Icma.az
close
up
RU
Yerli amerikalılar qumarı 12 min ildən çox əvvəl icad edib (TƏDİQAT)

Yerli amerikalılar qumarı 12 min ildən çox əvvəl icad edib (TƏDİQAT)

Qaynarinfo saytına istinadən Icma.az xəbər verir.

Yerli amerikalılar 12 min ildən çox əvvəl zarları icad edərək arxeoloqlara dünyanın ən qədim qumar oyunları və bəlkə də ehtimal nəzəriyyəsinin ən erkən istifadəsini təqdim ediblər.

Qaynarinfo xəbər verir ki, "Live Science” nəşrinin yazdığına görə, bu tapıntılar həm də ehtimal nəzəriyyəsinin ən erkən tətbiqlərindən biri hesab oluna bilər.

Kolorado Dövlət Universitetinin arxeoloqu Robert Madden bildirib ki, Şimali Amerikada qumar oyunlarının tarixi çox qədimdir və bu sahədəki sübutlar Köhnə Dünyadakı analoji nümunələrdən təxminən 6 min il daha qədimdir.

Tədqiqat "American Antiquity” jurnalında dərc olunub. Alim ABŞ-ın qərbində yerləşən 45 arxeoloji ərazidən əldə edilmiş, yaşı 13 min ildən 450 ilə qədər olan 600-dən çox oyun zəri dəstini araşdırıb. Nəticələr göstərib ki, bu cür oyun alətləri Qayalı dağların hər iki tərəfində geniş yayılıb.

Qədim oyunların xüsusiyyətləri

Araşdırmaya görə, həmin dövrdə qumar oyunlarının məqsədi müasir dövrdən fərqli olub. Bu oyunlar əsasən sosial əlaqələrin qurulmasına və resursların bölüşdürülməsinə xidmət edib. Məlumatlara əsasən, oyunlarda daha çox qadınlar iştirak edib.

Alim qeyd edir ki, bu oyunlar "təsadüf və qeyri-müəyyənlik anlayışları ilə strukturlaşdırılmış insan qarşılıqlı əlaqəsinin ilk nümunələrindən biridir” və yüksək intellektual inkişaf səviyyəsini göstərir.

Tədqiqat zamanı alimlər yüz il əvvəl yazılmış "Şimali Amerika hindularının oyunları” adlı əsərə də istinad ediblər. Burada oyun zərləri "ikili püşkatma vasitələri” kimi təsvir olunur – bir tərəfi işarəli, digər tərəfi isə boş olan obyektlər kimi. Bu zərlər bəzən birlikdə atılaraq daha mürəkkəb nəticələr əldə edilirdi.

Sosial inteqrasiya vasitəsi

Maddenin sözlərinə görə, bu oyunlar əsasən əhali hərəkətliliyinin yüksək olduğu sərhəd bölgələrində yayılıb. Bu isə onların müxtəlif qruplar arasında ünsiyyət qurmaq, mübadilə aparmaq və sosial gərginliyi azaltmaq üçün istifadə edildiyini göstərir.

Ən qədim nümunələr ABŞ-ın Vayominq, Kolorado və Nyu-Meksiko ştatlarında yerləşən və təxminən 12 900 il əvvələ aid olan Folsom mədəniyyətinə məxsusdur. Bu icmalar ovçu-yığıcı həyat tərzi keçirir və qiymətli daşlara böyük maraq göstərirdi.

Alim ehtimal edir ki, qumar oyunları bu icmalar arasında qiymətli materialların mübadiləsini asanlaşdırıb. Bu oyunlar çox vaxt iki nəfər arasında keçirilir və nəticələr zamanla təxminən bərabər – 50/50 ehtimalına yaxın olurdu.

Elmi əhəmiyyəti

Tədqiqatın ən mühüm nəticələrindən biri odur ki, bu cür oyun alətləri Avrasiyada aşkar edilən analoqlardan minilliklər əvvəl mövcud olub. Avrasiyada qumar zərləri təxminən 5 500–7 000 il əvvəl Mesopotamiya, Hind vadisi və Qərbi Qafqazda ortaya çıxıb.

Tədqiqatçılar hesab edir ki, bu fakt təsadüf və ehtimal anlayışlarının insan cəmiyyətində yaranmasının daha qədim və geniş coğrafiyada baş verdiyini göstərir.

Aydın

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:195
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 04 Aprel 2026 22:00 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see333

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see314

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see305

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see302

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see293

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see284

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see264

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see260

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see253

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see250

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see247

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see244

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see238

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see237

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see230

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see217

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see211

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see202

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see202

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see189
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri