Icma.az
close
up
RU
Zəngəzur dəhlizi: türk dünyasının strateji birlik xəritəsi

Zəngəzur dəhlizi: türk dünyasının strateji birlik xəritəsi

Xalqcebhesi saytından alınan məlumatlara görə, Icma.az xəbər verir.

Zəngəzur dəhlizində tikinti işləri sürətlə irəliləyir. Qeyd edilir ki, işlərin çox hissəsi artıq görülüb.

Elə Türkiyənin Azərbaycandakı səfiri Birol Akgün Avrasiya Gənc İş Adamları Forumunda Türkiyə və Azərbaycan əlaqələrindən danışarkən Zəngəzur dəhlizi məsələsinə də toxunub. Səfir deyib ki, türk dünyası ilk dəfə yeni bir yüksəliş dinamikasını yaşayır, yaxın zamanda Zəngəzur dəhlizi açılacaq və bununla da 10 il ərzində bu coğrafiyada böyük ticarət əlaqələri formalaşacaq.

Zəngəzur dəhlizində görülən tikinti işləri, dəhlizin türk dünyasının inkişafına verəcəyi töhfələr istiqamətində millət vəkilləri, iqtisadçılar “Xalq Cəbhəsi”nə danışıb.

Mühüm iqtisadi və geosiyasi körpü

Milli Məclisin deputatı Aydın Hüseynov qeyd edib ki, Zəngəzur dəhlizi artıq təkcə regional nəqliyyat layihəsi deyil, bütövlükdə türk dünyasının strateji birləşmə xəritəsini yenidən formalaşdıran tarixi təşəbbüs kimi dəyərləndirilir: “Bu dəhliz, Şuşa Bəyannaməsinin ruhuna uyğun olaraq Türkiyə və Azərbaycanın ortaq maraqlarını birləşdirən, eyni zamanda, bütün Türk Dövlətləri Təşkilatının (TDT) gələcək inteqrasiyasına xidmət edən mühüm bir iqtisadi və geosiyasi körpüdür. Zəngəzur dəhlizinin açılması ilə Orta Dəhliz tam mənada reallaşacaq, yəni Çin – Mərkəzi Asiya – Xəzər – Azərbaycan – Türkiyə xətti üzərindən Avropaya qədər uzanan vahid ticarət və logistika şəbəkəsi formalaşacaq. Bu, regionun iqtisadi xəritəsini dəyişməklə yanaşı, həm də türk dünyasının siyasi və mədəni birliyini möhkəmləndirəcək”.

Türk dövlətlərinin fiziki birliyinə gedən yol

Deputat vurğulayıb ki, Azərbaycan bu layihədə həm coğrafi, həm də siyasi baxımdan əsas mərkəz rolunu oynayır: “Prezident İlham Əliyev dəfələrlə vurğulayıb ki, bu dəhliz yalnız ölkələrin deyil, bütöv bir regionun inkişafına xidmət edəcək. Hazırda Azərbaycanın tərəfdaş ölkələrlə apardığı danışıqlar və infrastruktur hazırlıqları onu göstərir ki, texniki və iqtisadi baxımdan bu layihənin həyata keçirilməsi üçün əsas baza artıq formalaşıb. Zəngəzur dəhlizinin iqtisadi əhəmiyyəti ilə yanaşı, onun strateji və mənəvi tərəfi də var. Bu, türk dövlətlərinin onilliklər ərzində həsrətində olduqları fiziki birliyə gedən yolun açılması deməkdir. Bu yolla təkcə mallar və xidmətlər deyil, həm də ideyalar, əməkdaşlıq ruhu, ortaq gələcək vizyonu hərəkət edəcək. Beləliklə, Zəngəzur dəhlizi XXI əsrdə türk dünyasının yüksəliş dinamikasının simvoluna çevrilir. O, həm iqtisadi inkişafın, həm regional sabitliyin, həm də siyasi müstəqilliyin mühüm dayağı olacaq. Bu layihə reallaşdıqca, türk coğrafiyası bir ideya ətrafında — birlik və tərəqqi ideyası ətrafında — daha sıx birləşəcək”.

Əlverişli imkanlar

Milli Məclisin deputatı Müşfiq Cəfərov söyləyib ki, Zəngəzur dəhlizi vasitəsilə Azərbaycandan Türkiyəyə və Türkiyədən Azərbaycana, eləcə də, Azərbaycan ərazisindən üçüncü bir ölkəyə yüklərin daşınması üçün yeni əlverişli imkanlar yaranacaq: “Məlumdur ki, Zəngəzur dəhlizinin reallaşması türk dünyasının quru nəqliyyatı ilə birləşməsinə də imkan yaradacaq. Bu səbəbdən də Zəngəzur dəhlizi türk dünyasının birləşməsində də əhəmiyyətli rola malikdir. Orta Dəhlizin səmərəliliyinin artması ilə Xəzər dənizində Azərbaycanla həyata keçirilə biləcək layihələr, o cümlədən Naxçıvan və Rusiya ilə nəqliyyat, enerji əməkdaşlığı sahəsində Türkiyənin regiondakı strateji mövqeyinin əhəmiyyəti artacaq. Zəngəzur dəhlizinin açılması ilə Orta Dəhlizin dəmir yolu və avtomobil yolu ilə yükdaşıma qabiliyyəti artacaq ki, bu da Şərq-Qərb ticarətinin artmasına müsbət töhfə verəcək”.

“Azərbaycan dünya ticarətinin mərkəzinə çevriləcək”

Deputat həmçinin deyib ki, bu dəhliz vasitəsilə Avropadan gələn mal və sərnişinlər şərq ölkələrinə çatdırılacaq: “Beləliklə, Azərbaycan yeni logistik məkan kimi dünya ticarəti və iqtisadiyyatının mərkəzinə çevriləcək. Təbii ki, Zəngəzur dəhlizinin açılması Şimal-Cənub Beynəlxalq Nəqliyyat Dəhlizi ilə yük daşımalarını da sürətləndirəcək. Azərbaycanda böyük Şərq-Qərb və Şimal-Cənub beynəlxalq dəhlizləri kəsişir. Zəngəzur dəhlizinin mövcudluğu Cənubi Qafqazda regional əməkdaşlığa və iqtisadi inkişafa transformativ təsir göstərməyə qadirdir”.

M.Cəfərovun bildirdiyinə görə, bu dəhlizin açılması regionda uzun müddətdir davam edən gərginliyi potensial olaraq yumşaldaraq yeni əlaqə və əməkdaşlıq dövrünün simvolu olacaq: “Dəhlizin inkişafı təkcə Azərbaycan və Ermənistan üçün əhəmiyyətli deyil, həm də beynəlxalq ticarət və geosiyasi uyğunlaşmalar üçün daha geniş təsirlərə malikdir”.

Strateji önəm

Liberal İqtisadçılar Mərkəzinin sədri Akif Nəsirli deyib ki, Zəngəzur dəhlizi həm regional, həm də qlobal iqtisadi-siyasi sistem üçün strateji önəm daşıyır: “Bu dəhliz Naxçıvan Muxtar Respublikasını Azərbaycanın əsas hissəsi ilə birləşdirən, eyni zamanda, Türkiyəni birbaşa Mərkəzi Asiya ilə bağlayan nəqliyyat və logistika marşrutudur. Dəhlizin açılması ilə Bakı-Naxçıvan-Qars xətti tam quru bağlantısına çevriləcək, Türk Dövlətləri Təşkilatına (TDT) üzv ölkələr arasında fasiləsiz ticarət xətti formalaşacaq, Qafqaz regionu Şərq–Qərb və Şimal–Cənub nəqliyyat arteriyalarının kəsişmə nöqtəsinə çevriləcək”.

“Ticarət dövriyyəsi artacaq”

O əlavə edib ki, Zəngəzur dəhlizi yalnız Azərbaycan üçün deyil, Türkiyə, Gürcüstan, Orta Asiya ölkələri və hətta Avropa üçün mühüm iqtisadi imkanlar yaradır: “Ticarət dövriyyəsi artacaq: Türkiyə–Azərbaycan–Mərkəzi Asiya xətti üzrə malların daşınma məsafəsi və vaxtı azalacaq. Alternativ enerji və logistika marşrutu: Bu, Rusiya və İran üzərindən keçən ənənəvi xətlərin alternativi olacaq. İnvestisiya axını: Naxçıvan və Zəngilan bölgələrində logistika mərkəzləri, sənaye zonaları və gömrük infrastrukturunun formalaşması yeni iqtisadi dinamika yaradacaq. Zəngəzur dəhlizi Türk dünyasının birləşdirici elementi kimi qəbul olunur. Bu TDT-nin praktik inteqrasiyasını gücləndirəcək, Azərbaycan–Türkiyə hərbi-siyasi əməkdaşlığını strateji səviyyədə möhkəmləndirəcək, regionda sülh və sabitlik üçün qarşılıqlı asılılıq mühiti yaradacaq”.

“Yeni bir türk yüksəlişi” başlaya bilər”

A.Nəsirlinin sözlərinə görə, hazırda Azərbaycan tərəfi Zəngilan istiqamətində avtomobil və dəmir yolu infrastrukturunu sürətlə tamamlayır, Naxçıvanda logistika və sərhəd keçid məntəqələrinin yenilənməsi prosesi gedir, Türkiyə bu layihəni “Orta Dəhliz” (Middle Corridor) təşəbbüsü ilə birləşdirərək Çin–Avropa ticarət xəttinə inteqrasiya etməyi planlaşdırır: “Ermənistanın prosesə yanaşması isə hələlik qeyri-müəyyəndir, lakin regional və beynəlxalq təzyiqlər nəticəsində bu dəhlizin müəyyən mərhələdə açılacağı ehtimalı güclənir. Zəngəzur dəhlizi təkcə bir yol deyil — bu, Türk dünyasının iqtisadi birliyinin və geosiyasi təsirinin real təməlidir. Türkiyənin Azərbaycandakı səfiri Birol Akgünün qeyd etdiyi kimi yaxın 10 ildə bu xətt üzərində ticarət, sənaye, enerji və mədəni inteqrasiya baxımından yeni bir “Türk yüksəlişi” başlaya bilər”.

Röya İsrafilova

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:244
embedMənbə:https://www.xalqcebhesi.az
archiveBu xəbər 06 Noyabr 2025 00:12 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Balıq bazarında bahalaşma var (Video)

14 Noyabr 2026 21:02see322

Bakı avtobuslarında sərnişin bumu

14 Noyabr 2026 17:02see321

Gələn il qeyri dövlət müəssisələri büdcədən 130 mln. manata yaxın subsidiya alacaq

14 Noyabr 2026 18:04see314

Ədalət Partiyasında şairlə səmimi görüş

14 Noyabr 2026 17:43see304

STAR neft emalı zavodu dizel yanacağı istehsalını 4 % ə yaxın artırıb

14 Noyabr 2026 17:02see300

Yuğ Teatrında Ana tamaşasının premyerası keçirilib FOTOLAR

14 Noyabr 2026 20:23see296

Avropa siyasi məkanında aparılan müzakirələrdə Azərbaycan fəal iştirak edir

14 Noyabr 2026 19:16see295

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see267

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see266

Rusların təxminən 90 faizi son üç ildə kredit götürdüyünü etiraf edib

14 Noyabr 2026 19:30see258

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see256

Ermənistanı Avropa İttifaqının tərkibində görürəm Paşinyan

14 Noyabr 2026 19:50see255

Azərbaycanda bəzi dövlət müəssisələri ləğv oluna bilər

14 Noyabr 2026 17:10see253

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see247

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see244

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see242

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see241

Bitkoinin qiyməti 66 min dollardan aşağı düşdü

15 Noyabr 2026 01:34see205

Həftədə bir məşq fiziki formanı və sağlamlığı yaxşılaşdıra bilərmi?

14 Noyabr 2026 21:54see201

Məşhur model milyarderə ərə getdi

15 Noyabr 2026 00:26see189
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri