Icma.az
close
up
RU
“ABŞ ın liderliyi sona yaxınlaşır: dünya daha təhlükəli mərhələyə daxil olur“ “The Atlantic“

“ABŞ ın liderliyi sona yaxınlaşır: dünya daha təhlükəli mərhələyə daxil olur“ “The Atlantic“

Moderator.az portalından verilən məlumata əsasən, Icma.az bildirir.

"Vaşinqtonun geri çəkilməsi çoxqütblü dünyada riskləri artırır..."

Vaşinqtonun geri çəkilməsi və köhnə nizamın dağılması ABŞ-ın İkinci Dünya müharibəsindən sonra qurduğu liberal dünya nizamı faktiki olaraq dağılma mərhələsinə keçib. 

Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə "theatlantic.com" nəşri yazıb.

Nəşrin yazdığına görə, Donald Tramp administrasiyasının yeni milli təhlükəsizlik strategiyası Vaşinqtonun artıq qlobal təhlükəsizliyin əsas təminatçısı olmaq istəmədiyini açıq şəkildə göstərir. ABŞ beynəlxalq öhdəliklərdən uzaqlaşır, müttəfiqlər sistemini zəiflədir və güc siyasətini prioritetə çevirir.

Analitik Robert Kaqanın fikrincə, Amerika hərbi gücü artıq sabitlik yaratmaq üçün deyil, mövcud nizamı sökmək üçün istifadə olunur. Bu isə dünyanı 1945-ci ildən əvvəlki dövrü xatırladan təhlükəli bir mərhələyə aparır: rəqabət aparan böyük dövlətlər, təsir dairələri və artan müharibə riski.

Avropa və Asiya ABŞ-sız dövrə hazır deyil

ABŞ-ın geri çəkilməsi ən çox Avropa və Asiyada narahatlıq yaradır. Vaşinqton Avropadan öz təhlükəsizliyini öz üzərinə götürməyi tələb edir, eyni zamanda ticarət müharibələri aparır və siyasi təzyiqləri artırır. Bu isə Avropa İttifaqında silahlanmanın sürətlənməsinə, millətçi meyllərin güclənməsinə və müharibədən sonrakı təhlükəsizlik arxitekturasının sarsılmasına səbəb olur.

Asiyada da oxşar proseslər gedir. Yaponiya, Cənubi Koreya və Avstraliya ABŞ-ın təhlükəsizlik zəmanətlərinə əvvəlki qədər etibar etmir və Çinin güclənməsi fonunda alternativ hərbi ssenariləri nəzərdən keçirməyə başlayır. Ekspertlər xəbərdarlıq edir ki, ABŞ-ın liderlikdən imtinası müttəfiqləri daha müstəqil, lakin Vaşinqtona qarşı daha şübhəli mövqeyə sürükləyir.

Yeni dünya nizamı: çoxqütblülük və artan risklər

Ekspert Bartolomey Radzeyevski Polşanın "İnteria" nəşrinə verdiyi müsahibəsində qeyd edib ki, ABŞ hegemonluğu artıq başa çatıb və dünya yeni, dördqütblü sistemə daxil olub: ABŞ və Çin supergüclər, Hindistan və Rusiya isə böyük regional güclər kimi formalaşır. O, hesab edir ki, Donald Tramp bu prosesin səbəbi deyil, zəifləyən Amerikanın yeni reallığa uyğunlaşma cəhdinin nəticəsidir.

Radzeyevski vurğulayır ki, çoxqütblü dünya daha "ədalətli" və ya "sülhsevər" deyil. Əksinə, tarix göstərir ki, belə sistemlər daha çox böhran, münaqişə və müharibə yaradır. ABŞ-ın Avropadan tədricən çəkilməsi, Ukrayna müharibəsi və Qrenlandiya ətrafında yaranan gərginlik bu yeni mərhələnin ilkin əlamətləridir.

Nəticə olaraq, analitiklərin qənaəti eynidir: köhnə dünya nizamı artıq dağılıb. ABŞ-ın liderlikdən imtinası xərcləri azaltmır, əksinə, riskləri artırır və dünya daha qeyri-sabit, daha təhlükəli bir dövrə daxil olur.

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:143
embedMənbə:https://moderator.az
archiveBu xəbər 20 Yanvar 2026 23:12 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see355

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see301

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see274

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see257

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see249

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see244

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see239

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see225

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see219

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see219

Vətən müharibəsinin xronikası: 16 oktyabrda Xocavəndin bir sıra kəndləri işğaldan azad edilib

18 Noyabr 2026 04:19see219

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see196

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see196

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see189

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see188

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see180

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see178

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see178

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see177

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see176
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri