1939 cu ildən sonra doğulanlara pis xəbər: 100 yaşına çatmaq çox çətindir

XX əsrin tibbi irəliləyişləri insan ömrünü nəzərəçarpacaq dərəcədə uzadıb. Lakin yeni aparılan genişmiqyaslı araşdırma göstərir ki, bu artımın sürəti son nəsillərdə əhəmiyyətli dərəcədə zəifləyib və bu gün həyatda olan insanların böyük əksəriyyətinin 100 yaşına çatması real ehtimal sayılmır.

Qaynarinfo xəbər verir ki, tədqiqat 23 inkişaf etmiş ölkənin həyat gözləntilərini müqayisə edib. 1939–2000-ci illər arasında doğulan nəsillərin ömür uzunluğu araşdırıldıqda məlum olub ki, artım tempi əvvəlki dövrlərə nisbətən 40 faizdən çox zəifləyib. XX əsrin əvvəllərində bir nəsil üçün orta hesabla ömür uzunluğu 0,46 il artdığı halda, sonrakı illərdə bu dinamika xeyli zəifləyib.

Səbəblər

Elm adamları bu prosesin əsasən uşaq ölümü göstəricilərindəki yaxşılaşmanın dayanması ilə bağlı olduğunu bildirirlər. Keçmişdə pediatriyada əldə edilən uğurlar sayəsində 5 yaşdan aşağı ölüm halları kəskin azalmışdı. Hazırda bu göstəricilər çox aşağı səviyyəyə endiyi üçün eyni sıçrayışın təkrarlanması mümkün görünmür.

Bundan əlavə, 20 yaşadək ölüm halları da ömür uzunluğunun artım tempində mühüm rol oynayır.

100 yaş real hədəfdir?

Araşdırmanın müəlliflərindən Hektor Pifarre Arolas vurğulayıb: "İnsan ömrünü əhəmiyyətli dərəcədə uzadacaq böyük bir tibbi irəliləyiş olmadığı halda, həyat gözləntilərinin keçmişdəki qədər sürətlə artması real görünmür".

Digər müəllif Xose Andrade isə əlavə edib ki, 1980-ci ildə doğulan bir şəxsin 100 yaşına çatması indiki göstəricilərə əsasən mümkün sayılmır.

Bununla belə, alimlər qeyd edirlər ki, gələcəkdə baş verə biləcək tibbi inqilablar – məsələn, xərçəngin tam müalicəsi – bu proqnozları dəyişə bilər.

Bioloji sərhəd varmı?

Araşdırma insan ömrünə dair bioloji həddin olub-olmadığını təsdiqləmir, yalnız mövcud məlumatlara əsasən nəsillərin gözlənilən ömür müddətini təhlil edir. Nəticələr göstərir ki, ömür uzunluğu hələ də artır, lakin əvvəlki dövrlərə nisbətən çox daha yavaş templə.

Başqa sözlə, uzunömürlülük hələ də mümkündür, amma 100 yaşına çatmaq əksəriyyət üçün istisna olaraq qalacaq.

Aydın