Zelenskinin Türkiyə ilə bağlı tarixi səhvi: Qaydalar dəyişdi, ümid Ankarayadır

Son bir neçə gündə dünya siyasətində müşahidə olunanlar diqqət çəkir. ABŞ və Rusiya rəsmilərinin Səudiyyə Ərəbistanında bir araya gələrək Ukraynadakı müharibə ilə bağlı müzakirə aparmaları beynəlxalq siyasi aləmdə böyük maraqla qarşılandı. Həmçinin Avropa liderləri də bir neçə gün əvvəl Parisdə toplanaraq Kiyevə dəstək məsələsini, o cümlədən müharibənin gedişatını müzakirə etdilər. Bu görüş liderlər arasında ciddi fikir ayrılığı səbəbindən birgə bəyanat olmadan yekunlaşıb. 

Bütün bunların fonunda Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenskinin Türkiyəyə səfəri isə xüsusi müzakirələrə səbəb oldu. Səfər çərçivəsində iki ölkə arasında müxtəlif sahələr üzrə bir sıra sənədlər imzalanıb. Zelenski Prezident Rəcəb Tayyib Ərdoğanla Kiyev-Ankara münasibətləri və beynəlxalq siyasi gündəm haqqında fikir mübadiləsi aparıb.

Qeyd olunan üç mühüm görüşü bir-birinə hansı məqamlar bağlayır? 

Globalinfo.az-a danışan politoloq Aytən Qurbanova deyib ki, Rusiya-Ukrayna müharibəsi ziddiyyətli maraqların meydana çıxdığı bir platformaya çevrilib:

“İlk mərhələdə kollektiv Qərbin Rusiyaya qarşı həmrəylik nümayiş etdirdiyi cəbhədə parçalanma ilə bağlı mesajlar uzun müddətdir ki, eşidilməyə başlanmışdı. ABŞ-da Prezident Donald Trampın hakimiyyətə gəlməsi isə bu mesajların real addımlarla müşayiət edilməsini sürətləndirdi. Belə olan halda bir haqlı sual ortaya çıxır: Ukraynanın taleyinin həll edildiyi masalarda həqiqətən əsas hədəflər nədir?

Tramp Rusiya ilə birbaşa danışıqlara başlamaqla Ukraynasız və Avropasız həll təklif edərək oyunun qaydalarında ciddi dəyişikliklər etdiyini göstərmiş oldu. Onun nəzərində rəsmi Kiyev Amerikanın təhlükəsizlik çətirini qəbul edərək atəşkəs şərtləri ilə razılaşmalıdır. Bu şərtlər isə Ukrayna üçün suverenliyin itirilməsinin qeyri-rəsmi bəyanı ola bilər.

Aytən Qurbanova

Görünən odur ki, Zelenski sona qədər mübarizə aparmağın mümkünsüz olduğunu artıq qəbullanıb, amma ABŞ-ın “təhlükəsizlik zəmanətinə” etibar etmir. Ona görə də, müharibənin ilk mərhələsində etdiyi səhvi düzəldərək Türkiyənin vasitəçiliyi və himayədarlığı ilə şərtlərin yenidən formalaşdırılmasına cəhd göstərir.

Avropa üçün isə bu iki masanın heç biri arzuolunan olmamaqla yanaşı, qoca qitənin yeni dünya nizamında məğlub tərəf kimi təmsil olunmağı kimi ifadə edilə bilər. Ona görə də atəşkəslə bağlı qismən razılığın əldə edilmə ehtimalı real olsa da, qarşıdurmanın hələ uzun müddət davam edəcəyini düşünürəm”.

Turan Rzayev
Globalinfo.az