Icma.az
close
up
RU
Yaş artdıqca yuxu necə dəyişir? 40 yaşdan yuxarı insanlar...

Yaş artdıqca yuxu necə dəyişir? 40 yaşdan yuxarı insanlar...

Lent az saytına istinadən Icma.az xəbər verir.

Yaşlandıqca, xüsusən də 40, 50 və ya 60 yaşdan sonra yuxunun keyfiyyəti dəyişməyə başlayır. Yuxu sadəcə fəaliyyətə fasilə deyil, həm fiziki, həm də psixoloji sağlamlığımızın əsasını təşkil edən mühüm bir prosesdir. Lakin yaşlandıqca, xüsusən də 40, 50 və 60 yaşdan sonra onun quruluşu və dərinliyi dəyişməyə başlayır.

Lent.az-ın xarici mediaya istinadla xəbərinə görə, bu dəyişikliklər qocalmanın təbii hissəsidir, amma enerji səviyyəsini azalda, əhval-ruhiyyəni pisləşdirə, diqqəti zəiflədə və immuniteti zəiflədə bilər.

Niyə 40 yaşdan sonra fərqli yatırıq?

Beynin işində dəyişikliklər

Yaşlanan beyin artıq bioloji saatlarımızı əvvəlki qədər effektiv idarə edə bilmir. Burada əsas rolu hipotalamus oynayır, o, orqanizmdəki sirkadiyalı ritmlərə cavabdehdir.

Yaşla birlikdə onun daxili prosesləri sinxronlaşdırma qabiliyyəti zəifləyir, nəticədə vaxtından əvvəl yuxululuq və sübh açılmadan oyanma halları artır.

Hormonal dəyişikliklər

Qadınlarda perimenopauza və menopauza dövründə hormonlarda xüsusilə estrogen və progesteronda kəskin dalğalanmalar baş verir. Bu isə gecə isti basmalar, tərləmə, narahatlıq və tez-tez oyanmalarla müşayiət olunur.

Xroniki xəstəliklər

Artrit, şəkərli diabet, osteoporoz, qalxanabənzər vəzin xəstəlikləri və ya kişilərdə prostat vəzinin böyüməsi kimi yaşla bağlı problemlər gecələr ağrı, narahatlıq və ya tez-tez ayaqyoluna getmə ehtiyacı yarada bilər.

Dərmanlar

Yaşlı insanların çoxu daim dərman qəbul edir: təzyiq, depressiya, ödem üçün. Onların bəziləri yuxusuzluğa səbəb olur və ya dərin yuxunu çətinləşdirir.

Yuxu yaşla necə dəyişir?

Yuxu bir neçə mərhələdən ibarətdir: yüngül, dərin (delta-yuxu) və REM-yuxu (yuxu gördüyümüz mərhələ). Yaşlandıqca bunlar baş verir:

dərin yuxunun müddəti qısalır;

gecə oyanmalar artır;

yuxu görmə mərhələsi (REM) azalır;

ümumi yuxu müddəti qısala bilər.

Yuxunun keyfiyyətini necə yaxşılaşdırmaq olar?

Sabit rejim qurun

Hər gün, hətta istirahət günlərində də eyni saatda yatıb-oyanın.

Axşam işıq təsirini azaldın

Qaranlıq melatoninin ifrazına kömək edir. Qalın pərdə, isti işıqlandırma istifadə edin, yatmazdan əvvəl qadcetləri məhdudlaşdırın.

Axşam vərdişlərinə diqqət edin

Saat 14:00-dan sonra qəhvə içməyin, spirtli içkini azaldın, gecəyarısı yeməklərdən çəkinin. Onların əvəzinə çobanyastığı və ya melissa kimi bitki çayı için.

Yataq otağında komfort yaradın

Sakit mühit, rahat döşək və sərin otaq temperaturu (18–20 °C) yuxunu yaxşılaşdırır.

Yatmazdan əvvəl oxuyun

Telefonu kənara qoyun daha yaxşısı, kitab götürün. Bu, rahatlamağa kömək edir və beyni yuxuya hazırlayır.

Gündüz hərəkətdə olun

Mülayim fiziki aktivlik (gəzinti, üzgüçülük, yoqa) bədənin bioloji ritmlərini tənzimləyir. Sadəcə, çox gec idman etməyin.

Qısa gündüz yuxusu

Əgər yorğunluq hiss edirsinizsə, 20–30 dəqiqəlik gündüz yuxusu faydalı ola bilər, amma saat 15:00-dan sonra yox.

Nə vaxt həkimə müraciət etməli?

Əgər sizdə bu hallar varsa:

tez-tez gecə oyanma;

xoruldama və ya yuxuda nəfəsin dayanması;

bir ay ərzində həftədə üç və daha çox gecə yuxuya gedə bilməmək;

gündüz xroniki yorğunluq, diqqətin pozulması;

pis yuxuya görə narahatlıq və ya əhvalın tez-tez dəyişməsi ilə bağlı həkimə müraciət etmək lazımdır. Həkim müayinələr təklif edə, dərmanları tənzimləyə və ya koqnitiv-davranış terapiyasına yönləndirə bilər.

Unutmayın: keyfiyyətli yuxu kapriz deyil, sağlamlığın əsas şərtidir. O, xarici görünüşə, emosional vəziyyətə, immunitetə və intellektual fəaliyyətə təsir edir. Yuxuya qayğı özünüzə qayğı deməkdir və bunu təxirə salmaq olmaz.

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:332
embedMənbə:https://lent.az
archiveBu xəbər 09 Sentyabr 2025 14:53 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see397

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see381

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see314

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see296

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see293

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see284

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see271

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see265

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see264

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see251

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see235

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see234

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see229

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see228

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see227

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see224

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see221

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see215

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see215

“PAŞA Sığorta”nın yeni mobil tətbiqi istifadəyə verilib

18 Noyabr 2026 12:12see208
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri