2050 ci ilə qədər milyonlarla insan xərçəng riski ilə üz üzə qalacaq Düyüyə görə

ABŞ-da aparılan bir araşdırma iqlim böhranı səbəbiylə düyüdə arsen miqdarının artdığını və Asiyada milyonlarla insanın xərçəng riski altında olduğunu ortaya qoyub.

Milli.Az xəbər verir ki, Lancet Planetary Health jurnalında dərc edilən yeni araşdırmaya görə, düyüdə arsen miqdarı iqlim dəyişikliyi səbəbindən artır. Bu, xüsusilə Asiya ölkələrində 2050-ci ilə qədər milyonlarla insanı xərçəng riski ilə üz-üzə qoya bilər.

ABŞ-ın Kolumbiya Universitetinin alimləri bildirirlər ki, temperaturun 2 dərəcədən yuxarı qalxması və atmosferdəki karbon dioksid səviyyəsi arsen kimi zərərli maddələrin düyü dənələrinə daha asan keçməsinə şərait yaradır.

Araşdırmalar göstərir ki, çəltik əkilən torpaq və suvarma suyu arsenlə çirklənərsə, çəltikdə qeyri-üzvi arsenin səviyyəsi təhlükəli şəkildə artır. Düyü də bişirilərkən istifadə olunan sudan arsenik ala bilir.

Arsenin məruz qalması ağciyər, sidik kisəsi və dəri xərçəngi, həmçinin ürək xəstəlikləri, şəkərli diabet, hamiləlik problemləri, neyroinkişaf pozğunluqları və immun sistemi problemləri də daxil olmaqla bir çox xərçəng növləri ilə əlaqələndirilir.

Proqnozlara görə, 2050-ci ilə qədər təkcə Çində düyüdə olan arsen səbəbiylə 13,4 milyon xərçəng hadisəsi ola bilər. Bölgədə on milyonlarla yeni xərçəng hadisəsinin ortaya çıxacağı gözlənilir.

Tədqiqatçılar arsenin təsirini azaltmaq üçün aşağıdakı tədbirləri tövsiyə edirlər:

- Arsenin udulmasını azaldan düyü sortlarının inkişafı,
- çəltik sahələrində torpaq və su idarəçiliyinin təkmilləşdirilməsi,
- İctimai səhiyyə məlumatlandırma kampaniyaları vasitəsilə ictimai məlumatlılığın artırılması. sağlamlıq riskləri deməkdir.

Fidan
Milli.Az