Icma.az
close
up
RU
Yer kürəsinin fəsilləri hətta qonşu bölgələrdə belə sinxronlaşdırılmır...

Yer kürəsinin fəsilləri hətta qonşu bölgələrdə belə sinxronlaşdırılmır...

Icma.az, Sia Az saytından verilən məlumata əsaslanaraq xəbər yayır.

Kaliforniya Universitetinin Berkli alimləri Yer kürəsindəki fəsillərin hətta qonşu bölgələrdə belə sinxronlaşdırılmadığını aşkar ediblər.

SİA-nın məlumatına görə, tədqiqat "Nature" jurnalında dərc edilib.

Komanda eyni yarımkürədə enlik, hündürlük və ya yerdəki yaxınlığın mütləq ardıcıl mövsümi ritm demək olmadığını aşkar edib.

Bəzi yerlərdə yaz və ya pik bitki örtüyü böyüməsi xeyli tez baş verir, digərlərində isə bölgələr bitişik olsa da, gecikir. Tədqiqatçılar bu nəticəyə son iki onillikdə Yer ekosistemlərinin peyk müşahidələrini araşdırdıqdan sonra gəliblər.

Bu məlumatlardan istifadə edərək, onlar quruda mövsümi dəyişikliklərin ətraflı xəritəsini tərtib edərək iqlim və landşaft tərəfindən formalaşdırılan unikal "təbii zaman zonaları"nı aşkar ediblər.

Nəticələr göstərdi ki, xüsusilə güclü mövsümi desinxronizasiya yüksək biomüxtəlifliyə malik bölgələr üçün xarakterikdir. Müəlliflərin fikrincə, bu cür dəyişkənlik bir-birinə yaxın müxtəlif yaşayış mühiti şəraiti yarada və zamanla növlərin təkamülünə təsir göstərə bilər.

Məsələn, qonşu ərazilərdəki bitkilər fərqli vaxtlarda çiçəklənirsə və ya resurslar fərqli vaxtlarda mövcud olursa, bu, heyvanların çoxalma mövsümlərini dəyişə və hətta populyasiyalar arasında cütləşmənin qarşısını ala bilər. Uzunmüddətli perspektivdə bu cür fərqlər yeni növlərin əmələ gəlməsinə səbəb ola bilər.

...Yaxşı bir nümunə Arizona ştatının Feniks və Tuson şəhərləridir. Nisbi yaxınlıqlarına baxmayaraq, biri qışda, digəri isə yay mussonlarında pik yağıntı ilə qarşılaşır və bu da fərqli ekosistemlər yaradır. Aralıq dənizi iqlimi olan bölgələrdə oxşar dəyişikliklər müəyyən edilmişdir ki, burada bitki örtüyünün pik artımı dünyanın digər hissələrinə nisbətən daha gec baş verir, - deyə tədqiqatçılar izah ediblər.

Müəlliflər vurğulayırlar ki, fəsillərin "vahid təqvimini" fərz edən iqlim və ekoloji modellər real mənzərəni həddindən artıq sadələşdirir. İqlim dəyişikliyinin təbiətə və insanlara təsirini daha dəqiq proqnozlaşdırmaq üçün yerli fərqlərin nəzərə alınması vacibdir.

Nazlı Almuradova

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:177
embedMənbə:https://sia.az
archiveBu xəbər 22 Dekabr 2025 21:53 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see349

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see289

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see287

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see286

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see278

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see271

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see264

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see262

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see259

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see248

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see244

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see244

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see242

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see242

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see240

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see230

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

20 Noyabr 2026 17:30see229

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see224

Ağdamda yaradıcı master klas təşkil olundu FOTO

20 Noyabr 2026 21:05see218

Cennifer Lopesdən ETİRAF: “Altı ay dayanmadan ağladım”

20 Noyabr 2026 19:20see215
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri