Icma.az
close
up
RU
Menu

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

Dişlər yaddaş kartımızdır?

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

Azerbaijan’s macro economy 2025 2026 and future prospects

Yeni dərs ilinin başlanğıcı: uşaqların adaptasiya problemləri və valideynlərin rolu ARAŞDIRMA

Yeni dərs ilinin başlanğıcı: uşaqların adaptasiya problemləri və valideynlərin rolu ARAŞDIRMA

Sia Az saytından əldə olunan məlumata görə, Icma.az məlumat yayır.

Sentyabr ayı təkcə təbiətin payıza keçidi ilə deyil, həm də yeni dərs ilinin başlanması ilə seçilir. Bu dövr həm uşaqlar, həm valideynlər, həm də müəllimlər üçün mühüm mərhələdir. Xüsusilə məktəbə ilk dəfə qədəm qoyan və ya uzun tətil dövründən sonra dərslərə qayıdan uşaqların adaptasiyası müəyyən çətinliklər yarada bilər.

SİA mövzu ilə bağlı araşdırma aparıb.

Yeni dərs ili başlayanda uşaqlar müxtəlif istiqamətlərdə çətinliklərlə üzləşə bilirlər. Bu çətinlikləri əsasən psixoloji, sosial və akademik olaraq üç qrupa bölmək olar.

Psixoloji problemlər
Həyəcan və qorxu – Məktəbə yeni başlayan və ya sinif dəyişən uşaqlar özlərini yad mühitdə hiss edirlər. Bu isə gərginlik, ağlama, məktəbə getmək istəməmək kimi reaksiyalara səbəb ola bilər.
Ayrılma narahatlığı – Xüsusilə ibtidai sinif şagirdlərində valideyndən uzaq qalmaq çətinlik törədir. Bu zaman uşaq məktəbdə özünü tək, güvənsiz və narahat hiss edə bilər.
Özünəinamın zəifliyi – Yeni sinifdə və ya yeni fənlərlə qarşılaşanda uşaq “bacarmaram”, “məğlub olaram” kimi düşüncələrə qapıla bilər.

Sosial problemlər
Yeni dostluqlar qurmaq – Bəzi uşaqlar ünsiyyətcil olduqları üçün tez uyğunlaşırlar, digərləri isə dostluq münasibətləri qurmaqda çətinlik çəkir.
Qrupda yerini tapmaq – Sinif kollektivində hər bir uşağın öz mövqeyi formalaşır. Uşaq ya lider, ya müşahidəçi, ya da passiv mövqedə ola bilər. Uyğun mövqe tapa bilməmək təcrid olunma hissi yarada bilər.
Müəllimlə münasibətlər – Uşağın müəllimlə ünsiyyətində soyuqluq və ya qorxu hissi də adaptasiya prosesini ləngidə bilər.

Akademik problemlər

Öyrənmə tempinə qayıtmaq – Yay tətilindən sonra uşaqlar dərslərə konsentrasiya olmaqda çətinlik çəkirlər. Dərslərə maraq azala bilər.
Fənlərin çətinliyi – Xüsusilə yuxarı siniflərdə yeni fənlər uşaqlar üçün əlavə yüklənmə yaradır.
Vaxt idarəetməsi – Ev tapşırıqlarını vaxtında yerinə yetirmək, dərsləri planlı oxumaq ilk həftələrdə çox çətin olur.

Davranış problemləri

Münaqişələr – Uşaqlar yeni qaydalara öyrəşmədikdə aqressiv reaksiya verə bilirlər.
İnadkarlıq – Məktəbə getmək istəməmək, dərs zamanı diqqəti yayındırmaq və ya müəllimə itaət etməmək də adaptasiya çətinliklərindən qaynaqlanır.

Həddindən artıq sakitlik – Bəzən uşaq tam əks reaksiya göstərərək passiv, susqun, dərslərə qatılmaq istəməyən vəziyyətə düşür.

Adaptasiya dövrü uşağın xarakterindən, ailə mühitindən, müəllimlərin yanaşmasından və sinif kollektivindən asılı olaraq fərqli ola bilər. Əsas məsələ bu problemlərin təbii və müvəqqəti olduğunu başa düşməkdir. Düzgün dəstək göstərildikdə uşaqlar qısa müddətdə məktəb mühitinə uyğunlaşa bilirlər.

Yeni dərs ilində valideynlərin rolu

Uşaqların məktəb həyatına adaptasiyası yalnız müəllim və məktəb mühiti ilə məhdudlaşmır. Bu prosesdə ən böyük məsuliyyət valideynlərin üzərinə düşür. Onların yanaşması uşağın həm psixoloji, həm də akademik uğuruna birbaşa təsir göstərir.

Emosional dəstək
Qorxuları dinləmək: Uşaq məktəbə getməkdən qorxursa, onu danlamaq yox, səbəbini öyrənmək lazımdır.
Müsbət yanaşma: Valideyn məktəb haqqında həmişə müsbət danışmalı, “sən bacaracaqsan”, “sən çox ağıllısan” kimi ifadələrlə uşağın özünəinamını gücləndirməlidir.
Hissləri qəbul etmək: Uşağın ağlaması, narahatlığı normal sayılmalı və təbii bir mərhələ kimi qarşılanmalıdır.

Rejimin qurulması
Yuxu rejimi: Uşaqlar dərs günlərində vaxtında yatmalı və oyanmalıdır. Yuxu çatışmazlığı diqqət dağınıqlığına səbəb olur.
Dərs və istirahət balansı: Uşağın yalnız dərslərə fokuslanması deyil, həm də oyun, idman və istirahət üçün vaxtı olmalıdır.
Yemək rejimi: Sağlam qidalanma uşağın həm zehni, həm də fiziki enerjisini artırır.

Məktəblə əməkdaşlıq
Müəllimlə ünsiyyət: Valideynlər müəllimlərlə sıx əlaqədə olaraq uşağın məktəbdəki davranışı və nailiyyətləri barədə məlumat almalıdır.
Məktəb tədbirlərində iştirak: Valideynin məktəb tədbirlərinə qatılması uşağın motivasiyasını artırır.
Müşahidə və dəstək: Uşağın dərs hazırlığında çətinlikləri varsa, müəllimlə birlikdə həll yolları tapmaq vacibdir.

Akademik dəstək

Marağı artırmaq: Valideyn dərsləri maraqlı təqdim etməli, suallar verməli, öyrənilənləri gündəlik həyatla əlaqələndirməlidir.
Kömək etmək, amma yerinə yetirməmək: Ev tapşırıqlarında valideyn yalnız istiqamət göstərməlidir, uşağın əvəzinə işləri görmək olmaz.
Oxuma vərdişləri: Valideyn uşağa kitab oxumaq nümunəsi göstərməli və onun mütaliə marağını dəstəkləməlidir.

Sosial bacarıqların dəstəklənməsi

Ünsiyyət bacarıqları: Uşağın dostları ilə münasibətlərini müzakirə etmək, konfliktlərin həllində onu yönləndirmək önəmlidir.
Məsuliyyət hissi: Valideyn uşağa öz çantasını toplamaq, dərs vəsaitlərinə sahib çıxmaq kimi məsuliyyətlər verməlidir.

Müstəqillik: Valideyn hər detalı idarə etməməli, uşağa öz qərarlarını vermək imkanı tanımalıdır.

Valideynlərin rolu sadəcə məktəbə uşaq aparmaqla bitmir. Onların sevgi dolu dəstəyi, diqqəti və anlayışı uşağın adaptasiya dövrünü asanlaşdırır. Əslində məktəb həyatına uyğunlaşmada valideyn–müəllim–uşaq üçbucağı ən möhkəm dayağı təşkil edir.

Bu mərhələdə valideynlərin rolu əvəzsizdir. Onların göstərdiyi emosional dəstək, gündəlik rejimin düzgün qurulması, məktəblə sıx əməkdaşlıq, akademik və sosial bacarıqlara yönəlmiş yanaşma uşaqların adaptasiya prosesini xeyli asanlaşdırır. Uşağın məktəb həyatına maraqla qoşulması, özünəinamının güclənməsi və təhsildən həzz alması məhz valideynlərin düzgün münasibətindən asılıdır.

Əslində məktəb həyatına uyğunlaşma sadəcə bir şagirdin problemi deyil – bu, uşaq–valideyn–müəllim üçlüyünün ortaq məsuliyyətidir. Uşaqların məktəbə uğurla adaptasiyası üçün valideynlərin sevgi, anlayış və dəstəyi, müəllimlərin peşəkarlığı və məktəb mühitinin əlverişliliyi bir-birini tamamlamalıdır.

Nəticə etibarilə, doğru yanaşma ilə adaptasiya dövrü qısa zamanda uğura çevrilir: uşaqlar məktəbi yalnız öyrənmə yeri deyil, həm də inkişaf, dostluq və yaradıcılıq məkanı kimi qəbul etməyə başlayırlar. Bu isə onların gələcəkdə həm təhsil, həm də sosial həyatda daha möhkəm və balanslı şəxsiyyət kimi formalaşmasına zəmin yaradır.

Ayşən Vəli

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:118
embedMənbə:https://sia.az
archiveBu xəbər 01 Sentyabr 2025 11:42 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see417

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see340

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see316

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see311

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see293

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see289

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see285

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see270

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see270

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see260

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see244

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see228

Dişlər yaddaş kartımızdır?

17 Noyabr 2026 13:42see224

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

17 Noyabr 2026 12:44see203

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see202

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see192

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

17 Noyabr 2026 14:53see183

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see177

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see175

Azerbaijan’s macro economy 2025 2026 and future prospects

17 Noyabr 2026 13:48see174
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri