Yaponiyada AES qalmaqalı: Əvvəl nəticə seçilib, sonra saxtalaşdırılıb

Qaynarinfo xəbər verir ki, Hamaoka Nüvə Elektrik Stansiyasındakı iki reaktorun lisenziyasının yenilənməsi, istismarçı şirkətin zəlzələ riskinə dair məlumatlarla manipulyasiya etdiyinin aşkar olunmasından sonra tamamilə dayandırılıb. Qalmaqalın ən qorxulu tərəfi isə obyektin yerləşdiyi məkandır. Hamaoka Fukuşima kimi aktiv bir qırılma xəttinin üzərində və sahil zolağında yerləşir.

Hadisənin arxa planı ötən ilin fevral ayına gedib çıxır. Bir məlumat verənin tənzimləyici qurumu xəbərdar etməsi ilə başlayan proses bu həftə araşdırmaların dayandırılması ilə ictimaiyyətə məlum olub. Stansiyanın operatoru olan "Chubu Electric Power Co.” çıxılmaz vəziyyətdə qalaraq seysmik təhlükəsizlik məlumatlarını necə manipulyasiya etdiyini ətraflı izah edən bəyanat yayıb. Şirkət zəlzələ risklərini qiymətləndirərkən kiçik təkanlardan əldə edilən məlumatları miqyaslandıraraq böyük bir zəlzələ ssenarisi yaradırdı. Standart prosedura əsasən, bu məlumatlardan iyirmi fərqli ssenari hazırlanmalı və ortalama göstəricini ən düzgün əks etdirən nümunə seçilməlidir. Lakin şirkət 2018-ci ildən bəri əvvəlcə özünə sərf edən aşağı riskli ssenarini seçdiyini, daha sonra isə bu nəticənin "orta göstərici” kimi görünməsi üçün qalan on doqquz məlumatı buna uyğun şəkildə uydurduğunu etiraf edib.

Təhlükəsizlik laqeydliyinin sahil boyu kölgəsi

Zəlzələ reallığı ilə yaşayan və nüvə enerjisinə münasibətdə cəmiyyətdə ciddi narahatlıqların olduğu Yaponiya kimi bir ölkədə təhlükəsizlik məlumatları ilə oynamaq qərarı təəccüb doğurur. Hamaoka obyektinin Yaponiyanın şərq sahilində yerləşməsi onu dağıdıcı zəlzələlərə səbəb olan subduksiya zonasına birbaşa qonşu edir. Bu mövqe obyekti təkcə yeraltı təkanlara qarşı deyil, Fukuşimadakı nüvə əriməsinə səbəb olan sunami riski baxımından da son dərəcə həssas edir. Saxta məlumatlar birbaşa sunami riskini əhatə etməsə də, belə kritik bir bölgədə fəaliyyət göstərən bir şirkətin təhlükəsizlik məsələsində ən kiçik səhv payına belə yol verməməsi gözlənilirdi.

Qalmaqalın üzə çıxmasından sonra "Chubu Electric Power Co.” baş verənləri tam şəffaf şəkildə araşdırmaq üçün xarici hüquqşünaslardan ibarət komitə yaradıb. Digər tərəfdən, nüvə nəzarət orqanı stansiyanın yenidən istismara qaytarılması üçün zəruri olan təhlükəsizlik qiymətləndirməsini tamamilə dayandırıb. Mövcud şəraitdə prosesin nə vaxt normallaşacağı və ya reaktorların yenidən fəaliyyətə başlayıb-başlamayacağı qeyri-müəyyən olaraq qalır.

Yaponiya Nüvə Tənzimləmə Qurumu üçün də zamanlama olduqca uğursuzdur. Qurum keçmiş laqeydliklərdən sonra ictimai etimadı yenidən qazanmağa çalışdığı bir dövrdə ard-arda problemlərlə üzləşir. Manipulyasiya xəbərlərindən cəmi bir gün əvvəl qurum əməkdaşlarından birinin Çinə səfəri zamanı məxfi məlumatlar olan telefonu itirdiyi barədə məlumatın mətbuata sızması vəziyyəti daha da gərginləşdirib. Bütün bu hadisələr silsiləsi Yaponiyanın nüvə enerji siyasətini yenidən kəskin müzakirələrin mərkəzinə gətirib.

Aydın