Icma.az
close
up
RU
Yer kürəsinin fəsilləri hətta qonşu bölgələrdə belə sinxronlaşdırılmır...

Yer kürəsinin fəsilləri hətta qonşu bölgələrdə belə sinxronlaşdırılmır...

Icma.az, Sia Az saytından verilən məlumata əsaslanaraq xəbər yayır.

Kaliforniya Universitetinin Berkli alimləri Yer kürəsindəki fəsillərin hətta qonşu bölgələrdə belə sinxronlaşdırılmadığını aşkar ediblər.

SİA-nın məlumatına görə, tədqiqat "Nature" jurnalında dərc edilib.

Komanda eyni yarımkürədə enlik, hündürlük və ya yerdəki yaxınlığın mütləq ardıcıl mövsümi ritm demək olmadığını aşkar edib.

Bəzi yerlərdə yaz və ya pik bitki örtüyü böyüməsi xeyli tez baş verir, digərlərində isə bölgələr bitişik olsa da, gecikir. Tədqiqatçılar bu nəticəyə son iki onillikdə Yer ekosistemlərinin peyk müşahidələrini araşdırdıqdan sonra gəliblər.

Bu məlumatlardan istifadə edərək, onlar quruda mövsümi dəyişikliklərin ətraflı xəritəsini tərtib edərək iqlim və landşaft tərəfindən formalaşdırılan unikal "təbii zaman zonaları"nı aşkar ediblər.

Nəticələr göstərdi ki, xüsusilə güclü mövsümi desinxronizasiya yüksək biomüxtəlifliyə malik bölgələr üçün xarakterikdir. Müəlliflərin fikrincə, bu cür dəyişkənlik bir-birinə yaxın müxtəlif yaşayış mühiti şəraiti yarada və zamanla növlərin təkamülünə təsir göstərə bilər.

Məsələn, qonşu ərazilərdəki bitkilər fərqli vaxtlarda çiçəklənirsə və ya resurslar fərqli vaxtlarda mövcud olursa, bu, heyvanların çoxalma mövsümlərini dəyişə və hətta populyasiyalar arasında cütləşmənin qarşısını ala bilər. Uzunmüddətli perspektivdə bu cür fərqlər yeni növlərin əmələ gəlməsinə səbəb ola bilər.

...Yaxşı bir nümunə Arizona ştatının Feniks və Tuson şəhərləridir. Nisbi yaxınlıqlarına baxmayaraq, biri qışda, digəri isə yay mussonlarında pik yağıntı ilə qarşılaşır və bu da fərqli ekosistemlər yaradır. Aralıq dənizi iqlimi olan bölgələrdə oxşar dəyişikliklər müəyyən edilmişdir ki, burada bitki örtüyünün pik artımı dünyanın digər hissələrinə nisbətən daha gec baş verir, - deyə tədqiqatçılar izah ediblər.

Müəlliflər vurğulayırlar ki, fəsillərin "vahid təqvimini" fərz edən iqlim və ekoloji modellər real mənzərəni həddindən artıq sadələşdirir. İqlim dəyişikliyinin təbiətə və insanlara təsirini daha dəqiq proqnozlaşdırmaq üçün yerli fərqlərin nəzərə alınması vacibdir.

Nazlı Almuradova

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:166
embedMənbə:https://sia.az
archiveBu xəbər 22 Dekabr 2025 21:53 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see290

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see285

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see248

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

15 Noyabr 2026 22:01see234

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see232

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see231

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see230

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

15 Noyabr 2026 21:02see229

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see221

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see219

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see215

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see212

Gündə 50 qramdan çox təmiz etanol içmək demensiya riskini 29 faiz artırır

15 Noyabr 2026 20:52see204

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see195

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see195

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see191

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see191

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see186

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see185

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see179
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri