13 il müqavimət göstərən Bəşər Əsəd 12 günə necə devrildi? Xəbər saytı Son xəbərlər və Hadisələr

Suriyada Bəşər Əsədin hakimiyyəti 2024-cü il dekabrın 8-də Suriya müxalifət qüvvələrinin koalisiyası tərəfindən devrildi. Bu hadisə 50 ildən çox davam edən BƏƏS Partiyasının idarəçiliyinə son qoydu.

2011-ci ilin martında başlayan və İŞİD tərəfindən devrilmək təhlükəsi ilə üzləşən Bəşər Əsəd həmin vaxt İran və Rusiyanın birbaşa və proksi qüvvələrinin iştirakı ilə hakimiyyətdə qalmağı bacarmışdı. Əslində 13 il öncə də İŞİD qara bayraqla avtomobil karvanları ilə Suriya ərazisində şəhərləri bir-birinin ardınca götürməyə başlayarkən hamı Əsəd ailəsinin qaçacağını təxmin edirdi. Lakin gözlənilınlərin əksi olaraq Bəşər Əsəd İŞİD-ə qarşı müqavimət göstərdi və Suriyanın ərazi bütövlüyünün əksəriyyətini təmin etdi.

Rusiya, İran və Türkiyə arasında Astana razılaşmasına əsasən, Suriyanın İdlib vilayətində yerləşən "Azad Suriya Ordusu" 13 ildən sonra daha güclü, müasir silahlarla, sayları təxminən 20 minlik qoşunla Suriyanın Hələb başda olmaqla, bir-bir şəhərlərinə hücum etməyə başladı. Suriyanın müxtəlif müxalifət dəstələri, o cümlədən "Heyət Təhrir əl-Şam" qruplaşması, Suriya Milli Ordusu geniş koalisiyalar quraraq hökuməti 12 gün ərzində devirməyi bacardı.

Maraqlıdır ki, Rusiya və İran Suriyanın böyük ərazisinə nəzarət etməsinə baxmayaraq Əsəd hakimiyyətini 12 il öncə olduğu kimi müdafiə etməyi bacarmadı. Bəşər Əsədin devrilməsində əsas rolu ilə ölkənin Müdafiə Nazirliyi oynadı. Məhz Suriya ordusunun şəhərlərə hücum edən müxaliflərə faktiki olaraq ciddi müqavimət göstərməməsi, onlarla döyüşməkdən imtina etməsi 61 illik Əsəd ailəsinin hakimiyyətinə birdəfəlik son qoydu.

Hazırda Suriyanın müxalif qüvvələri ölkədə yeni idarəetmə modeli qurmaq üçün çalışır. Bu işdə suriyalı müxaliflərə ən böyük dəstəyi isə Türkiyə göstərəcək. Lakin suriyalı müxaliflərin Suriyanın ərazi bütövlüyünü təmin etmək heç də asan olmayacaq. Çünki Suriya sərhəddə yerləşən İsrail heç də boş dayanmayacaq və Colan təpələrinə daxil olaraq təhlükəsizliyi üçün bufer zona yaradacaq. Digər tərəfdən Suriya ərazisində ABŞ və Rusiya hərbi bazalarının qalması və kürdlərin müstəqillik tələb etməsi də Suriyanın yeni hakimiyyətinə baş ağrısı olacaq. Hərbi bazaların ölkə ərazisində qalması yeni hakimiyyətin yenə də ABŞ-Rusiya maraqlarını nəzərə alması ilə nəticələnək.

Orxan Hüseyn