Yeni il: Köhnə ənənələr və bugünkü bayram ruhu

Yeni il hər zaman insanların həyatında yenilənmə, ümid və arzu simvolu olub. Təqvim dəyişsə də, zaman keçsə də, bu bayramın insanlara yaşatdığı hisslər fərqli dövrlərdə fərqli çalarlar alıb. Köhnə Yeni il ənənələri ilə bugünkü bayram abu-havasını müqayisə etdikdə isə maraqlı bir mənzərə ortaya çıxır.

Keçmişin Yeni ili daha sadə, lakin daha səmimi idi. Bayram süfrələri zəngin olmasa da, evlərdə birlik və paylaşma hissi güclü idi. İnsanlar Yeni ili əsasən ailə üzvləri ilə qarşılayar, qonşular bir-birinin qapısını döyər, bayram təbrikləri üzbəüz edilərdi. Küçələrdə uşaq səsi, qapı-qapı gəzən təbrikçilər, evlərdə bəzədilmiş, lakin sadə yolkalar bayramın əsas atributları idi. O vaxtlar Yeni il daha çox mənəvi dəyər daşıyırdı. Yeni ümidlər, sağlamlıq arzuları, ailə birliyi ön planda idi.

Bugünkü Yeni il isə daha rəngarəng, daha parlaq, amma bir o qədər də tələskən və yorğun görünür. Böyük ticarət mərkəzləri, bahalı hədiyyələr, sosial şəbəkələrdə paylaşılan bayram fotoları Yeni ilin əsas simvollarına çevrilib. İnsanlar bayramı bəzən ailə süfrəsindən çox restoranlarda və ya ekran arxasında keçirir. Təbriklər üzbəüz yox, mesaj və “status”larla edilir. Bayram ruhu isə bəzən səmimiyyətdən çox nümayiş xarakteri daşıyır.

Digər tərəfdən, ənənələrin bir qismi zamanla zəifləyib. Qonşuluq münasibətləri əvvəlki qədər güclü deyil, uşaqların Yeni il sevinci isə daha çox hədiyyələrin sayına bağlıdır. Köhnə illərdə bir şirniyyat, bir oyuncaq uşağı sevindirməyə kifayət edirdisə, bu gün gözləntilər xeyli artıb. Bayramın özü isə bəzən maddi imkanlarla ölçülür.

Bununla belə, Yeni ilin dəyişməyən bir həqiqəti var insanlar hələ də yeni ilə ümidlə baxmaq istəyir. Hər il olduğu kimi, bu gün də insanlar köhnə problemləri geridə qoymaq, yeni başlanğıclar arzulamaq üçün bu gecəyə xüsusi məna yükləyirlər. Sadəcə, bu arzuların ifadə forması dəyişib.

Köhnə Yeni il ənənələri daha səmimi, bugünkü bayram abu-havası isə daha nümayişkaranədir. Amma istər keçmişdə, istərsə də bu gün, Yeni ilin əsl dəyəri süfrənin zənginliyində deyil, ailə birliyində, səmimi münasibətlərdə və içimizdə daşıdığımız ümiddə gizlidir. Bəlkə də ən doğru Yeni il arzusu budur keçmişin istiliyini bu günün imkanları ilə birləşdirə bilmək.

Leyla Mirzə, Bizimyol.info