Icma.az
close
up
RU
Yaş artdıqca yuxu necə dəyişir? 40 yaşdan yuxarı insanlar...

Yaş artdıqca yuxu necə dəyişir? 40 yaşdan yuxarı insanlar...

Lent az saytına istinadən Icma.az xəbər verir.

Yaşlandıqca, xüsusən də 40, 50 və ya 60 yaşdan sonra yuxunun keyfiyyəti dəyişməyə başlayır. Yuxu sadəcə fəaliyyətə fasilə deyil, həm fiziki, həm də psixoloji sağlamlığımızın əsasını təşkil edən mühüm bir prosesdir. Lakin yaşlandıqca, xüsusən də 40, 50 və 60 yaşdan sonra onun quruluşu və dərinliyi dəyişməyə başlayır.

Lent.az-ın xarici mediaya istinadla xəbərinə görə, bu dəyişikliklər qocalmanın təbii hissəsidir, amma enerji səviyyəsini azalda, əhval-ruhiyyəni pisləşdirə, diqqəti zəiflədə və immuniteti zəiflədə bilər.

Niyə 40 yaşdan sonra fərqli yatırıq?

Beynin işində dəyişikliklər

Yaşlanan beyin artıq bioloji saatlarımızı əvvəlki qədər effektiv idarə edə bilmir. Burada əsas rolu hipotalamus oynayır, o, orqanizmdəki sirkadiyalı ritmlərə cavabdehdir.

Yaşla birlikdə onun daxili prosesləri sinxronlaşdırma qabiliyyəti zəifləyir, nəticədə vaxtından əvvəl yuxululuq və sübh açılmadan oyanma halları artır.

Hormonal dəyişikliklər

Qadınlarda perimenopauza və menopauza dövründə hormonlarda xüsusilə estrogen və progesteronda kəskin dalğalanmalar baş verir. Bu isə gecə isti basmalar, tərləmə, narahatlıq və tez-tez oyanmalarla müşayiət olunur.

Xroniki xəstəliklər

Artrit, şəkərli diabet, osteoporoz, qalxanabənzər vəzin xəstəlikləri və ya kişilərdə prostat vəzinin böyüməsi kimi yaşla bağlı problemlər gecələr ağrı, narahatlıq və ya tez-tez ayaqyoluna getmə ehtiyacı yarada bilər.

Dərmanlar

Yaşlı insanların çoxu daim dərman qəbul edir: təzyiq, depressiya, ödem üçün. Onların bəziləri yuxusuzluğa səbəb olur və ya dərin yuxunu çətinləşdirir.

Yuxu yaşla necə dəyişir?

Yuxu bir neçə mərhələdən ibarətdir: yüngül, dərin (delta-yuxu) və REM-yuxu (yuxu gördüyümüz mərhələ). Yaşlandıqca bunlar baş verir:

dərin yuxunun müddəti qısalır;

gecə oyanmalar artır;

yuxu görmə mərhələsi (REM) azalır;

ümumi yuxu müddəti qısala bilər.

Yuxunun keyfiyyətini necə yaxşılaşdırmaq olar?

Sabit rejim qurun

Hər gün, hətta istirahət günlərində də eyni saatda yatıb-oyanın.

Axşam işıq təsirini azaldın

Qaranlıq melatoninin ifrazına kömək edir. Qalın pərdə, isti işıqlandırma istifadə edin, yatmazdan əvvəl qadcetləri məhdudlaşdırın.

Axşam vərdişlərinə diqqət edin

Saat 14:00-dan sonra qəhvə içməyin, spirtli içkini azaldın, gecəyarısı yeməklərdən çəkinin. Onların əvəzinə çobanyastığı və ya melissa kimi bitki çayı için.

Yataq otağında komfort yaradın

Sakit mühit, rahat döşək və sərin otaq temperaturu (18–20 °C) yuxunu yaxşılaşdırır.

Yatmazdan əvvəl oxuyun

Telefonu kənara qoyun daha yaxşısı, kitab götürün. Bu, rahatlamağa kömək edir və beyni yuxuya hazırlayır.

Gündüz hərəkətdə olun

Mülayim fiziki aktivlik (gəzinti, üzgüçülük, yoqa) bədənin bioloji ritmlərini tənzimləyir. Sadəcə, çox gec idman etməyin.

Qısa gündüz yuxusu

Əgər yorğunluq hiss edirsinizsə, 20–30 dəqiqəlik gündüz yuxusu faydalı ola bilər, amma saat 15:00-dan sonra yox.

Nə vaxt həkimə müraciət etməli?

Əgər sizdə bu hallar varsa:

tez-tez gecə oyanma;

xoruldama və ya yuxuda nəfəsin dayanması;

bir ay ərzində həftədə üç və daha çox gecə yuxuya gedə bilməmək;

gündüz xroniki yorğunluq, diqqətin pozulması;

pis yuxuya görə narahatlıq və ya əhvalın tez-tez dəyişməsi ilə bağlı həkimə müraciət etmək lazımdır. Həkim müayinələr təklif edə, dərmanları tənzimləyə və ya koqnitiv-davranış terapiyasına yönləndirə bilər.

Unutmayın: keyfiyyətli yuxu kapriz deyil, sağlamlığın əsas şərtidir. O, xarici görünüşə, emosional vəziyyətə, immunitetə və intellektual fəaliyyətə təsir edir. Yuxuya qayğı özünüzə qayğı deməkdir və bunu təxirə salmaq olmaz.

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:265
embedMənbə:https://lent.az
archiveBu xəbər 09 Sentyabr 2025 14:53 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see313

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see305

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see272

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see253

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see253

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see251

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see236

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see233

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see229

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see210

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see208

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see208

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see207

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see206

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see205

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see202

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see197

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see196

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see186

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see180
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri