11 ay yatan heyvan: niyə aylarla oyanmır?

Bəzi heyvanlar ilin müəyyən dövrlərində uzun müddət davam edən qış yuxusuna - hibernasiyaya gedirlər. Bu zaman onların bədən temperaturu aşağı düşür, ürək döyüntüləri və maddələr mübadiləsi əhəmiyyətli dərəcədə zəifləyir. Lakin təbiətdə elə canlılar da var ki, ilin böyük hissəsini bu vəziyyətdə keçirə bilirlər.
Bizim.Media xəbər verir ki, belə qeyri-adi canlılardan biri adi süleysindir. Kiçik gəmiricilər qrupuna aid olan bu heyvan əsasən Avropanın meşəlik ərazilərində yaşayır və uzunmüddətli hibernasiya qabiliyyəti ilə seçilir.
Araşdırmalar göstərib ki, bəzi süleysinlər əlverişsiz illərdə 11,4 aya qədər hibernasiya vəziyyətində qala bilirlər.
Burada söhbət yalnız qış aylarında yuxuya getməkdən getmir. Süleysin adətən payızda qış yuxusuna gedir və yazın sonlarına doğru oyanır. Lakin qida ehtiyatlarının və çoxalma şəraitinin əlverişsiz olduğu illərdə bəzi fərdlər yay aylarında da yenidən yeraltı sığınacaqlarına çəkilirlər. Nəticədə hibernasiya dövrü adi qış aylarından xeyli uzun çəkir.
 

Süleysin aktiv olduğu dövrdə kifayət qədər yağ ehtiyatı toplayır. Daha sonra yerin altında qazdığı və ya istifadə etdiyi sığınacaqda uzun müddət hərəkətsiz qalır. Hibernasiya zamanı maddələr mübadiləsi kəskin şəkildə zəifləyir və orqanizm enerji sərfiyyatını minimuma endirir.

Avstriyanın Vyana meşələrində aparılan müşahidələr zamanı bəzi süleysinlərin hibernasiya müddətinin 11 aydan çox davam etdiyi müəyyənləşdirilib. Beş fərddə bu müddət 11–11,4 ay arasında olub. Ən uzun qeydə alınan müddət isə 346 gün təşkil edib.
Mütəxəssislər bu davranışın yalnız qida çatışmazlığı ilə bağlı olmadığını bildirirlər.
Çoxalma üçün əlverişsiz illərdə uzun müddət yerin altında qalmaq süleysinə enerjisini qorumaqla yanaşı, yırtıcılardan uzaq qalmağa da imkan verir.
Buradan belə qənaətə gəlmək olar k, “11 ay yatan heyvan” ifadəsi şişirdilmiş məlumat deyil. Süleysinin bəzi fərdləri həqiqətən də ilin demək olar ki, tamamını hibernasiya vəziyyətində keçirə bilirlər. Bu, onların əlverişsiz şəraitdə enerjiyə qənaət edərək sağ qalmasına imkan verən maraqlı bioloji uyğunlaşmadır. (mətbuat.az)
Bizim.Media