ABŞ ilə İran arasındakı münasibətlərdə müəyyən yumşalmalar müşahidə edilə bilər? AÇIQLAMA

Tramp inaqurasiya mərasimində bildirmişdi ki, onun prezidentliyi  dövründə ABŞ-nin xarici siyasi aqressiv müdaxilədən daha mötədil yanaşmalara keçəcək. Donald Trampın prezidentliyi dövründə ABŞ ilə İran arasındakı münasibətlərdə müəyyən yumşalmalar müşahidə edilə bilər?
Mövzu ilə bağlı Demokrat.az-a açıqlama verən politoloq Zeynal Əmrəliyev bildirib ki, Donald Trampın prezidentlik dövründə ABŞ-la İran arasındakı münasibətlərin necə olacağına dair öncədən fikir bildirmək çətindir:
“Çünki Tramp İrana qarşı sərt mövqeyə sahibdir. Biz onun birinci prezidentlik dövründə də bunun şahidi olmuşuq. Daha çox İsrail meyilli siyasət aparır. Ancaq eyni zamanda İrandakı Məsud  Pezeşkiyan hökuməti də maksimum dərəcədə çalışır ki, ABŞ-ın aqressiyasının qarşısını alsın. Bu məsələ ilə həm xarici işlər naziri Abbas Araqçı, həm də ölkənin vitse-prezidenti Məhəmməd Cavad Zərif məşğul olur. Məlum olduğu kimi Məhəmməd Cavad Zərif Həsən Ruhaninin dövründə xarici işlər naziri olaraq da ABŞ-ın İrana qarşı olan o kəskin aqressiyasının qarşısını almaq üçün geniş şəkildə fəaliyyət göstərib. Onun xüsusilə ABŞ-da təhsil alması və dövlət departamentində çoxsaylı  dostlarının olması da şəxsi əlaqələr zəmnindən bu baxımdan önəmlidir. Yəni, çalışacaqlar ki, İran tərəfindən ABŞ-nın hansısa hücumu olmasın. Hətta nüvə silahını əldə edilməsi ilə bağlı prosesin dondurulması da bu istiqamətdə doğru atılmış addımlardan biridir. Ancaq eyni zamanda İsrailin bundan istifadə edərək ABŞ-nı daha da İrana qarşı qıcıqlandıracaq addımlar atdırmasının şahidi ola bilərik. Yəni Qəzza zolağından fələstinliləri birdəfəlik köçürülməsi və oranın dağıdılaraq yeni yaşayış massivlərinin salınmasına başlanılacaq. Yəni söhbət yəhudi yaşayış massivlərindən gedir təbii ki. Eyni zamanda İranın Yaxın Şərqdə olan proksi qüvvələrinin ABŞ-nin köməyilə məhv edilməsi prosesinin başlanmasında şahid olacaq. Yəni əgər İran ABŞ və İsrailin həmin o proksilərə-HƏMAS, Hizbullah və husilərə qarşı əməliyyatına hər hansısa bir müdaxilə edərsə, İrana qarşı Trampın  bir səs ritorikasının şahidi ola bilərik. Əgər İran bu məsələlərə müdaxilə etməsə, o zaman ABŞ İrana çox da təzyiq göstərməyəcək. Ancaq eyni zamanda İranın bu məsələlərdə sakit qalması Pezeşkian hökumətini çox çətin vəziyyətə sala bilər. Çünki həmin qüvvələrlə SEPAH-ın  arasında çox ciddi şəkildə əlaqə var. Biz mühafizəkar dairələrin və SEPAH-ın da Pezeşkiaan hökumətinə qarşı sərt münasibətinin şahid olmuşuq. Pezeşkian hökumətinin proksi qüvvələri qarşı belə laqeyd münasibət bəsləməsi İran daxilində onun özünə qarşı çox sərt bir müxalifətin yaranmasını və hətta hökumətin devrilməsinə belə gətirib çıxara bilər”.
Leyla Turan
Demokrat.az