaxtında tapmaq əsas xilasetmə prinsipləridir.
Murad Məmmədov