Icma.az
close
up
RU
8.8 bal güclü zəlzələ niyə dağıntıya səbəb olmadı? 9 gün əvvəlki sirr

8.8 bal güclü zəlzələ niyə dağıntıya səbəb olmadı? 9 gün əvvəlki sirr

Icma.az bildirir, Qaynarinfo portalına istinadən.

Kamçatka yarımadası 20 iyulda 7.4, 29 iyulda isə 8.8 bal gücündə iki böyük zəlzələ ilə silkələnib. Yalnız 9 gün aralıqla baş verən bu güclü təkanlar Sakit okean "od halqası" adlanan və dünyanın ən güclü zəlzələlərinin qeydə alındığı zonada baş verib. Maraqlıdır ki, 8.8 bal gücündəki bu zəlzələ dağıntılara və böyük itkilərə səbəb olmayıb. Mütəxəssislərə görə, bunun səbəbləri həm geoloji şərait, həm tikililərin xüsusiyyətləri, həm də vulkanik fəaliyyətlə bağlı erkən əlamətlərlə əlaqəlidir.

Qaynarinfo xəbər verir ki, Kamçatka adası 160 aktiv vulkan, geniş sahili və seysmik aktiv zonada yerləşməsi səbəbindən təbii fəlakətlər üçün əlverişli bir ərazidir. 20 iyulda baş verən 7.4 bal gücündəki zəlzələ 29 iyuldakı 8.8 bal gücündəki zəlzələnin "öncülü" kimi qiymətləndirilir. Doç. Dr. Bülent Özmen qeyd edir ki, bu zəlzələlər eyni qırılma xətti üzərində və qısa aralıqlarla meydana gəlib.

Kamçatkanın tarixi də bu cür güclü zəlzələlərlə doludur. Məsələn, 1737-ci ildə 9.3, 1952-ci ildə isə 8.2 bal gücündə iki meqa təkan qeydə alınıb. Ada əhalisi – təxminən 300 min nəfər – alçaq mərtəbəli və yüngül konstruksiyalı tikililərdə yaşayır. Bu isə can və mal itkisini minimuma endirir. Üstəlik, 8.8 bal gücündəki zəlzələnin episentri sahildən 90–100 kilometr məsafədə yerləşirdi, bu isə enerji itkisinin zəlzələnin təsirini zəiflətməsinə səbəb olub.

Vulkanların zəlzələdən əvvəl aktivləşməsi də diqqət çəkib. Kamçatka Vulkanik Partlayışlara Müdaxilə Qrupu (KVERT) tərəfindən yayımlanan hesabatlara əsasən, 11 və 14-17 iyul tarixlərində Klyuçevskoy vulkanında termal anomaliyalar müşahidə olunub. Hətta hava şəraiti müşahidələrə mane olsa da, havacılıq üçün xəbərdarlıq səviyyəsi narıncıda saxlanılıb.

Bununla belə, ODTÜ professoru Ahmet Cevdet Yalçıner bildirir ki, Kamçatkada vulkanik fəaliyyət zəlzələni tətikləmir. Onun fikrincə, burada əsas səbəb tektonik plitələrin toqquşması və biri digərinin altına doğru sürüşməsidir. Bu isə yerin alt qatında əriməyə səbəb olur və nəticədə vulkanik aktivlik yarana bilir. Lakin bu aktivlik 8.8 kimi böyük zəlzələlərə səbəb olmur.

Sunami riski Kamçatka üçün həmişə aktualdır. Lakin 29 iyuldakı zəlzələnin 20.7 km dərinlikdə olması dalğaların gücünü azaldıb. Bu da 2011-ci ildə Yaponiyada yaşanan faciənin təkrarlanmasının qarşısını alıb. Ən yaxın sahil Kamçatkada yerləşirdi və burada dalğaların hündürlüyü 4-5 metrə qədər ölçülüb. Dalğalar Havay və Yaponiyaya çatanda isə daha zəif olub.

Prof. Dr. Ahmet Cevdet Yalçıner izah edir ki, zəlzələnin ocağının dərinliyi nə qədər böyükdürsə, yer səthindəki təsiri o qədər az olur və tsunami dalğaları da zəifləyir. Əgər 7.4 bal gücündəki əvvəlki zəlzələ yerin yalnız 10 km dərinliyində yox, 8.8 kimi daha güclü olsaydı, fəlakət daha böyük miqyasda ola bilərdi.

Aydın

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:172
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 30 İyul 2025 18:01 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see313

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see302

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see289

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see283

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see279

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see269

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see251

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see248

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see245

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see241

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see240

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see238

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see234

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see227

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see226

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see221

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see202

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see197

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see193

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see178
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri