Icma.az
close
up
RU
ABŞ artıq Avropanın təhlükəsizliyinə zəmanət vermir TƏHLİL

ABŞ artıq Avropanın təhlükəsizliyinə zəmanət vermir TƏHLİL

Icma.az, Sherg.az portalına istinadən məlumat yayır.

Yəni İttifaq yetişkən, püxtələşmiş deyil və tarix boyu ABŞ-dən qidalanıb

ABŞ Prezidenti Donald Tramp administrasiyası yeni milli təhlükəsizlik strategiyasını açıqlayıb. Sənəd Vaşinqtonun xarici siyasət və müdafiə prioritetlərində bir sıra kəskin dəyişiklikləri təsdiqləyir. Yeni strategiyada ABŞ-nin qlobal dominantlıq iddiasından imtinası, diqqətin Latın Amerikası və Asiyaya yönəldilməsi, Avropa və Yaxın Şərq regionunun ikinci plana salınması qeyd olunur. Tramp komandasının yeni strategiyasında Rusiya-Ukrayna müharibəsi ikinci dərəcəli məsələ kimi təqdim edilir. Strategiyanın əsas prinsiplərinə görə, ABŞ bütün dünya proseslərinə cavabdeh olmaq niyyətindən imtina edir. Xarici müdaxilələr yalnız ən ekstremal hallarda olacaq, tərəfdaşlıq üçün demokratiya və islahatlar şərt olmayacaq. Suverenlik, milli dövlətlərin rolu beynəlxalq qurumlardan üstün tutulur. ABŞ qlobal hegemonluqdan çəkilir, digər güclərin təsir ərazilərini tanıyır. İqtisadi siyasət "amerikalı işçilərin" maraqlarına fokuslanır. Müttəfiqlərdən öz müdafiələrinə daha çox xərcləmək tələb olunur. ABŞ xüsusən, Avropadan öz müdafiə məsuliyyətini üzərinə götürməsini istəyir. Bu strategiya isə Avropada miqrasiya siyasəti, eləcə də sağ qüvvələrə təzyiqi tənqid edir. NATO-nun genişlənməsinin dayandırılması və Rusiya ilə "strateji sabitliyin bərpası" vurğulanır. Aİ-nin müdafiə və kosmos üzrə komissarı Andrius Kubilius deyib ki, ABŞ-nin yeni Milli Təhlükəsizlik Strategiyası Aİ-yə qarşı antaqonizm nümayiş etdirir. Qurumun keçmiş Ali Nümayəndəsi Cozef Borrell də strategiyanı sərt tənqid edib. O, sosial şəbəkədə paylaşımında bildirib ki, ABŞ-nin bu sənədi Avropa İttifaqına qarşı siyasi müharibə elanına bərabərdir. Borrellin fikrincə, sənəd Prezident Donald Tramp administrasiyasının Avropaya münasibətini əks etdirir və Aİ-yə açıq-aşkar hörmətsizlik nümayiş etdirir. Siyasətçi Avropa liderlərini bu cür təhdidlərə laqeyd yanaşmamağa, Aİ-nin suverenliyini və müstəqilliyini qətiyyətlə qorumağa çağırıb: "Bu, Avropa İttifaqına siyasi müharibə elanıdır. Onlar ayrı-ayrı ölkələrə parçalanmış, tələblərinə tabe olan bir Avropa görmək istəyirlər".

Siyasi şərhçi Şəbnəm Həsənova Sherg.az-a ə deyib ki, ABŞ Prezidenti Donald Tramp Administrasiyasının Avropaya tənqidi yanaşması bəllidir. Ekspertin fikrincə, Avropa yeni Milli Təhlükəsizlik Strategiyasını imzalayan Trampın vurduğu güclü zərbədən sonra çətin ki özünə gələ bilsin: "Sənəddə ABŞ-nin Avropaya qarşı düşmənçiliyi qeyd olunur ki, bu, hazırda rəsmi olaraq milli səviyyədə təsbit olunub. İttifaq üçün vəziyyət fəlakətə yaxındır və günahkar heç kim yox, məhz Avropa İttifaqının özünün əyninə dar gələn "qısa şalvarı"dır. Ona görə də ABŞ-nin nüfuzlu nəşrləri yazır ki, Avropa "qısa şalvar sindromu"ndan əziyyət çəkir. Yəni İttifaq yetişkən, püxtələşmiş deyil və tarix boyu ABŞ-dən qidalanıb. Elə buna görə də Tramp dəfələrlə Avropa müttəfiqlərini "parazit", yəni "qırıntı hesabına qidalanan" adlandırıb. Belə bir düşüncə mövcuddur ki, avropalılar ABŞ-nin tərbiyəsinə o qədər öyrəşiblər ki, sadəcə müstəqil hərəkət etməyi öyrənməyiblər. Onlar uşaq kimi düşünür və mühakimə yürüdürlər. Həqiqətdə isə hələ tam ayrılma baş verməyib. Çünki bunun üçün Avropaya bir neçə onilliklər lazımdır. İttifaq dövlətləri indi öz təhlükəsizliklərinə çox az sərmayə qoyur. Buna görə də Tramp hesab edir ki, İttifaq məhz Vaşinqtonla münasibət qurmaq üçün yaradılıb".

Analitikə görə, ümumiyyətlə, ABŞ-də hesab edilir ki, qoca qitə hazırda strateji yol ayrıcındadır: "İki seçim var, ya "alçaldıcılığa" dözmək və Amerikaya yapışmağa davam etmək, ya da vəziyyəti qəbul etmək, silahlanmasını artırmaq və həqiqətən müstəqil olmaq. Bir sözlə, ABŞ İttifaqın təhlükəsizliyinə zəmanət verməkdən imtina edir. Sənəd Aİ-ni "siyasi azadlığı" boğmaqda da ittiham edir və bəzi NATO üzvlərinin tezliklə "qeyri-Avropa çoxluğuna" çevrilə biləcəyinə işarə edilir. 

Trampın yaxın adamlarından olan amerikalı iş adamı və milyarder İlon Maskın sözləri də İttifaqın qeyd olunan siyasi azadlığı boğmasının dilə gətirilməsidir. Ona görə də o, Avropa Komissiyasının ləğv olunmalı və seçkili orqanla əvəz olunmalı olduğunu bildirir. Bəzi analitiklər düşünürlər ki, Avropa liderləri transatlantik əməkdaşlığı qorumaq üçün Trampla razılığa gəlməyi bu məsələdə yeganə uzunmüddətli variant kimi görürlər. Digər kəsim əlavə də edir ki, Avropanın çiçəklənən və dinc olmasına səbəb olan ABŞ-dir. Çünki ABŞ İkinci Dünya müharibəsinin sonundan, yəni 80 ildir ki, öz təhlükəsizliyini təmin edir. Həqiqətdə Avropa sıxışmış və divara sıxılmış vəziyyətdədir. Avropada vahid, yetkin fikir də mövcud deyil. Avropanın daxilində də Rusiya-Ukrayna müharibəsindən bezənlər, ona tənqidi yanaşanlar da az deyil".

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:248
embedMənbə:https://sherg.az
archiveBu xəbər 16 Dekabr 2025 09:50 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see356

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see329

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see306

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see274

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see269

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see260

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see256

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see247

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see242

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see241

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see241

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see237

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see233

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see231

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see224

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see221

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see217

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see212

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see210

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see206
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri