Icma.az
close
up
RU
100 milyon insan üçün ən pis ssenari: Alimlər supervulkanın oyanışını qeydə aldı

100 milyon insan üçün ən pis ssenari: Alimlər supervulkanın oyanışını qeydə aldı

Qaynarinfo portalından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər yayır.

Yaponiyanın sahillərində yerləşən sualtı Kikay supervulkanı ilə bağlı yeni elmi müşahidələr onun yenidən aktivləşmə əlamətləri göstərə biləcəyini ortaya çıxarıb. Alimlər bildirirlər ki, bu nəhəng vulkan 7 300 il əvvəl baş verən güclü püskürmə zamanı qədim Dzyomon sivilizasiyasının məhvinə səbəb ola biləcək miqyasda partlayışla yadda qalıb.

Qaynarinfo xəbər verir ki, tədqiqatlara görə, həmin vaxt vulkan o qədər böyük həcmdə maqma püskürüb ki, onun miqyası Nyu-Yorkdakı Mərkəzi Parkın bütün sahəsini təxminən 12 kilometr qalınlığında süxurla örtməyə bərabər olub. Partlayış nəticəsində yaranan nəhəng çökəklik — kaldera — bu gün də vulkanın mərkəzində qalmaqdadır.

"Daily Mail”in yazdığına görə, son araşdırmalar göstərir ki, kalderanın altındakı maqma rezervuarı son 3 900 il ərzində tədricən yeni maqma ilə dolur. Son illərdə bölgədə buxar çıxışı və ondan çox kiçik zəlzələ də qeydə alınıb ki, bu da aktivliyin artdığına işarə kimi qiymətləndirilir.

Kobe Universitetinin geofizika professoru Sema Nobukazu bildirib ki, müşahidə olunan maqma sistemi əvvəlki nəhəng püskürməni formalaşdıran eyni rezervuarın davamıdır. Onun sözlərinə görə, belə nəhəng kalderalarda maqmanın necə toplandığını anlamaq gələcək superpüskürmələrin mexanizmini izah etmək üçün həlledici ola bilər.

Əvvəlki püskürmə zamanı təxminən 160 kub kilometr həcmində süxur atmosferə atılıb, piroklastik axınlar isə episentrdən 150 kilometr məsafəyə qədər yayılıb. Alimlər bu hadisənin Yaponiyanın cənubunda yerləşən Dzyomon mədəniyyətinə ağır zərbə vurduğunu hesab edirlər.

Hazırda kalderanın mərkəzində son 4 000 il ərzində formalaşan lav günbəzi yerləşir. Tədqiqatçılar süni seysmik siqnallar vasitəsilə yeraltı strukturu araşdıraraq, dərinlikdə yerləşən maqma rezervuarının ölçüsünü və formasını müəyyən ediblər. Nəticələr göstərir ki, bu rezervuar yenidən maqma ilə dolur və onun tərkibi əvvəlki superpüskürmə zamanı çıxan materialdan fərqlənir.

Professor Nobukazu qeyd edib ki, hazırkı maqma ehtiyatı ehtimal ki, daha yeni geoloji proseslər nəticəsində daxil olub. Bu isə sistemin yenidən aktivləşdiyini göstərə bilər.

Kikay vulkanı ilə yanaşı, ABŞ-dakı Yellouston və İndoneziyadakı Toba kimi nəhəng kalderalar da oxşar "uzunmüddətli yuxu” və yenidən oyanma dövrləri ilə tanınır. Lakin bu dövrlərin dəqiq mexanizmi hələ tam öyrənilməyib.

Tədqiqatçılar bildirirlər ki, bu cür maqma yenidən yığılması prosesi böyük dayaz rezervuarların mövcudluğunu təsdiqləyir və bu, gələcək nəhəng püskürmələrin anlaşılması üçün mühüm ipucu ola bilər. Araşdırma "Communications Earth & Environment” jurnalında dərc olunub.

Digər bir araşdırmaya əsasən, əgər Kikay vulkanı yenidən güclü şəkildə püskürərsə, atmosferə böyük həcmdə vulkanik material atıla bilər ki, bu da bəzi regionlarda Günəş işığının qarşısını alaraq "vulkanik qış” effekti yarada bilər. Həmçinin Yaponiya, Tayvan və Çin sahillərində sunami riski də istisna edilmir.

Vulkan üzrə mütəxəssis, professor Yosiyuki Tatsumi bildirib ki, yaxın 100 il ərzində belə bir superpüskürmənin baş vermə ehtimalı təxminən 1 faiz olsa da, ən pis ssenaridə itkilər 100 milyon insana qədər çata bilər.

Bu nəticələr göstərir ki, Kikay kalderası hələ də aktiv sistemdir və onun davranışı gələcəkdə qlobal miqyasda ciddi təsirlərə səbəb ola biləcək potensial daşıyır.

Aydın

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:162
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 10 Aprel 2026 22:24 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see307

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see305

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see305

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see300

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see281

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see281

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see281

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see266

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see262

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see258

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see258

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see253

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see252

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see252

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

20 Noyabr 2026 17:30see246

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see244

Ağdamda yaradıcı master klas təşkil olundu FOTO

20 Noyabr 2026 21:05see234

Cennifer Lopesdən ETİRAF: “Altı ay dayanmadan ağladım”

20 Noyabr 2026 19:20see230

Qan qrupu immunitetə nə dərəcədə təsir edir?

20 Noyabr 2026 13:53see222

Qazax şəhərində beşinci İdman Festivalının açılış mərasimi keçirilib FOTO

20 Noyabr 2026 21:35see197
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri