Icma.az
close
up
RU
Yaş artdıqca yuxu necə dəyişir? 40 yaşdan yuxarı insanlar...

Yaş artdıqca yuxu necə dəyişir? 40 yaşdan yuxarı insanlar...

Lent az saytına istinadən Icma.az xəbər verir.

Yaşlandıqca, xüsusən də 40, 50 və ya 60 yaşdan sonra yuxunun keyfiyyəti dəyişməyə başlayır. Yuxu sadəcə fəaliyyətə fasilə deyil, həm fiziki, həm də psixoloji sağlamlığımızın əsasını təşkil edən mühüm bir prosesdir. Lakin yaşlandıqca, xüsusən də 40, 50 və 60 yaşdan sonra onun quruluşu və dərinliyi dəyişməyə başlayır.

Lent.az-ın xarici mediaya istinadla xəbərinə görə, bu dəyişikliklər qocalmanın təbii hissəsidir, amma enerji səviyyəsini azalda, əhval-ruhiyyəni pisləşdirə, diqqəti zəiflədə və immuniteti zəiflədə bilər.

Niyə 40 yaşdan sonra fərqli yatırıq?

Beynin işində dəyişikliklər

Yaşlanan beyin artıq bioloji saatlarımızı əvvəlki qədər effektiv idarə edə bilmir. Burada əsas rolu hipotalamus oynayır, o, orqanizmdəki sirkadiyalı ritmlərə cavabdehdir.

Yaşla birlikdə onun daxili prosesləri sinxronlaşdırma qabiliyyəti zəifləyir, nəticədə vaxtından əvvəl yuxululuq və sübh açılmadan oyanma halları artır.

Hormonal dəyişikliklər

Qadınlarda perimenopauza və menopauza dövründə hormonlarda xüsusilə estrogen və progesteronda kəskin dalğalanmalar baş verir. Bu isə gecə isti basmalar, tərləmə, narahatlıq və tez-tez oyanmalarla müşayiət olunur.

Xroniki xəstəliklər

Artrit, şəkərli diabet, osteoporoz, qalxanabənzər vəzin xəstəlikləri və ya kişilərdə prostat vəzinin böyüməsi kimi yaşla bağlı problemlər gecələr ağrı, narahatlıq və ya tez-tez ayaqyoluna getmə ehtiyacı yarada bilər.

Dərmanlar

Yaşlı insanların çoxu daim dərman qəbul edir: təzyiq, depressiya, ödem üçün. Onların bəziləri yuxusuzluğa səbəb olur və ya dərin yuxunu çətinləşdirir.

Yuxu yaşla necə dəyişir?

Yuxu bir neçə mərhələdən ibarətdir: yüngül, dərin (delta-yuxu) və REM-yuxu (yuxu gördüyümüz mərhələ). Yaşlandıqca bunlar baş verir:

dərin yuxunun müddəti qısalır;

gecə oyanmalar artır;

yuxu görmə mərhələsi (REM) azalır;

ümumi yuxu müddəti qısala bilər.

Yuxunun keyfiyyətini necə yaxşılaşdırmaq olar?

Sabit rejim qurun

Hər gün, hətta istirahət günlərində də eyni saatda yatıb-oyanın.

Axşam işıq təsirini azaldın

Qaranlıq melatoninin ifrazına kömək edir. Qalın pərdə, isti işıqlandırma istifadə edin, yatmazdan əvvəl qadcetləri məhdudlaşdırın.

Axşam vərdişlərinə diqqət edin

Saat 14:00-dan sonra qəhvə içməyin, spirtli içkini azaldın, gecəyarısı yeməklərdən çəkinin. Onların əvəzinə çobanyastığı və ya melissa kimi bitki çayı için.

Yataq otağında komfort yaradın

Sakit mühit, rahat döşək və sərin otaq temperaturu (18–20 °C) yuxunu yaxşılaşdırır.

Yatmazdan əvvəl oxuyun

Telefonu kənara qoyun daha yaxşısı, kitab götürün. Bu, rahatlamağa kömək edir və beyni yuxuya hazırlayır.

Gündüz hərəkətdə olun

Mülayim fiziki aktivlik (gəzinti, üzgüçülük, yoqa) bədənin bioloji ritmlərini tənzimləyir. Sadəcə, çox gec idman etməyin.

Qısa gündüz yuxusu

Əgər yorğunluq hiss edirsinizsə, 20–30 dəqiqəlik gündüz yuxusu faydalı ola bilər, amma saat 15:00-dan sonra yox.

Nə vaxt həkimə müraciət etməli?

Əgər sizdə bu hallar varsa:

tez-tez gecə oyanma;

xoruldama və ya yuxuda nəfəsin dayanması;

bir ay ərzində həftədə üç və daha çox gecə yuxuya gedə bilməmək;

gündüz xroniki yorğunluq, diqqətin pozulması;

pis yuxuya görə narahatlıq və ya əhvalın tez-tez dəyişməsi ilə bağlı həkimə müraciət etmək lazımdır. Həkim müayinələr təklif edə, dərmanları tənzimləyə və ya koqnitiv-davranış terapiyasına yönləndirə bilər.

Unutmayın: keyfiyyətli yuxu kapriz deyil, sağlamlığın əsas şərtidir. O, xarici görünüşə, emosional vəziyyətə, immunitetə və intellektual fəaliyyətə təsir edir. Yuxuya qayğı özünüzə qayğı deməkdir və bunu təxirə salmaq olmaz.

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:343
embedMənbə:https://lent.az
archiveBu xəbər 09 Sentyabr 2025 14:53 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see371

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see353

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see322

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see303

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see282

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see272

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see265

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see255

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see250

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see239

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see239

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see238

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see236

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see235

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see226

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see224

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see214

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see210

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see205

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see203
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri