Zombi Şirkətlər Borcla ayaqda qalan böyük firmalar

İqtisadiyyatda “zombi şirkətlər” adlı maraqlı bir anlayış var. Bu şirkətlər əslində batmalı olduqları halda, borclar sayəsində fəaliyyətlərini davam etdirən nəhənglərdir. Qazanc əldə etməkdə çətinlik çəkirlər, amma banklardan aldıqları kreditlərlə özlərinə yeni nəfəs sahəsi yaradırlar. Yəni görünüşdə güclüdürlər, amma pərdə arxasında yalnız borc dövr etdirirlər. Eynən filmlərdəki zombilər kimi — varlar, amma tam mənada “canlı” deyillər.

Bəs Zombi şirkət nədir?

Ölkə.az Valyuta.az-a istinadən xəbər verir ki, zombi şirkətlər, normal şərtlərdə iflas etməli olan, lakin müxtəlif maliyyə dəstəkləri hesabına fəaliyyətini davam etdirən firmalardır. Onlar faiz ödənişlərini qarşılaya bilirlər, amma əsas borclarını bağlamaqda çətinlik çəkirlər və uzunmüddətli böyümə göstərə bilmirlər. Beləliklə, resursları səmərəsiz istifadə edir və iqtisadiyyatda yavaşlamaya səbəb olurlar. Bu cür şirkətlər əsasən ucuz kreditlər, dövlət dəstəyi və ya borc restrukturizasiyası sayəsində “ayaqda qalır”.

Hansı sahələrdə daha çox rast gəlinir?

Zombi şirkətlər adətən böyük kapital tələb edən və pul dövriyyəsi uzun olan sektorlarda yaranır.

Bunlara enerji, tikinti, aviasiya və pərakəndə ticarət sahələri daxildir. Bu sahələrdə layihələr bahalı olduğundan, işlər çətinləşəndə şirkətlər borclanmağa meylli olur və kredit asılılığı yaranır.

Bəzən texnologiya və istehsal sektorlarında da bu tip şirkətlərə rast gəlinir. Ümumilikdə, kapital tutumlu və dövriyyəsi ləng olan sahələr “zombi şirkətlər” üçün əlverişli zəmin yaradır.

İqtisadiyyata təsirləri nələrdir?

Zombi şirkətlər iqtisadiyyatda resursların səmərəli istifadəsini əngəlləyir, sağlam şirkətlərin maliyyə resurslarına çıxışını çətinləşdirir. Bu da innovasiyanın zəifləməsinə, yeni bizneslərin böyüməsinin ləngiməsinə gətirib çıxarır. Bank kreditlərinin məhsuldar sahələr əvəzinə “zombi” firmalara yönəlməsi iqtisadi artımı da zəiflədir. Uzunmüddətli perspektivdə isə yüksək borc yükü və aşağı məhsuldarlıq maliyyə sabitliyinə risk yaradır.

Qısası, zombi şirkətlər görünməz, amma iqtisadi sistem üçün təhlükəli bir risk mənbəyidir.