3 oktyabr 1993 cü il Azərbaycan tarixində taleyüklü dönüş ŞƏRH

1993-cü il Azərbaycan tarixinin ən mürəkkəb və taleyüklü dövrlərindən biri kimi yadda qalıb. Dövlət müstəqilliyinin ilk illərində ölkədə siyasi və iqtisadi böhran, ictimai-siyasi qarşıdurma, hərbi-siyasi gərginlik və separatizm meyilləri hökm sürürdü. Ermənistanın Azərbaycana qarşı hərbi təcavüzünün genişlənməsi, torpaqlarımızın işğalı və ölkə daxilindəki qarşıdurmalar müstəqil dövlətçiliyimizin gələcəyini ciddi təhlükə qarşısında qoymuşdu.
Belə ağır bir tarixi şəraitdə xalqın böyük əksəriyyəti ölkənin üzləşdiyi böhrandan çıxış yolunu təcrübəli dövlət xadimi Heydər Əliyevin siyasi rəhbərliyə qayıdışında görürdü. Ulu Öndərin Naxçıvandan Bakıya dəvət olunması və 1993-cü ilin iyununda siyasi hakimiyyətin rəhbərliyində mühüm rol alması Azərbaycanın müasir tarixində dönüş nöqtəsinə çevrildi. 1993-cü il iyunun 9-da Heydər Əliyev Bakıya gəldi. İyunun 15-də Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin sədri seçilməsi onun ölkənin siyasi həyatında fəal iştirakının yeni mərhələsini başlatdı. Həmin tarix sonradan Azərbaycanın tarixində Milli Qurtuluş Günü kimi qeyd olunmağa başladı. İyunun 24-dən etibarən Heydər Əliyev Azərbaycan Respublikası Prezidentinin səlahiyyətlərini həyata keçirməyə başladı. Heydər Əliyevin qarşısında olduqca mürəkkəb vəzifələr dayanırdı. İlk növbədə ölkədə siyasi sabitliyin təmin edilməsi, dövlət idarəçiliyinin möhkəmləndirilməsi, qanunun aliliyinin bərqərar olunması və müstəqilliyin qorunması əsas prioritetlər sırasında idi. Dövlətçiliyin möhkəmləndirilməsi üçün siyasi iradə və ardıcıl dövlət siyasəti formalaşdırılmağa başlandı.
Heydər Əliyevin hakimiyyətə qayıdışından sonra ölkədə siyasi sabitliyin yaradılması istiqamətində mühüm addımlar atıldı. Dövlət institutlarının fəaliyyətinin gücləndirilməsi, qanunun aliliyinin təmin edilməsi və dövlət idarəçiliyinin təkmilləşdirilməsi Azərbaycanın müstəqil dövlət kimi inkişafının əsas şərtlərindən birinə çevrildi. Ulu Öndərin qarşıya qoyduğu əsas məqsədlər sırasında müstəqil Azərbaycanın dövlətçilik əsaslarının möhkəmləndirilməsi, ölkənin təhlükəsizliyinin təmin olunması, iqtisadiyyatın bərpası, beynəlxalq əlaqələrin genişləndirilməsi və Azərbaycanın dünya birliyində layiqli yer tutması mühüm yer tuturdu. 1995-ci ildə müstəqil Azərbaycanın Konstitusiyasının qəbul edilməsi dövlət quruculuğu baxımından mühüm tarixi hadisə oldu. Konstitusiyanın qəbul edilməsi ilə müstəqil Azərbaycanın hüquqi dövlət quruculuğunun əsasları daha da möhkəmləndirildi. Həmin dövrdə siyasi və iqtisadi islahatların həyata keçirilməsinə də başlanıldı.
Ulu öndərin hakimiyyəti dövründə Azərbaycanın xarici siyasətində milli maraqlara əsaslanan strategiyanın formalaşdırılması istiqamətində mühüm addımlar atıldı. Ölkənin beynəlxalq təşkilatlarla əlaqələri genişləndirildi, Azərbaycanın haqq səsinin dünya ictimaiyyətinə çatdırılması üçün diplomatik fəaliyyət gücləndirildi. Bu siyasətin mühüm istiqamətlərindən biri Ermənistan-Azərbaycan münaqişəsi ilə bağlı Azərbaycanın mövqeyinin beynəlxalq ictimaiyyətə çatdırılması idi. Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün və milli maraqlarının müdafiəsi xarici siyasətin əsas prioritetlərindən birinə çevrildi.
Ölkədə iqtisadi sabitliyin təmin olunması və gələcək inkişaf üçün möhkəm təməlin yaradılması istiqamətində də mühüm işlər görüldü. Ulu Öndərin müəyyənləşdirdiyi iqtisadi strategiyanın əsas istiqamətlərindən biri Azərbaycanın təbii ehtiyatlarından səmərəli istifadə etməklə ölkənin iqtisadi potensialının gücləndirilməsi idi. Sonrakı illərdə həyata keçirilən neft strategiyası Azərbaycanın dünya iqtisadi sisteminə daha sıx inteqrasiyasına, xarici investisiyaların ölkəyə cəlb edilməsinə və iqtisadi inkişaf üçün yeni imkanların yaranmasına şərait yaratdı.
Heydər Əliyevin siyasi fəaliyyəti Azərbaycan dövlətçilik tarixində özünəməxsus iz qoyub. Onun 1993–2003-cü illərdə prezidentliyi dövründə dövlətçiliyin möhkəmləndirilməsi, iqtisadi inkişafın təmin edilməsi, Azərbaycanın beynəlxalq əlaqələrinin genişləndirilməsi və milli dövlətçilik ideologiyasının formalaşdırılması istiqamətində mühüm proseslər həyata keçirildi. 3 oktyabr 1993-cü il Azərbaycan xalqının müasir tarixində siyasi sabitlik və dövlət quruculuğu baxımından mühüm mərhələ kimi yadda qalıb. Bu tarix ölkənin çətin sınaqlardan keçdiyi bir dövrdə xalqın siyasi iradəsinin və dövlətçilik arzularının ifadəsi olaraq tariximizin mühüm səhifələrindən birini təşkil edir. Heydər Əliyevin hakimiyyətə qayıdışı ilə başlayan dövlət quruculuğu prosesi sonrakı illərdə ölkənin siyasi, iqtisadi və sosial inkişafının əsas istiqamətlərinin müəyyənləşməsində mühüm rol oynadı.

Araz Xudadanov

YAP Sabunçu rayon təşkilatının sədri