Yeni neft qiymət hədəfi: 160 dollar

Hörmüz boğazında davam edən münaqişə qlobal enerji çatışmazlığını daha da artırır. Aprelin əvvəlində ABŞ Energetika Nazirliyi neftin qiymətinin müvəqqəti olaraq barel üçün 115 dollara qədər artacağını proqnozlaşdırmışdı. Analitiklər indi yeni neft qiymətinin artımını proqnozlaşdırırlar: 160 dollar. Əlavə neft gəlirlərinin səviyyəsi ilə bağlı qeyri-müəyyənlik fonunda Rusiya Maliyyə Nazirliyi Dövlət Dumasında səsvermə yolu ilə düzəlişlərin təsdiqini tələb etmədən büdcəni lazım olduqda yenidən nəzərdən keçirəcəyini açıqladı.

Əgər Hörmüz boğazında gəmiçilik may ayının əvvəlində tam bərpa olunarsa, Brent xam neftinin qiymətləri, ehtimal ki, barel üçün 100 dollar ətrafında qalacaq. Lakin, Hörmüz boğazında gəmiçilikdə fasilələr iyulun əvvəlinə qədər davam edərsə, Brent xam neftinin qiymətinin barel üçün 160 dollara qədər yüksəlməsi riski var.

Bu proqnoz Bloomberg-in Əmtəə Bölməsinin (BloombergNEF) analitikləri tərəfindən dərc edilib.

Çərşənbə axşamı, 28 aprel tarixində Brent xam neftinin fyuçers qiymətləri barel üçün 104-105 dollar arasında idi. Aprelin əvvəlində Energetika Nazirliyi neftin qiyməti proqnozunu dərc etdi. ABŞ Energetika Nazirliyinin məlumatına görə, İran münaqişəsinin qaynar mərhələsi aprel ayında başa çatarsa ​​və Hörmüz boğazından ticarət axını tədricən bərpa olunarsa, Brent markalı xam neftin spot qiyməti 2026-cı ilin ikinci rübündə barrel üçün 115 dollara çatacaq.

O dövrdəki hesablamalarında ABŞ rəsmiləri İraq, Səudiyyə Ərəbistanı, Küveyt, BƏƏ, Qətər və Bəhreynin mart ayında hasilatı gündə təxminən 7,5 milyon barel (gündəlik) azaltdığını güman edirdilər. Aprel ayında neft hasilatının azalması ehtimal ki, gündə 9,1 milyon barelə qədər artacaq. Bu ssenariyə əsasən, neft hasilatının ümumi azalması may ayında gündə 6,7 milyon barelə qədər azala bilər. Bu halda, müharibədən əvvəlki qlobal neft hasilatı səviyyələrinə qayıtmaq 2026-cı ilin sonuna qədər mümkün olacaq.

Hələlik ABŞ prezidenti Donald Tramp İranla müharibədəki uğursuzluqlarını etiraf etməkdən imtina edir. O, Tehranın son sülh təkliflərindən məmnun olmadığını bildirir. Lakin neft qiymətlərinin yeni bir artım ehtimalı Vaşinqtonu danışıqları davam etdirməyə sövq edir. İran öz növbəsində yenidən hərbi əməliyyatlar baş verərsə, zədələnə biləcək neft və qaz hasilatı obyektlərinin siyahısını dərc edib. Tehran BƏƏ, Səudiyyə Ərəbistanı və Küveytdəki neft və qaz infrastrukturlarının adlarını çəkir ki, onların dağıdılması qlobal neft qiymətlərini daha da artıracaq. Buna görə də, İranda hərbi eskalasiya ssenarisi tamamilə mümkün olaraq qalır. Lakin hücumlar bərpa olunmasa belə, neft çatışmazlığından tez bir zamanda qurtuluş gözlənilmir.

Sülh dövründə belə, ABŞ Energetika Nazirliyinin rəsmiləri gələcək təchizat fasilələri ilə bağlı qeyri-müəyyənlik səbəbindən neft qiymətlərinin yüksəlməsinin davam edəcəyini gözləyirlər. Brent markalı xam neftin qiyməti yalnız 2026-cı ilin dördüncü rübündə barrel üçün 90 dollardan aşağı düşə bilər. Növbəti ildə, 2027-ci ildə isə ABŞ rəsmilərinin fikrincə, orta illik qiymət barrel üçün 76 dollar ətrafında olacaq.

BloombergNEF-in hazırkı baza proqnozu Hörmüz boğazından daşınmanın iyul ayında deyil, may ayının əvvəlində bərpa olunacağını ehtimal edir. Bu optimist ssenariyə əsasən, 2026-cı ildə qlobal neft bazarının həddindən artıq təklifi proqnozu 2,23 milyon bareldən 0,96 milyon barelə endirilib. Bu arada, 2026-cı ildə Brent markalı xam neftin orta illik qiyməti barel üçün 74 dollar səviyyəsində qalacaq.

"The New York Times" qəzeti Ağ Evin Oval Otağındakı müzakirələrlə tanış olan bir neçə mənbəyə istinadən xəbər verir ki, ABŞ prezidenti Donald Tramp İranın Hörmüz boğazının açılmasını nəzərdə tutan, lakin nüvə proqramı məsələsini gələcək danışıqlara buraxan son təklifini qəbul etməyəcək. Bu mənbələrə görə, Tramp müşavirlərinə İranın Hörmüz boğazının açılması və müharibəyə son qoyulması ilə bağlı son təklifindən məmnun olmadığını bildirib. Bundan əlavə, Ağ Evdəki görüşdə Tehranı danışıqlar zamanı əhəmiyyətli güzəştlərə getməyə məcbur etmək üçün hansı əlavə ABŞ hərbi əməliyyatlarının zəruri olacağı müzakirə olunub.

Mənbələr bildiriblər ki, zənginləşdirilmiş uran məsələsi həll olunmadan Hörmüz boğazının açılması ABŞ-ı danışıqlarda əsas təsir gücündən məhrum edə bilər. Lakin İran gəmiçiliyinin blokadasının davam etdirilməsi enerji qiymətlərinin artımını uzadacaq və bu da ABŞ-da benzin qiymətlərinin kəskin artmasına səbəb olub.

Rusiya Baş nazirinin müavini Aleksandr Novak proqnozlaşdırmışdı ki, Yaxın Şərq münaqişəsinin bitməsindən sonra qlobal neft bazarının bərpası bir neçə ay çəkəcək. Daha əvvəl rəsmi şəxs Hörmüz boğazında xeyli sayda gəminin tıxanması səbəbindən tanker yük daşımalarının qiymətlərinin əhəmiyyətli dərəcədə artdığını izah etmişdi. Bu arada, münaqişə fonunda Rusiya nefti qlobal tədarükün azalması səbəbindən sıfır endirimlə və ya cüzi bir mükafatla ticarət olunur.

Eyni zamanda, qlobal neft bazarında fyuçers qiymətləri ilə faktiki neft çatdırılma qiymətləri arasında əhəmiyyətli bir fərq müşahidə olunub. Aprel ayında kağız fyuçersləri ilə fiziki çatdırılma arasındakı bu fərq bir barel üçün 25 dollar təşkil edib. Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin çıxmasından sonra OPEC kartelinin mümkün çöküşü və ya islahatı qeyri-müəyyənliyi daha da artırır.

V.VƏLİLİ