Yerin 2,77 kvintilyon avro dəyərindəki qızıl ehtiyatlarının 99,99 faizinə açılan qapı nı tapıldı

Almaniyanın Göttingen Universitetindən geokimyaçılar təsir edici kimyəvi iz aşkar ediblər: Yerin nüvəsindən Havay kimi vulkanik "isti nöqtələr" vasitəsilə yer səthinə qızıl və rutenium daxil olmaqla, qiymətli metalların izləri süzülür.

Qaynarinfo xəbər verir ki, bu kəşf ilk dəfə olaraq planetimizin daxili quruluşu haqqında əski nəzəriyyələrə dəstək üçün real məlumat təqdim edir və Yerin səthi ilə nüvəsi arasında əvvəllər düşünüləndən daha dinamik bir əlaqənin olduğuna işarə edir. Bunu "The Daily Galaxy" yazır.

"Nature" jurnalında dərc edilmiş yeni ekspert rəyli araşdırmada alimlər okean adası bazaltlarına (OIB) - dərin mantiya püsləri tərəfindən formalaşmış vulkanik qaya növünə diqqət yetirdilər. Xüsusilə, Havay vulkanları olan Kilauea və Loihidən götürülən nümunələri təhlil ediblər ki, bu vulkanlar da təxminən 3000 km dərinlikdə - nüvə-mantiya sərhədinin yaxınlığından başlayan püslərin üzərində yerləşir.

Yüksək dəqiqlikli kütlə spektrometri avadanlığından istifadə edən komanda iki əsas elementdə izotop anomaliyalarını ölçdü: rutenium (¹⁰⁰Ru) və volfram (¹⁸²W). Nüvədə mantiyaya nisbətən daha çox yayılmış olan rutenium bir "marker" kimi çıxış edir. Lavada gözləniləndən artıq olan ¹⁰⁰Ru tərkibi - mantiyanın məlum mənbələrindən gözləniləndən çox - nüvədən materialların həqiqətən də bu püslər vasitəsilə səthə daşındığını göstərir.

Araşdırmada iştirak edən baş müəllif Nils Messlin deyib: "Havay lavasında nüvənin formalaşma prosesləri ilə əlaqəli rutenium izotoplarının açıq şəkildə artıq olduğunu müşahidə etdik".

Onun sözlərinə görə, aşkar edilən anomaliyaları izah etmək üçün nüvədən olan 0,3%-dən az bir komponent kifayətdir, bu da nüvə ilə səth arasında incə, lakin ölçülə bilən bir mübadilənin olduğuna işarə edir.

Nüvədən səthə çatan maddə miqdarı çox az olsa da, kəşfin əhəmiyyəti böyükdür. Onilliklər boyu nüvənin 4,5 milyard il əvvəl Yerin formalaşmasından sonra kimyəvi cəhətdən qalan hissədən təcrid olunduğu düşünülürdü. Lakin yeni məlumatlar göstərir ki, nüvə hələ də mantiyaya və sonra da qabığa iz elementlər tədarük edə bilər.

Geoloji mənada bu, bir irəliləyişdir. Yerin daxili quruluşu əvvəl düşünüləndən daha "şaxələnmiş" olmaya bilər. Nəticələr milyonlarla il ərzində nüvə maddəsinin mikroskopik hissəciklərinin vulkanlar vasitəsilə səthə qayıtdığı geokimyəvi geri dönüş dövrü anlayışını dəstəkləyir.

Bu kəşf şleyfdən əldə edilən bazaltlarda mənfi volfram (μ¹⁸²W) anomaliyalarını qeydə alan, lakin onları birmənalı şəkildə nüvə ilə əlaqələndirə bilməyən əvvəlki tədqiqatları tamamlayır. İndi rutenium sayəsində şəkil daha aydındır və əsas "sızma" fərziyyəsi daha inandırıcı görünür.

İctimai diqqət əsasən də Yerin nüvəsindəki nəzəri qızıl ehtiyatlarına yönəlib. Mantiya və qabıq məlumatlarına əsaslanan təxminlərə görə, orada 30 milyard tona qədər qızıl ola bilər ki, bu da müasir qiymətlərlə təxminən 2,77 kvintilyon avro (2,77 milyon milyard avro) təşkil edir.

Araşdırmanın həmmüəllifi Matthias Villbold izah edib: "Nüvədən olan materialların izotop izlərini səthdə görsək də, bu mikroskopik miqdarlardadır. Bunlar izlərdir, lazıltılar deyil".

Alimlər vurğulayırlar ki, bu, kommersiya deyil, sırf elmi bir kəşfdir. Nüvədən bir şey çıxarmaq fiziki cəhətdən mümkün deyil - 3000 km həddən artıq qızmış qaya bunu əldəedilməz edir. "Nüvədən qızıl çıxarmaq"la bağlı hər hansı bir plan fantastika olaraq qalır.

Aydın