Icma.az
close
up
RU
Menu

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

Bakıda temperatur 7 8 dərəcə enəcək Növbəti 3 günün hava proqnozu

Paşinyan Pnompendə Bakı və İrəvan arasında sülhdən danışdı

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

İran parlamenti ABŞ la danışıqların başa çatdığını açıqlayıb

Xərçənglə mübarizədə mühüm kəşf: Xəstələrin ömrü uzana bilər

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

100 milyon insan üçün ən pis ssenari: Alimlər supervulkanın oyanışını qeydə aldı

100 milyon insan üçün ən pis ssenari: Alimlər supervulkanın oyanışını qeydə aldı

Qaynarinfo portalından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər yayır.

Yaponiyanın sahillərində yerləşən sualtı Kikay supervulkanı ilə bağlı yeni elmi müşahidələr onun yenidən aktivləşmə əlamətləri göstərə biləcəyini ortaya çıxarıb. Alimlər bildirirlər ki, bu nəhəng vulkan 7 300 il əvvəl baş verən güclü püskürmə zamanı qədim Dzyomon sivilizasiyasının məhvinə səbəb ola biləcək miqyasda partlayışla yadda qalıb.

Qaynarinfo xəbər verir ki, tədqiqatlara görə, həmin vaxt vulkan o qədər böyük həcmdə maqma püskürüb ki, onun miqyası Nyu-Yorkdakı Mərkəzi Parkın bütün sahəsini təxminən 12 kilometr qalınlığında süxurla örtməyə bərabər olub. Partlayış nəticəsində yaranan nəhəng çökəklik — kaldera — bu gün də vulkanın mərkəzində qalmaqdadır.

"Daily Mail”in yazdığına görə, son araşdırmalar göstərir ki, kalderanın altındakı maqma rezervuarı son 3 900 il ərzində tədricən yeni maqma ilə dolur. Son illərdə bölgədə buxar çıxışı və ondan çox kiçik zəlzələ də qeydə alınıb ki, bu da aktivliyin artdığına işarə kimi qiymətləndirilir.

Kobe Universitetinin geofizika professoru Sema Nobukazu bildirib ki, müşahidə olunan maqma sistemi əvvəlki nəhəng püskürməni formalaşdıran eyni rezervuarın davamıdır. Onun sözlərinə görə, belə nəhəng kalderalarda maqmanın necə toplandığını anlamaq gələcək superpüskürmələrin mexanizmini izah etmək üçün həlledici ola bilər.

Əvvəlki püskürmə zamanı təxminən 160 kub kilometr həcmində süxur atmosferə atılıb, piroklastik axınlar isə episentrdən 150 kilometr məsafəyə qədər yayılıb. Alimlər bu hadisənin Yaponiyanın cənubunda yerləşən Dzyomon mədəniyyətinə ağır zərbə vurduğunu hesab edirlər.

Hazırda kalderanın mərkəzində son 4 000 il ərzində formalaşan lav günbəzi yerləşir. Tədqiqatçılar süni seysmik siqnallar vasitəsilə yeraltı strukturu araşdıraraq, dərinlikdə yerləşən maqma rezervuarının ölçüsünü və formasını müəyyən ediblər. Nəticələr göstərir ki, bu rezervuar yenidən maqma ilə dolur və onun tərkibi əvvəlki superpüskürmə zamanı çıxan materialdan fərqlənir.

Professor Nobukazu qeyd edib ki, hazırkı maqma ehtiyatı ehtimal ki, daha yeni geoloji proseslər nəticəsində daxil olub. Bu isə sistemin yenidən aktivləşdiyini göstərə bilər.

Kikay vulkanı ilə yanaşı, ABŞ-dakı Yellouston və İndoneziyadakı Toba kimi nəhəng kalderalar da oxşar "uzunmüddətli yuxu” və yenidən oyanma dövrləri ilə tanınır. Lakin bu dövrlərin dəqiq mexanizmi hələ tam öyrənilməyib.

Tədqiqatçılar bildirirlər ki, bu cür maqma yenidən yığılması prosesi böyük dayaz rezervuarların mövcudluğunu təsdiqləyir və bu, gələcək nəhəng püskürmələrin anlaşılması üçün mühüm ipucu ola bilər. Araşdırma "Communications Earth & Environment” jurnalında dərc olunub.

Digər bir araşdırmaya əsasən, əgər Kikay vulkanı yenidən güclü şəkildə püskürərsə, atmosferə böyük həcmdə vulkanik material atıla bilər ki, bu da bəzi regionlarda Günəş işığının qarşısını alaraq "vulkanik qış” effekti yarada bilər. Həmçinin Yaponiya, Tayvan və Çin sahillərində sunami riski də istisna edilmir.

Vulkan üzrə mütəxəssis, professor Yosiyuki Tatsumi bildirib ki, yaxın 100 il ərzində belə bir superpüskürmənin baş vermə ehtimalı təxminən 1 faiz olsa da, ən pis ssenaridə itkilər 100 milyon insana qədər çata bilər.

Bu nəticələr göstərir ki, Kikay kalderası hələ də aktiv sistemdir və onun davranışı gələcəkdə qlobal miqyasda ciddi təsirlərə səbəb ola biləcək potensial daşıyır.

Aydın

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:159
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 10 Aprel 2026 22:24 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see291

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see247

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see245

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see241

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see238

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see234

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see226

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see222

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see217

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

15 Noyabr 2026 16:38see213

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

15 Noyabr 2026 14:02see203

Bakıda temperatur 7 8 dərəcə enəcək Növbəti 3 günün hava proqnozu

15 Noyabr 2026 09:13see194

Paşinyan Pnompendə Bakı və İrəvan arasında sülhdən danışdı

15 Noyabr 2026 15:38see190

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

15 Noyabr 2026 21:02see190

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

15 Noyabr 2026 22:01see186

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see183

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see182

İran parlamenti ABŞ la danışıqların başa çatdığını açıqlayıb

15 Noyabr 2026 17:27see170

Xərçənglə mübarizədə mühüm kəşf: Xəstələrin ömrü uzana bilər

15 Noyabr 2026 05:49see169

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see169
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri