Icma.az
close
up
RU
0 6 yaş aralığında bu travma ömürlük iz buraxır” XƏBƏRDARLIQ

0 6 yaş aralığında bu travma ömürlük iz buraxır” XƏBƏRDARLIQ

Icma.az, Yenisabah portalına istinadən məlumat verir.

Valideynin tez-tez və uzunmüddətli səfərlərdə olması uşaqların psixoloji və emosional inkişafına ciddi təsir göstərə bilər. Uşağın yaş dövrünə görə bu təsirlər fərqli formalarda ortaya çıxsa da, ortaq məqam ondan ibarətdir ki, valideynlə fiziki və emosional təmasın azalması təhlükəsiz bağlanmanı zəiflədir.

Məsələ ilə bağlı Yenisabah.az-a açıqlama verən psixoloq Nərmin Ağayeva bildirib ki, 0–3 yaş arası uşaqların əsas ehtiyacı təhlükəsiz bağlanmadır:

“Əgər qastrol valideynlik 0-3 yaş dövründə baş verərsə, ana və ya ata ilə güvənli bağlanma formalaşmır. Bu isə emosional soyuqluq və ya həddindən artıq yapışqanlıq, nitq və sosial bacarıqlarda geriləmə kimi təsirlərə səbəb ola bilər. pizza hut

3–6 yaş dövründə uşaq valideynin yoxluğunu tam anlamadığı üçün özünü günahkar hiss edə bilər. Bu isə çox vaxt davranış pozuntularına gətirib çıxarır.

6–10 yaş aralığında qastrol valideynlik məktəbdə intizamsızlıq, dərslərə maraqsızlıq, özünü fərqli və tənha hiss etmə, sosial müqayisə, valideynə qarşı inciklik və etibarsızlıq kimi nəticələr doğura bilər.

Əgər bu hal 11–18 yaş dövrünə təsadüf edirsə, uşaqlarda nizam-intizamın olmaması, müstəqil qərar verməkdə çətinlik və ya həddindən artıq sərbəstlik, valideynə qarşı üsyankar münasibət və ya laqeydlik, həmçinin yanlış qruplara yönəlmə riski artır”.

Psixoloqun sözlərinə görə, uşaqlar adətən valideynini fiziki və emosional olaraq itirdiyini düşündüyü üçün digər insanlarla da güvənli bağlanma formalaşdıra bilmir:

“Bu, gələcəkdə sosial münasibətlərdə güvən problemi, emosional məsafə saxlama və ya əksinə, həddindən artıq asılılıq yarada bilər. Valideynin qastrol səfərinə gedib uzun müddət qayıtmaması uşaqda "tərk edildim" hissi yarada bilər. Bu hiss isə gələcəkdə ayrılıq qorxusu, panik atak və ya özünü dəyərsiz hiss etmək kimi emosional nəticələrə gətirib çıxardır.

Uşaq "valideynim mənim üçün getdi" düşüncəsi ilə qəzəblənə, incik ola və ya passiv-aqressiv davranışlar sərgiləyə bilər. Bu xüsusilə yeniyetməlik dövründə daha aydın görünür. Ayrılıq təşvişi, həddindən artıq həsrət, ağlama, yuxu pozuntuları, tənha qalmaqdan qorxma kimi hallar da müşahidə olunur. Sosial çəkingənlik və emosional dalğalanmalar da bu təsirlərə daxildir.

Kiçik yaşlı uşaqlar bəzən "valideynim getdi, çünki mən pisəm" kimi irrasional düşüncələr formalaşdırır. Bu isə özünə dəyər hissinin aşağı düşməsinə və özünü cəzalandırıcı davranışlara səbəb olur”.

Nərmin Ağayeva vurğulayıb ki, ayrılıq travması bütün yaş dövrlərində təsir etsə də, ən dərin izləri 0–6 yaş aralığında olan uşaqlarda qoyur:

“Bu dövr uşağın emosional, sosial və beyin inkişafı baxımından ən həssas mərhələsidir. Həmin vaxt uşaq üçün "valideyn = pul gətirən" obrazı formalaşa bilər. Bu isə gələcəkdə emosional bağlılıq yerinə maddi asılılıq yaradır. Əsl sevgi, diqqət və fiziki ünsiyyət olmadan uşaq emosional olaraq tənha böyüyür. Şüuraltında "ən çox sevdiyim insan belə gedə bilər" düşüncəsi formalaşır ki, bu da münasibətlərdə qısqanclıq, paranoya və özünü həmişə ikinci planda hiss etmə kimi nəticələrə gətirib çıxara bilər”.

Aydan Hacı 


Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:152
embedMənbə:https://yenisabah.az
archiveBu xəbər 11 Avqust 2025 16:09 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see333

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see314

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see305

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see302

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see293

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see284

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see264

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see260

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see253

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see250

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see247

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see244

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see238

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see237

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see230

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see217

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see211

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see202

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see202

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see189
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri