22 yaşlı qız orqanlarını bağışladı: Hansı qaydalara əməl olunmalıdır?

"İslam dini insan həyatının bütün mərhələlərini əhatə edir. O, təkcə ibadətləri deyil, həm də insanın sağlamlığını, bədənini və onun qorunmasını əmr edir. Sağlam bədən insana verilmiş ən böyük nemətlərdəndir. Peyğəmbərimiz səlləllahu aleyhi və səlləm buyurub: “İki nemət vardır ki, insanların çoxu onların qədrini bilmir: sağlamlıq və boş vaxt.” Bu baxımdan sağlamlığı qorumaq ibadət qədər vacibdir".
Bu sözləri Demokrat.az-a açıqlamasında ilahiyyatçı Əkrəm Həsənov deyib. 
O bildirib ki, orqan nəqli həm tibbi, həm hüquqi, həm də dini baxımdan mürəkkəb məsələdir:
"İslam alimləri bu barədə müxtəlif fikirlər bildiriblər. Bəziləri müəyyən şərtlərlə orqan nəqlini caiz sayır, digərləri insan bədəninin toxunulmaz olduğunu vurğulayır. Quranda: “Kim bir canı dirildərsə, bütün insanları diriltmiş kimidir” ayəsi insan həyatını xilas etməyin dində nə qədər mühüm olduğunu göstərir.
Eyni zamanda Quranda: “Biz Adəm övladını şərəfli etdik” ayəsi insan bədəninin müqəddəsliyini təsdiqləyir. Buna görə bəzi alimlər hesab edirlər ki, insanın ölümündən sonra bədəninə toxunmaq, orqan çıxarmaq İslamın hörmət prinsipinə ziddir. Digərləri deyirlər ki, əgər məqsəd insan həyatını xilas etməkdirsə və donorun və ya onun ailəsinin razılığı varsa, bu əməl caizdir".
İlahiyyatçı deyib ki, əgər orqan köçürülməsi insanlara fayda gətirir və kiməsə zərər vurmursa, bu İslamın mərhəmət ruhuna uyğundur:
"Müasir fiqh akademiyaları və alimlər razılaşırlar ki, əgər orqan nəqli donorun razılığı ilə, məqsəd həyat xilas etmək olmaqla, alqı-satqı və istismar olmadan, donorun ləyaqəti qorunmaqla və ölüm tibbi cəhətdən təsdiqlənməklə həyata keçirilirsə, bu əməl din baxımından icazəlidir və savab sayılır.
Beyin ölümü halında bir çox alimlər hesab edirlər ki, tibbi və hüquqi baxımdan ölüm təsdiqlənibsə, orqan nəqli mümkündür. Canlı donor məsələsində isə ehtiyatlı yanaşmaq lazımdır. Əgər canlı donor öz sağlamlığına ciddi zərər vermədən başqasının həyatını xilas etmək məqsədilə könüllü şəkildə orqan verirsə, bu savab işdir. Amma donorun sağlamlığı və həyatı risk altına düşəcəksə, bu haramdır. Quranda: “Öz əllərinizlə özünüzü təhlükəyə atmayın” ayəsi bu mövqeni dəstəkləyir".
Onun sözlərinə görə, İslamda orqan nəqli həm qəti qadağa deyil, həm də tam sərbəstlik deyil: 
"Əsas meyar niyyət, məqsəd, şərait və nəticədir. Əgər əməliyyat şəffaf, halallıqla və insan ləyaqətinə uyğun şəkildə həyata keçirilirsə, bu dinin ruhuna zidd deyil. Amma zorakılıq, ticarət, razılıqsızlıq və hörmətsizlik varsa, bu haramdır.
İslam dini bu məsələdə ifrat və təfritdən uzaq, ədalətli və mərhəmətli mövqe tutur. İnsan bədəni Allaha əmanətdir. Əgər bu əmanət başqasının həyatını xilas etməyə xidmət edirsə, bu böyük savabdır. Amma əgər bu əmanət maddi qazanca və hörmətsizliyə çevrilirsə, bu günahdır. Hər bir əməl niyyətə, şəraitə və nəticəyə görə qiymətləndirilməlidir və insan ləyaqəti hər zaman qorunmalıdır".
Qeyd edək ki, Azərbaycanda 22 yaşlı qızın sağ ikən orqanlarını bağışlaması müzakirələrə səbəb olub. 
Əfsanə Kamal
Demokrat.az