Icma.az
close
up
RU
Menu

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

ABŞ Hörmüzə nəzarəti ələ keçirə bilsə... Savaşın əsl səbəbi

ABŞ Hörmüzə nəzarəti ələ keçirə bilsə... Savaşın əsl səbəbi

Axar.az saytından alınan məlumatlara görə, Icma.az xəbər verir.

İranla ABŞ arasında müharibənin tezliklə bitəcəyinə inanmıram. Çünki hər iki tərəfin iddiaları və hədəfləri bir-birindən kəskin şəkildə fərqlənir. ABŞ ilk növbədə Çinin böyüməsinin və özünün iqtisadi cəhətdən zəifləməsinin qarşısını almaq üçün dünyanın enerji ehtiyatları üzərində nəzarəti əlinə almaq istəyir. Dünyanın enerji rezervlərinin 20%-i isə Fars körfəzində yerləşir. Bu enerji qaynaqlarının istehlakçı tərəfə çatdırılmasının da bir yolu var – Hörmüz boğazı. İran-ABŞ savaşının əsas hədəfi bu boğaza nəzarət etməkdir.

Bu sözləri Axar.az-a açıqlamasında siyasi şərhçi Heydər Oğuz İran-ABŞ arasında gərginləşən vəziyyəti şərh edərkən deyib.

Onun sözlərinə görə, ABŞ hədəfinə çatıb Hörmüz boğazına nəzarət edə bilsə, dünya enerji mənbələri üzərində böyük üstünlük qazanacaq:

“Belə ki, o, bundan əvvəl dünya neft ehtiyatlarının hardasa 17-18%-ni əlində cəmləşdirən Venesuelanı da faktiki işğal etmiş durumdadır. Özü isə dünya neft istehsalının 20%-ni – gündə 22 milyon barrel neft çıxarır. Hörmüzü ələ keçirərsə, dünya neft hasilatının hardasa 60%-ə yaxını ABŞ-ın birbaşa nəzarətinə keçəcək. Bura dünya neft hasilatının 10-11 faizini əlində cəmləşdirən Rusiyanın enerji müəssisələrinin Ukrayna tərəfindən məhv olunmasını qatsaq, rəqəmlər daha da böyüyər. Ukraynanın hücumları nəticəsində Rusiya nəinki dünyaya neft və qaz ixracını dayandırıb, hətta özü belə daxili istehlakı üçün başqalarından neft istəyir. Bu fakt onu göstərir ki, ABŞ Hörmüz boğazına tam nəzarəti ələ keçirə bilsə, dünya sənayesinin taleyini müəyyənləşdirəcək”.

Politoloq bildirib ki, İran Hörmüz boğazının strateji əhəmiyyətini anlayır:

“Hələ 1980-ci illərdə baş verən İran-İraq savaşında onu tamamilə məhv olmaqdan qurtaran hadisə Fars körfəzində apardığı neft müharibəsi oldu. 1985-ci ildə başlatdığı tanker hücumları nəticəsində dünyanın güclü dövlətləri bu iki Fars körfəzi ölkəsini danışıqlar masasında əyləşdirdi. Xomeyninin “baldırğan zəhəri” adlandırdığı BMT-nin 598 saylı qətnaməsi (1988-ci ilin avqust ayında qəbul edilmişdi) əsasında atəşkəs elan olundu. Beləcə, İran-İraq savaşı da faktiki sona çatdı. Bu təcrübədən çıxış edən İran Hörmüz boğazının ən yaxşı strateji silah olduğunu anlayır və onu nəyin bahasına olursa olsun, əlindən buraxmaq istəmir. Məhz bu iki fərqli mövqenin toqquşması nəticəsində ABŞ-İran müharibəsinin tezliklə bitməsi mümkün deyil. ABŞ başa düşür ki, dünya neft hasilatının böyük hissəsinə nəzarəti ələ ala bilməsə, super dövlət olmaq imkanlarını itirəcək. İran isə anlayır ki, Hörmüz boğazına nəzarət onun əlindən çıxarsa, özü də yox olub gedəcək, müxtəlif hissələrə bölünəcək. Başqa sözlə desək, Hörmüz savaşı hər iki dövlət üçün ekzistensial əhəmiyyət daşıyan hadisədir”.

Siyasi şərhçi hesab edir ki, Fars körfəzində suların durulmamasının bir başqa səbəbi körfəzxarici güc mərkəzlərinin proseslərə müdaxiləsidir:

“Bu güc mərkəzlərindən biri Rusiya, digəri Çindir. Rusiyanın fikrincə, ABŞ-ın başı İranla müharibəyə qarışarsa, Ukraynaya effektiv dəstək verə bilməyəcək. Nəticədə Putin administrasiyası müharibədən ya minimum itki, ya da qələbə ilə ayrılacaq. Çin isə Hörmüz boğazında baş verənlərin əsas hədəfinin özü olduğunun fərqindədir. Bu səbəbdən də hər iki dövlət gücü çatdıqca İranı dəstəkləməyə çalışır.

ABŞ xarici güc mərkəzlərinin bu müdaxiləsini sonlandırmaq üçün bəzi addımlar atır. İlk növbədə Ukraynaya hərbi dəstək verməyi Avropa müttəfiqlərinin boynuna yükləmək istəyir və buna böyük ölçüdə nail olub. Digər tərəfdən, Rusiya və Çinlə İranın kommunikasiya əlaqələrini kəsmək üçün bəzi mühüm əməliyyatlar keçirir. Yaz aylarında ABŞ-İsrail ittifaqının Xəzər dənizindəki İran gəmilərini vuraraq tamamilə sıradan çıxarması, bir neçə gün əvvəl isə CENTCOM-un İranı Çinə, Orta Asiyaya və Rusiyaya bağlayan Ağtəkə dəmir yolunu hədəfə alması bu addımlardandır.

Qısası, İran-ABŞ müharibəsi tədricən 3-cü Dünya müharibəsinə çevrilməkdədir. Eskalasiyanın getdikcə böyüməsindən ən çox zərərlə ayrılan İran olacaq. Çünki digər tərəflərdən fərqli olaraq, müharibə onun ərazisində gedir və İran iqtisadiyyatı getdikcə iflasa doğru sürüklənir.

Bununla belə, İranda da artıq dirənişin faydasızlığına inananların sayı artır. Hətta SEPAH cəbhəsindəki bir çox qüvvələr belə bu anlamsız müqavimətin daha çox yıpranmaqla nəticələnəcəyinə inanırlar. Ölkədə bu yanaşma fərqliyinin ortaya çıxması İran üçün daha böyük fəlakətlə nəticələnə bilər”.

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:122
embedMənbə:https://axar.az
archiveBu xəbər 14 İyul 2026 12:48 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see342

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see291

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see278

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see271

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see268

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see244

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see240

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see232

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see227

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see222

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see222

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see220

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see211

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see203

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

19 Noyabr 2026 15:03see197

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

19 Noyabr 2026 13:48see182

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see173

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see173

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see173

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

19 Noyabr 2026 17:30see172
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri