Yaponiya Çinə diplomat göndərir

Vəziyyəti stabilləşdirmək üçün...

Çin ilə Yaponiya arasındakı gərginlik səngiyir. Qeyd edək ki, Baş nazir Sanae Takaiçinin Tayvanla bağlı açıqlamalarından və Pekinin sərt reaksiyasından sonra iki ölkə arasında yaranan münaqişənin həlli üçün Yaponiya Çinə yüksək səviyyəli diplomat göndərmək qərarına gəlib. Bu barədə “Kyodo” agentliyi məlumat yayıb. Məlumatda Yaponiya Xarici İşlər Nazirliyinin Asiya və Okeaniya Departamentinin rəhbəri Masaaki Kanainin noyabrın 18-də Çin tərəfi ilə cari vəziyyətlə bağlı danışıqlar aparacağı bildirilib.

Pekin mövqeyində qətiyyətlidir

Təxminən bir həftə davam edən gərginlik fonunda hər iki dövlət bəzi addımlar atmışdı. Ötən cümə günü Çin Xarici İşlər Nazirliyi Yaponiyanın Pekindəki səfirini çağıraraq ona xəbərdarlıq etmişdi - rəsmi Pekin Yaponiyanın Baş naziri Sanae Takaiçinin Tayvanla bağlı açıqlamalarını “qəbuledilməz” elan etmişdi. Çin Müdafiə Nazirliyi isə bəyan etmişdi ki, əgər Yaponiya Tayvan ətrafındakı vəziyyətə güc tətbiq etməklə müdaxilə cəhdi göstərərsə, “sarsıdıcı məğlubiyyət” ilə üzləşəcək. Vurğulayaq ki, rəsmi Pekindən səslənən açıqlamalar boşuna deyildi - Sanae Takaiçi Tayvana mümkün Çin hücumunun “mövcudluq təhdidi” hesab edilə biləcəyini və Tokionun özünümüdafiə hüququndan istifadə edə bilmə imkanları barədə son açıqlaması gərginliyin əsas səbəbi idi. Çin Müdafiə Nazirliyinin sözçüsü Tsyan Bin baş nazir Takaiçinin açıqlamalarını son dərəcə məsuliyyətsiz və təhlükəli adlandırmışdı. “Əgər Yaponiya tərəfi tarixdən dərs çıxarmazsa və Tayvan məsələsinə müdaxilə etmək üçün risk etməyə və ya hətta güc tətbiq etməyə cəsarət edərsə, Xalq Azadlıq Ordusunun dəmir iradəsi əlində sarsıdıcı məğlubiyyətə uğrayacaq və bunun üçün ağır bədəl ödəyəcək”, - deyə Tsyan Bin açıqlamasında bildirib.

27 ildən sonra bağlanan sülh...

Xatırladaq ki, iki ölkə arasında tarixdə zaman-zaman qarşıdurmalar yaşanıb. 1945-ci ilin avqustunda təslim olan Yaponiya Potsdam Bəyannaməsinin şərtlərini qəbul etdi. Çin ilə Yaponiya arasında diplomatik münasibətlər isə kapitulyasiyadan iyirmi yeddi il sonraya təsadüf etdi. 1972-ci ildə imzalanan birgə kommünikedə Tokio Pekin və Tayvandakı yeganə qanuni Çin hökumətini və Tayvanı Çin Xalq Respublikasının ayrılmaz hissəsi kimi tanıdı - 12 avqust 1978-ci ildə isə iki ölkənin xarici işlər nazirləri Pekində Sülh və Dostluq Müqaviləsini imzaladılar və bu Müqavilə həmin ilin 23 oktyabrında qüvvəyə mindi. Çin-Yaponiya Sülh və Dostluq Müqaviləsi ikitərəfli əməkdaşlıq üçün siyasi və hüquqi təməl yaratdı. Bu, Pekin və Tokionun mübahisələri sülh yolu ilə həll etmək öhdəliyini bir daha təsdiqləyir.

Yaponiyalı diplomat çalışacaq ki...

Reuters agentliyinin məlumatına görə, Yaponiya Xarici İşlər Nazirliyinin Asiya və Okeaniya Bürosunun baş direktoru Masaaki Kanainin Çinə səfəri çəçivəsində Lyu Tsinsunt ilə görüşü planlaşdırılır. Görüşdə yaponiyalı nümayəndə Takaiçinin şərhinin təhlükəsizlik siyasətində dəyişiklik demək olmadığını bildirmək və Çini ikitərəfli münasibətləri pisləşdirə biləcək addımlardan çəkinməyə çağırmaq niyyətindədir.

SADİQ