“ZELENSKİ BUNA RAZILAŞIR, AMMA BİR ŞƏRTLƏ...” Ukraynanın təklif etdiyi variantda nələr var?

Ukrayna öz qoşunlarını Donbasdan çıxarmağı düşünür, lakin Rusiyanın da eyni şeyi etməsi şərti ilə.

“AzPolitika” xəbər verir ki, bunu Britaniyanın "The Telegraph" qəzeti yazıb.

Nəşrin yazdığı kimi, Prezident Volodimir Zelenski ABŞ-nin Donbasdakı Ukrayna və Rusiya qoşun mövqeləri arasında "azad iqtisadi zona"nın yaradılmasında israr etdiyini təsdiqləyib.

Ukrayna lideri deyib ki, "Onlar(ABŞ-red.) Ukrayna qoşunlarının Donetsk bölgəsini tərk etməsini nəzərdə tuturlar və güman edilən güzəşt Rusiya qoşunlarının da artıq "azad iqtisadi zona" adlandırdıqları bu əraziyə girməməsidir".

Zelenski özünün sözügedən ərazini Rusiyaya vermək səlahiyyətinin olmadığını və ukraynalıların iradəsinə zidd getməyəcəyini vurğulayıb. Eyni zamanda, o, öz danışıqlar qrupuna Amerika təklifləri ilə "konstruktiv işləməyi" tapşırıb. Həmçinin, ötən gün əlavə edib ki, ərazi məsələsi yalnız referendum yolu ilə həll edilə bilər.

Britaniya nəşri yazır ki, Trampın xüsusi nümayəndəsi Stiv Uitkoff Donbasla bağlı Ukraynanın güzəştlərində israr edir. Daha əvvəl o və Rusiya nümayəndələri demilitarizasiya zonasını Rusiya ərazisi kimi tanıyan 28 maddəlik plan irəli sürmüşdülər.

Lakin Ukrayna bununla bağlı əks variant təklif edib:

-Qarşılıqlı olaraq qoşunların çıxarılması;

Ərazinin Ukraynanın ixtiyarında saxlanması;

ABŞ-nin təhlükəsizlik zəmanətləri ilə bağlı paralel danışıqlar aparılması.

Bu arada Almaniya kansleri Fridrix Merts ərazi güzəştləri məsələsini yalnız Ukrayna xalqının həll edə biləcəyini vurğulayıb: "Ukrayna Prezidentini əhalinin dörd illik əzab və ölümlərdən sonra dəstəkləməyəcəyi bir sülhə məcbur etmək səhv olardı".

Bütün bu proseslərin fonunda Moskva hələlik qoşunların Donbasdan qarşılıqlı şəkildə çıxarılmasına dair heç bir siqnal verməyib.

Rusiya Xarici İşlər naziri Sergey Lavrov isə deyib ki, istənilən təhlükəsizlik zəmanəti yalnız Ukraynanın deyil, Rusiyanın maraqlarını da nəzərə almalıdır.

Mümkün silahsızlaşdırılmış zonanın konturları isə hələ müəyyən edilməyib. Bu, Zelenski ilə Tramp arasında danışıqların mövzusu olacaq. Bu vəziyyətdə Ukraynanı qane etməyən vacib məsələlərdən biri də odur ki, hazırda Donetskdəki Ukraynanın nəzarətində olan ərazilər əsasən strateji əhəmiyyətli şəhərlərdir. Rusiya tərəfindən işğal edilmiş ərazilər isə əsasən dağıdılmış kənd yerləridir.

Qeyd edək ki, hazırda Avropa liderləri şənbə günü NATO rəhbərliyinin iştirakı ilə keçiriləcək Paris danışıqlarında daha böyük rol oynamağa çalışırlar.

Ekspertlər qeyd edirlər ki, Parisdəki NATO danışıqları Amerikanın gələcək strategiyasını və Avropanın sülh prosesindəki rolunu müəyyən etmək üçün açar ola bilər. Lakin Trampın anti-Avropa siyasəti və Ukraynaya qarşı faktiki kapitulyasiya tələbləri vəziyyəti olduqca mürəkbləşdirir və qeyri-müəyyənlik yaradır.

C.Məmmədli

“AzPolitika.info”