Icma.az
close
up
RU
Menu

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

Yerin 2,77 kvintilyon avro dəyərindəki qızıl ehtiyatlarının 99,99 faizinə açılan qapı nı tapıldı

Yerin 2,77 kvintilyon avro dəyərindəki qızıl ehtiyatlarının 99,99 faizinə açılan qapı nı tapıldı

Qaynarinfo saytından əldə olunan məlumata görə, Icma.az məlumat yayır.

Almaniyanın Göttingen Universitetindən geokimyaçılar təsir edici kimyəvi iz aşkar ediblər: Yerin nüvəsindən Havay kimi vulkanik "isti nöqtələr" vasitəsilə yer səthinə qızıl və rutenium daxil olmaqla, qiymətli metalların izləri süzülür.

Qaynarinfo xəbər verir ki, bu kəşf ilk dəfə olaraq planetimizin daxili quruluşu haqqında əski nəzəriyyələrə dəstək üçün real məlumat təqdim edir və Yerin səthi ilə nüvəsi arasında əvvəllər düşünüləndən daha dinamik bir əlaqənin olduğuna işarə edir. Bunu "The Daily Galaxy" yazır.

"Nature" jurnalında dərc edilmiş yeni ekspert rəyli araşdırmada alimlər okean adası bazaltlarına (OIB) - dərin mantiya püsləri tərəfindən formalaşmış vulkanik qaya növünə diqqət yetirdilər. Xüsusilə, Havay vulkanları olan Kilauea və Loihidən götürülən nümunələri təhlil ediblər ki, bu vulkanlar da təxminən 3000 km dərinlikdə - nüvə-mantiya sərhədinin yaxınlığından başlayan püslərin üzərində yerləşir.

Yüksək dəqiqlikli kütlə spektrometri avadanlığından istifadə edən komanda iki əsas elementdə izotop anomaliyalarını ölçdü: rutenium (¹⁰⁰Ru) və volfram (¹⁸²W). Nüvədə mantiyaya nisbətən daha çox yayılmış olan rutenium bir "marker" kimi çıxış edir. Lavada gözləniləndən artıq olan ¹⁰⁰Ru tərkibi - mantiyanın məlum mənbələrindən gözləniləndən çox - nüvədən materialların həqiqətən də bu püslər vasitəsilə səthə daşındığını göstərir.

Araşdırmada iştirak edən baş müəllif Nils Messlin deyib: "Havay lavasında nüvənin formalaşma prosesləri ilə əlaqəli rutenium izotoplarının açıq şəkildə artıq olduğunu müşahidə etdik".

Onun sözlərinə görə, aşkar edilən anomaliyaları izah etmək üçün nüvədən olan 0,3%-dən az bir komponent kifayətdir, bu da nüvə ilə səth arasında incə, lakin ölçülə bilən bir mübadilənin olduğuna işarə edir.

Nüvədən səthə çatan maddə miqdarı çox az olsa da, kəşfin əhəmiyyəti böyükdür. Onilliklər boyu nüvənin 4,5 milyard il əvvəl Yerin formalaşmasından sonra kimyəvi cəhətdən qalan hissədən təcrid olunduğu düşünülürdü. Lakin yeni məlumatlar göstərir ki, nüvə hələ də mantiyaya və sonra da qabığa iz elementlər tədarük edə bilər.

Geoloji mənada bu, bir irəliləyişdir. Yerin daxili quruluşu əvvəl düşünüləndən daha "şaxələnmiş" olmaya bilər. Nəticələr milyonlarla il ərzində nüvə maddəsinin mikroskopik hissəciklərinin vulkanlar vasitəsilə səthə qayıtdığı geokimyəvi geri dönüş dövrü anlayışını dəstəkləyir.

Bu kəşf şleyfdən əldə edilən bazaltlarda mənfi volfram (μ¹⁸²W) anomaliyalarını qeydə alan, lakin onları birmənalı şəkildə nüvə ilə əlaqələndirə bilməyən əvvəlki tədqiqatları tamamlayır. İndi rutenium sayəsində şəkil daha aydındır və əsas "sızma" fərziyyəsi daha inandırıcı görünür.

İctimai diqqət əsasən də Yerin nüvəsindəki nəzəri qızıl ehtiyatlarına yönəlib. Mantiya və qabıq məlumatlarına əsaslanan təxminlərə görə, orada 30 milyard tona qədər qızıl ola bilər ki, bu da müasir qiymətlərlə təxminən 2,77 kvintilyon avro (2,77 milyon milyard avro) təşkil edir.

Araşdırmanın həmmüəllifi Matthias Villbold izah edib: "Nüvədən olan materialların izotop izlərini səthdə görsək də, bu mikroskopik miqdarlardadır. Bunlar izlərdir, lazıltılar deyil".

Alimlər vurğulayırlar ki, bu, kommersiya deyil, sırf elmi bir kəşfdir. Nüvədən bir şey çıxarmaq fiziki cəhətdən mümkün deyil - 3000 km həddən artıq qızmış qaya bunu əldəedilməz edir. "Nüvədən qızıl çıxarmaq"la bağlı hər hansı bir plan fantastika olaraq qalır.

Aydın

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:161
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 28 Avqust 2025 23:01 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see331

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see312

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see308

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see289

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see285

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see282

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see275

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see265

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see258

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see249

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see241

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

19 Noyabr 2026 13:48see237

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see236

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

19 Noyabr 2026 15:03see229

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see224

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

19 Noyabr 2026 17:30see215

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see210

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see210

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see207

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see202
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri