Icma.az
close
up
RU
Yer kürəsinin fəsilləri hətta qonşu bölgələrdə belə sinxronlaşdırılmır...

Yer kürəsinin fəsilləri hətta qonşu bölgələrdə belə sinxronlaşdırılmır...

Icma.az, Sia Az saytından verilən məlumata əsaslanaraq xəbər yayır.

Kaliforniya Universitetinin Berkli alimləri Yer kürəsindəki fəsillərin hətta qonşu bölgələrdə belə sinxronlaşdırılmadığını aşkar ediblər.

SİA-nın məlumatına görə, tədqiqat "Nature" jurnalında dərc edilib.

Komanda eyni yarımkürədə enlik, hündürlük və ya yerdəki yaxınlığın mütləq ardıcıl mövsümi ritm demək olmadığını aşkar edib.

Bəzi yerlərdə yaz və ya pik bitki örtüyü böyüməsi xeyli tez baş verir, digərlərində isə bölgələr bitişik olsa da, gecikir. Tədqiqatçılar bu nəticəyə son iki onillikdə Yer ekosistemlərinin peyk müşahidələrini araşdırdıqdan sonra gəliblər.

Bu məlumatlardan istifadə edərək, onlar quruda mövsümi dəyişikliklərin ətraflı xəritəsini tərtib edərək iqlim və landşaft tərəfindən formalaşdırılan unikal "təbii zaman zonaları"nı aşkar ediblər.

Nəticələr göstərdi ki, xüsusilə güclü mövsümi desinxronizasiya yüksək biomüxtəlifliyə malik bölgələr üçün xarakterikdir. Müəlliflərin fikrincə, bu cür dəyişkənlik bir-birinə yaxın müxtəlif yaşayış mühiti şəraiti yarada və zamanla növlərin təkamülünə təsir göstərə bilər.

Məsələn, qonşu ərazilərdəki bitkilər fərqli vaxtlarda çiçəklənirsə və ya resurslar fərqli vaxtlarda mövcud olursa, bu, heyvanların çoxalma mövsümlərini dəyişə və hətta populyasiyalar arasında cütləşmənin qarşısını ala bilər. Uzunmüddətli perspektivdə bu cür fərqlər yeni növlərin əmələ gəlməsinə səbəb ola bilər.

...Yaxşı bir nümunə Arizona ştatının Feniks və Tuson şəhərləridir. Nisbi yaxınlıqlarına baxmayaraq, biri qışda, digəri isə yay mussonlarında pik yağıntı ilə qarşılaşır və bu da fərqli ekosistemlər yaradır. Aralıq dənizi iqlimi olan bölgələrdə oxşar dəyişikliklər müəyyən edilmişdir ki, burada bitki örtüyünün pik artımı dünyanın digər hissələrinə nisbətən daha gec baş verir, - deyə tədqiqatçılar izah ediblər.

Müəlliflər vurğulayırlar ki, fəsillərin "vahid təqvimini" fərz edən iqlim və ekoloji modellər real mənzərəni həddindən artıq sadələşdirir. İqlim dəyişikliyinin təbiətə və insanlara təsirini daha dəqiq proqnozlaşdırmaq üçün yerli fərqlərin nəzərə alınması vacibdir.

Nazlı Almuradova

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:172
embedMənbə:https://sia.az
archiveBu xəbər 22 Dekabr 2025 21:53 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see443

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see335

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see314

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see307

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see291

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see291

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see281

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see262

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see246

Dişlər yaddaş kartımızdır?

17 Noyabr 2026 13:42see241

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see223

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

17 Noyabr 2026 12:44see222

Azerbaijan’s macro economy 2025 2026 and future prospects

17 Noyabr 2026 13:48see213

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

17 Noyabr 2026 23:17see212

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see209

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see200

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

17 Noyabr 2026 14:53see198

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see194

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see194

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see184
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri