Icma.az
close
up
RU
4 dəfə ad soyad dəyişən kəşfiyyatçı 600 həmkarını satıb, sığınacaq alıb

4 dəfə ad soyad dəyişən kəşfiyyatçı 600 həmkarını satıb, sığınacaq alıb

Olke.az saytından verilən məlumata əsasən, Icma.az məlumatı açıqlayır.

SSRİ Dövlət Təhlükəsizlik Komitəsi heç də hər zaman güclü kəşfiyyatçı hazırlmağa nail ola bilməyib. Bəzən digər dövlətlərdə əməkdaşlığa cəlb edilən şəxslər SSRİ-də hazırlanan kəşfiyyatçılardan daha fədakar olub. Miliyyətcə rus olan Afanasi Şoroxov müxtəlif vaxtlarda adını dəyişib, iki dövlət arasında münasibətlərin pozulmasına səbəb olub və sığınacaq almaq üçün 600-dən çox kəşfiyyatçının adını başqa ölkəyə təhvil verib.

“Qabağa” getmək üçün ad və soyadını dəyişib

Ölkə.az məlumat verir ki, Afanasi inqilabdan əvvəl Sibirin kiçik Larixa kəndində anadan olub və atasını ildırım vurub öldürdüyü üçün kiçik yaşlarından varlı qonşularının həyətində işləyib. Məktəbin dörd sinfindən cəmi ikisini bitirib, lakin oxumağı, yazmağı və saymağı öyrənə bilib. İnqilabdan sonra Afanasi Sibir həyatında fəal islahatçı, kommunist olub, partiya məktəbində oxuyandan sonra ad-soyadını dəyişərək Vladimir Proletarski qoyub.

SSRİ Xalq Daxili İşlər Komissarlığında işlədiyi vaxt o, müdiri Qleb Bokiya ilə yaxşı münasibət saxlayıb. 1937-ci ildə rəisinə ölüm hökmü veriləndə Proletarskinin ifadəsi ittihamlar üçün mühüm əsas olub. “Düzgün” davranışına görə, o, idarədə işləyən həyat yoldaşı Yevdokiya ilə birlikdə tezliklə Çinə göndərilib. Onlar orada diplomatik yazışmaların şifrələnməsi və deşifrə edilməsi ilə məşğul olublar.
Nasist Almaniyası ilə müharibə zamanı Proletarskilər Petrovlara çevriliblər və İsveçə işləməyə göndəriliblər. Onların əsas vəzifəsi səfirlikdə işləyən hər kəsə nəzarət etmək olub. Bundan əlavə, Vladimir məlumatların şifrələnməsi ilə yanaşı, rezidenturanın maliyyəsinə cavabdeh olub, Yevdokiya isə eyni vaxtda mühasib işləyib və fotoqraflıq edib.

Eyni səfirlikdə işləyən gələcək məşhur kəşfiyyatçı Zoya Voskresenskaya Moskva rəhbərliyinə Petrovun çox içki içdiyini və hökumət pullarından istifadə edərək əcnəbi qadınlarla münasibət qurduğunu yazıb. Lakin yuxarıdakılar Petrovun müxtəlif həmkarları barədə müntəzəm olaraq göndərdiyi donoslara daha çox inanıblar. II dünya müharibəsindən sonra Petrova polkovnik rütbəsi verilib, həyat yoldaşı isə kapitan olub.

Beriyanın ölümü ilə başlayan təmizləmə

1951-ci ildə onlar növbəti missiya üçün Avstraliyaya göndəriliblər. Burada Petrov artıq səfirliyin 3-cü katibi vəzifəsini tutub. Onun sərbəst həyat tərzi tez bir zamanda xarici kəşfiyyat orqanlarının diqqətini çəkib. Avstraliya Təhlükəsizlik Xidmətinin ştatdankənar agentlərindən birinə Petrova yaxınlaşmaq tapşırığı verilib və bu, asanlıqla həyata keçirilib. Vladimir həmkarları haqqında mənfi sözlər işlədib və daim Qərbdə qalmaq istədiyini deyib. Amma cəza qorxusu əvvəlcə onu rahat hərəkətdən çəkindirib. O bilirdi ki, xaricdə kəşfiyyatçıları zərərsizləşdirmək üçün sistemin müvafiq qrupu var.

Siyasi Büro üzvü Lavrenti Beriyanın güllələnməsindən sonra aparatda kütləvi kadr dəyişikliyi baş verib. Petrov sıranın onlara da gəlib çatacağından qorxub. Üstəlik, səfir Generalov onun davranışından xəbərdar olub və tələb olunarsa, həqiqəti Moskvaya yazıb göndərə bilərmiş.

Həyat yoldaşını qoyub qaçıb, 600-dən çox kəşfiyyatçını ifşa edib

3 aprel 1954-cü ildə Afanasi Şoroxov əlinə keçən bütün məxfi sənədləri götürüb və siyasi sığınacaq istəmək üçün Avstraliya kəşfiyyat idarəsinə gedib. Hətta heç həyat yoldaşını da özü ilə götürməyib və ondan uzaqlaşmağa çalışıb. Hadisədən xəbər tutan bir qrup çekist Şoroxovun həyat yoldaşını SSRİ-yə gətirmək üçün Avstraliyaya uçub.

Amma onu evdən xəbərsiz çıxarmaq mümkün olmayıb, qonşular polisə zəng vurublar. Təyyarənin dayanması zamanı Avstraliya kəşfiyyat xidmətləri Petrovanı təhlükəsizlik agentlərinin əlindən ala biliblər. Sorğu-sualdan və məxfi sənədlərdən əldə edilən məlumatların əhəmiyyəti qiymətləndirildikdən sonra cütlük ilk olaraq siyasi sığınacaq, 1956-cı ildə isə Avstraliya vətəndaşlığı alıb və Sven və Anna Ellis olub.

Cütlüyün etirafları xaricdəki 600-ə yaxın sovet agentinin həyatını məhv edib. Onların arasında hətta əfsanəvi Kim Filbi də olub. Petrovlar bütün həmkarlarını fotoşəkillərdən tanıyıblar və kodları, parolları və ünvanları yazıblar. Demək olar ki, bir il ərzində onlardan vacib məlumatlar alınıb. Nəticədə SSRİ ilə Avstraliya arasında əlaqələr kəsilib və iki dövlət arasında qarşıdurma 5 il davam edib.

Vladimir bir neçə dəfə insult keçirib, əlil arabasından istifadə edib və son 17 ilini qocalar evində keçirib. O, 1991-ci ilin iyununda, Sovet İttifaqının dağılmasına 6 ay qalmış vəfat edib. Onun keçmiş həyat yoldaşı bəzən ona baş çəkməyə gəlib, lakin dəfn mərasimində iştirak etməyib.
Mənbə: Musavat.com

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:144
embedMənbə:https://olke.az
archiveBu xəbər 29 Yanvar 2025 18:22 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see364

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see341

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see330

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see275

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see274

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

17 Noyabr 2026 23:17see252

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see239

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see239

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see234

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see234

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see224

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see222

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see218

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see208

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see207

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see207

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see190

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see188

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see187

Vətən müharibəsinin xronikası: 16 oktyabrda Xocavəndin bir sıra kəndləri işğaldan azad edilib

18 Noyabr 2026 04:19see181
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri