Zelenski ilə qalmaqal, Trampa sədaqət və 2028 ci il üçün perspektiv BBC

"Vaxtilə Donald Trampı "sarsaq" və "siyasi dələduz" adlandıran Vens son illərdə onun ən yaxın tərəfdarlarından birinə çevrilib..."

Vitse-prezidenti Cey Di Vens son aylarda ABŞ siyasətində ən çox müzakirə olunan fiqurlardan birinə çevrilib.

Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə "bbc.com" nəşri yazıb.

Məlumatda deyilir ki, Respublikaçılar Partiyasının yüksələn ulduzu sayılan Vens Donald Trampın ən sadiq tərəfdarlarından biri kimi tanınsa da, siyasi karyerasına onu sərt şəkildə tənqid etməklə başlayıb. İndi isə o, Trampın əsas ideoloji müttəfiqlərindən biri kimi görünür və hətta 2028-ci ildə prezidentliyə namizəd ola biləcəyi müzakirə olunur.

Zelenski ilə mübahisə və Avropaya qarşı sərt mövqe

Cey Di Vensin gündəmə gəlməsinin əsas səbəbi Ağ Evdə Ukrayna prezidenti Vladimir Zelenski ilə yaşadığı qalmaqaldır. O, Zelenskini ABŞ-a hörmətsizlik etməkdə ittiham edərək, Ukraynaya yardımları açıq şəkildə tənqid edib. Vens iddia edir ki, Avropa ölkələri Ukraynanı "hədsiz ümidlər" verməklə "savaşmağa məcbur edir", lakin bunun üçün kifayət qədər maddi və hərbi dəstək vermir. O, Avropanı bu müharibəni uzatmaqda ittiham edərək, ABŞ-ın əsas diqqətini Rusiya ilə qarşıdurmaya deyil, Çinə yönəltməli olduğunu bildirib.

Vensin bu çıxışı onu Respublikaçılar Partiyasının daxili siyasətində daha da önə çıxarsa da, ABŞ-da geniş tənqidlərə səbəb olub. Vensin Vermont ştatında istirahət planları yerli sakinlərin etirazları səbəbindən pozulub, çünki bir çox amerikalı onu Rusiyaya yaxın mövqe tutmaqda günahlandırır.

O, Trampın varisi ola bilərmi?

Cey Di Vens vaxtilə Donald Trampı açıq şəkildə tənqid edib və onu "siyasi dələduz" adlandırıb. Lakin son illərdə o, Trampa tam sədaqətini nümayiş etdirərək, onun ən yaxın tərəfdarlarından birinə çevrilib. Vens indi Trampın "Amerika hər şeydən öncə" siyasətini davam etdirmək niyyətindədir və bu, onun Respublikaçılar Partiyasının gələcək lideri kimi nəzərdən keçirilməsinə səbəb olur.

Bununla belə, Vens və Tramp arasında fərqlər var. Tramp impulsiv çıxışları və populist ritorikası ilə tanınır, Vens isə daha sistemli və intellektual yanaşma nümayiş etdirir. O, işçi sinfinin problemlərinə daha çox diqqət yetirir, ənənəvi ailə dəyərlərini önə çəkir və sosial rifah sistemini sərtləşdirməyi təklif edir. Bu fərqlər onun partiya daxilində daha geniş elektoratı cəlb edə biləcəyini göstərir.

Xarici siyasət: Ukraynaya "yox", İsrailə "hə"...

Vens xarici siyasətdə daha selektiv yanaşma nümayiş etdirir. O, Ukraynaya yardımlara qarşı çıxır və müharibənin davam etməsini ABŞ-ın maraqlarına uyğun hesab etmir. Lakin eyni zamanda İsrailin özünü müdafiə hüququnu qətiyyətlə dəstəkləyir və Yaxın Şərqdə güclü ABŞ siyasətinin tərəfdarıdır. Vens hesab edir ki, Vaşinqtonun əsas təhlükəsi Çin və İran olmalıdır, Rusiya ilə müharibə isə ABŞ-ın diqqətini yayındırır.

Bu mövqeyi Vensi bəzi Respublikaçılar arasında populyar etsə də, beynəlxalq arenada və müttəfiqlər arasında ona qarşı skeptik münasibət formalaşdırıb.

Daxili siyasət: mühafizəkar dəyərlər və sərt sosial kurs

Cey Di Vens ABŞ-ın daxili siyasətində mühafizəkar və ənənəçi dəyərləri ön plana çıxarır. O, abortların əleyhinədir və onların federal səviyyədə məhdudlaşdırılmasını müdafiə edir. Bundan əlavə, eynicinsli nikahların dövlət tərəfindən tanınmasına qarşı çıxır.

Onun şəxsi həyatı da bu baxışlarını formalaşdırıb: Vensin anası narkotik asılılığından əziyyət çəkib və senator bu problemi ABŞ cəmiyyətində ciddi təhlükə hesab edir. O, opioid böhranına qarşı mübarizə üçün sərt tədbirlərin görülməsini təklif edir.

Eyni zamanda, Vens işçi sinfinin problemlərini qabardır və onların sosial rifah sistemindən asılılığını azaltmaq üçün daha sərt qaydalar tətbiq etməyi müdafiə edir. O, dövlət yardımına bağlı yaşayan amerikalıları tənqid edərək, onları məsuliyyətsizlikdə ittiham edib.

2028-ci il prezident seçkiləri: Vensin şansı nə qədərdir?

Cey Di Vens hələ rəsmi olaraq 2028-ci ildə prezidentliyə namizədliyini elan edilməyib. Lakin Respublikaçılar Partiyasının ən nüfuzlu tədbirlərindən biri olan CPAC konfransında keçirilən sorğuda iştirakçıların 61 faizi onun partiyanın gələcək lideri olmasını istəyib.

Tramp hələlik Vensi öz siyasi varisi kimi elan etməsə də, onu yüksək qiymətləndirir. Bununla belə, ABŞ tarixində vitse-prezidentlərin prezidentliyə iddia etməsi adi haldır. Vens əgər bu yolda irəliləmək istəyirsə, təkcə Ukraynadakı müharibəni dayandırmaqla kifayətlənməyəcək, həm də uzunmüddətli sülhü təmin edəcək siyasət yürütməlidir.

Onun siyasi karyerası Trampın siyasi mirasını nə qədər uğurla davam etdirəcəyindən və Respublikaçılar Partiyasını birləşdirə bilib-bilməyəcəyindən asılı olacaq.

Beləliklə, Cey Di Vens ABŞ siyasətində mühüm fiqura çevrilməkdədir. O, Trampın siyasi xəttini davam etdirən, lakin daha sistemli və ideoloji yanaşma sərgiləyən bir siyasətçidir. Xarici siyasətdə selektiv müdaxilə tərəfdarı olan Vens Ukraynaya yardımları dayandırmaq istəyir, lakin İsraili dəstəkləyir. Daxili siyasətdə isə mühafizəkar dəyərləri müdafiə edərək, abortların və eynicinsli nikahların əleyhinə çıxış edir.

2028-ci il prezident seçkiləri yaxınlaşdıqca, onun Respublikaçılar Partiyasındakı rolu daha da aydınlaşacaq. O, Trampın ən güclü müttəfiqi olsa da, öz müstəqil siyasi şəxsiyyətini formalaşdırmağa çalışır. Əgər partiya Tramp dövründən sonra yeni lider axtararsa, Cey Di Vens ən güclü namizədlərdən biri ola bilər.