Icma.az
close
up
RU
Yer kürəsinin fəsilləri hətta qonşu bölgələrdə belə sinxronlaşdırılmır...

Yer kürəsinin fəsilləri hətta qonşu bölgələrdə belə sinxronlaşdırılmır...

Icma.az, Sia Az saytından verilən məlumata əsaslanaraq xəbər yayır.

Kaliforniya Universitetinin Berkli alimləri Yer kürəsindəki fəsillərin hətta qonşu bölgələrdə belə sinxronlaşdırılmadığını aşkar ediblər.

SİA-nın məlumatına görə, tədqiqat "Nature" jurnalında dərc edilib.

Komanda eyni yarımkürədə enlik, hündürlük və ya yerdəki yaxınlığın mütləq ardıcıl mövsümi ritm demək olmadığını aşkar edib.

Bəzi yerlərdə yaz və ya pik bitki örtüyü böyüməsi xeyli tez baş verir, digərlərində isə bölgələr bitişik olsa da, gecikir. Tədqiqatçılar bu nəticəyə son iki onillikdə Yer ekosistemlərinin peyk müşahidələrini araşdırdıqdan sonra gəliblər.

Bu məlumatlardan istifadə edərək, onlar quruda mövsümi dəyişikliklərin ətraflı xəritəsini tərtib edərək iqlim və landşaft tərəfindən formalaşdırılan unikal "təbii zaman zonaları"nı aşkar ediblər.

Nəticələr göstərdi ki, xüsusilə güclü mövsümi desinxronizasiya yüksək biomüxtəlifliyə malik bölgələr üçün xarakterikdir. Müəlliflərin fikrincə, bu cür dəyişkənlik bir-birinə yaxın müxtəlif yaşayış mühiti şəraiti yarada və zamanla növlərin təkamülünə təsir göstərə bilər.

Məsələn, qonşu ərazilərdəki bitkilər fərqli vaxtlarda çiçəklənirsə və ya resurslar fərqli vaxtlarda mövcud olursa, bu, heyvanların çoxalma mövsümlərini dəyişə və hətta populyasiyalar arasında cütləşmənin qarşısını ala bilər. Uzunmüddətli perspektivdə bu cür fərqlər yeni növlərin əmələ gəlməsinə səbəb ola bilər.

...Yaxşı bir nümunə Arizona ştatının Feniks və Tuson şəhərləridir. Nisbi yaxınlıqlarına baxmayaraq, biri qışda, digəri isə yay mussonlarında pik yağıntı ilə qarşılaşır və bu da fərqli ekosistemlər yaradır. Aralıq dənizi iqlimi olan bölgələrdə oxşar dəyişikliklər müəyyən edilmişdir ki, burada bitki örtüyünün pik artımı dünyanın digər hissələrinə nisbətən daha gec baş verir, - deyə tədqiqatçılar izah ediblər.

Müəlliflər vurğulayırlar ki, fəsillərin "vahid təqvimini" fərz edən iqlim və ekoloji modellər real mənzərəni həddindən artıq sadələşdirir. İqlim dəyişikliyinin təbiətə və insanlara təsirini daha dəqiq proqnozlaşdırmaq üçün yerli fərqlərin nəzərə alınması vacibdir.

Nazlı Almuradova

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:181
embedMənbə:https://sia.az
archiveBu xəbər 22 Dekabr 2025 21:53 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see375

Parisdə bugünkü etirazlara 21 mindən çox şəxs qatılıb

21 Noyabr 2026 21:24see247

Dünya iqtisadiyyatı təhlükə qarşısındadır KİV

22 Noyabr 2026 07:02see241

Azərbaycanda regional tədris mərkəzinin yaradılması Dünya Bankı ilə müzakirə edilib

21 Noyabr 2026 15:42see240

BOKT nin rəhbərliyinə təyinat olub

21 Noyabr 2026 14:31see236

Ekspert: Dövlət idarəçiliyinin rəqəmsallaşdırılması Azərbaycan iqtisadiyyatının rəqabət qabiliyyətini artırır

21 Noyabr 2026 17:24see235

Fermer ucuz satır, alıcı baha alır: Qiymət fərqi harada yaranır?

21 Noyabr 2026 14:38see233

Qızıl gələn il ucuzlaşacaq

21 Noyabr 2026 16:40see231

Mehriban Əliyeva və qızlarından Vyetnam mədəniyyətinə zərif ehtiram Foto

21 Noyabr 2026 15:21see230

La Liqa: Derbidə “sülh”

22 Noyabr 2026 00:06see229

Samvel Karapetyan: “Paşinyan müalicə olunmalıdır”

21 Noyabr 2026 17:14see225

Sumqayıtda gənc oğlan qətlə yetirilib

22 Noyabr 2026 04:55see218

Allah uzaq tutsun, amma müharibə bizim işimizdir Hakan Fidan

22 Noyabr 2026 02:18see213

Türkiyə Super Liqası: “Qalatasaray” evdə sevindi

22 Noyabr 2026 00:13see213

SEPAH ABŞ nin hərbi bazalarını hədəf aldı

22 Noyabr 2026 00:43see213

2026 cı ilin sonunda almaq üçün ən sərfəli iPhone modelləri

21 Noyabr 2026 21:07see212

Ötən gün götürülən narkotik vasitələrin həcmi açıqlandı

21 Noyabr 2026 16:00see212

İbrahim Kalın HƏMAS nümayəndə heyəti ilə Qəzzada atəşkəsi müzakirə etdi

22 Noyabr 2026 00:03see212

İran Bəhreyndə sənaye müəssisəsinə zərbə endirdi

22 Noyabr 2026 00:23see210

Milton qasırğası ABŞ də yaşayan azərbaycanlıların evlərini də vurdu

22 Noyabr 2026 07:05see208
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri