Icma.az
close
up
RU
ABŞ 24 il sonra bu planı işə saldı BOP un növbəti hədəfi Türkiyə ola bilər

ABŞ 24 il sonra bu planı işə saldı BOP un növbəti hədəfi Türkiyə ola bilər

Turkstan.az saytından alınan məlumata görə, Icma.az bildirir.

Böyük Ortadoğu Projesinin (BOP) növbəti mərhələsinin başladığına dair müzakirələr aparılır. İsrail-İran müharibəsi isə bu layihənin ən ciddi hissələrindən biri kimi qiymətləndirilir. Corc Buş ABŞ prezidenti olduğu dövrdə Türkiyənin BOP-a verdiyi tam dəstək üçün o vaxt baş nazir olan Rəcəb Tayyib Ərdoğana təşəkkür etdiyini açıqlamışdı. BOP, Yaxın Şərq və Şimali Afrikada siyasi düzəni dəyişmək məqsədilə ABŞ tərəfindən hazırlanmış strateji bir layihədir və bölgədəki geosiyasi proseslər bu kontekstdə qiymətləndirilir.

Globalinfo.az-a danışan politoloq Zeynal Əmrəliyev bildirib ki, Böyük Ortadoğu Projesi (BOP) ABŞ-da Corc Buşun prezidentliyi dövründə elan olunan strateji bir layihədir:

“Layihənin məqsədi Yaxın Şərq və Şimali Afrika bölgəsindəki mövcud siyasi düzənin dəyişdirilməsi idi. Rəsmi olaraq layihə avtoritar rejimlərin demokratikləşdirilməsi, insan haqlarının təmin olunması kimi şüarlarla təqdim edilirdi. Ancaq əsas məqsədlər arxada gizlənirdi: ABŞ-ın bölgədəki maraqlarının təmin olunması, enerji siyasətinin yenidən qurulması, İsrailin təhlükəsizliyinin qorunması və Böyük İsrail ideyasının həyata keçirilməsi. Bu çərçivədə region dövlətlərinin parçalanması və ABŞ-İsrail maraqlarına uyğun yeni regional rejimlərin qurulması nəzərdə tutulurdu”.

Politoloq qeyd edir ki, BOP-un ilk mərhələsi İraqla başladı:

“Vaşinqton ilk addımı 2003-cü ilin mart ayında İraqda atdı. Səddam Hüseynin devrilməsindən sonra ölkənin üç hissəyə bölünməsi planlaşdırılırdı: birinci hissə Kürdüstan, ikinci hissə ərəb-şiə dövləti, üçüncü isə ərəb-sünni dövləti olmalı idi. Bu yanaşma mərhələli şəkildə digər ölkələrdə də tətbiq olunmalı idi. 2011-ci ildə başlayan “Ərəb baharı” prosesi ilə bir çox ərəb liderlərinin devrilməsi göstərdi ki, ABŞ bu layihəni reallaşdırmaq istiqamətində ciddi addımlar atır”.

Z.Əmrəliyevin fikrincə, hazırda baş verən İsrail-İran qarşıdurması da BOP-un davamı kimi qiymətləndirilə bilər:

“Zamanında bu barədə müxtəlif fikirlər səsləndirilmişdi. Mərhum Türkiyə baş naziri Nəcməddin Ərbakan da bu layihəyə qarşı çıxmış və BOP-un bölgəni xaosa sürükləyəcəyini bildirmişdi. Onun açıqlamalarında qeyd olunurdu ki, İraqdan sonra növbə Suriyaya, daha sonra isə İrana çatacaq. Hətta gələcəkdə Türkiyəyə qarşı da analoji addımların atılması istisna olunmur. Hazırkı proseslər də məhz bu ssenariyə uyğun şəkildə inkişaf edir”.

Politoloq əlavə edib ki, ABŞ-ın İraqa müdaxiləsinə Türkiyə də dolayı şəkildə dəstək verib:

“AK Partiya iqtidarı dövründə ABŞ əsgərlərinin Türkiyə üzərindən İraqa keçidinə icazə verilmişdi. Bu qərar Türkiyədə ciddi ictimai narazılıq yaratmış, ölkənin müharibədə tərəf olmaması ilə bağlı narahatlıqlar səsləndirilmişdi. Buna baxmayaraq, proses həyata keçirildi. Bütün bunların fonunda Türkiyə ABŞ-ın regionda əsas strateji tərəfdaşlarından biri olaraq qalır. Hətta Donald Tramp prezidentliyə gəldiyi zaman Türkiyənin İsrail məsələsində tutduğu mövqeyi dəstəklədiklərini açıq şəkildə bildirmişdi”.

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:166
embedMənbə:https://www.turkustan.az
archiveBu xəbər 23 İyun 2025 14:31 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see345

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see284

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see282

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see282

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see274

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see267

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see260

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see258

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see255

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see244

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see242

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see241

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see240

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see239

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see233

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see227

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

20 Noyabr 2026 17:30see227

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see217

Ağdamda yaradıcı master klas təşkil olundu FOTO

20 Noyabr 2026 21:05see214

Cennifer Lopesdən ETİRAF: “Altı ay dayanmadan ağladım”

20 Noyabr 2026 19:20see212
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri