Icma.az
close
up
RU
“ABŞ ın liderliyi sona yaxınlaşır: dünya daha təhlükəli mərhələyə daxil olur“ “The Atlantic“

“ABŞ ın liderliyi sona yaxınlaşır: dünya daha təhlükəli mərhələyə daxil olur“ “The Atlantic“

Moderator.az portalından verilən məlumata əsasən, Icma.az bildirir.

"Vaşinqtonun geri çəkilməsi çoxqütblü dünyada riskləri artırır..."

Vaşinqtonun geri çəkilməsi və köhnə nizamın dağılması ABŞ-ın İkinci Dünya müharibəsindən sonra qurduğu liberal dünya nizamı faktiki olaraq dağılma mərhələsinə keçib. 

Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə "theatlantic.com" nəşri yazıb.

Nəşrin yazdığına görə, Donald Tramp administrasiyasının yeni milli təhlükəsizlik strategiyası Vaşinqtonun artıq qlobal təhlükəsizliyin əsas təminatçısı olmaq istəmədiyini açıq şəkildə göstərir. ABŞ beynəlxalq öhdəliklərdən uzaqlaşır, müttəfiqlər sistemini zəiflədir və güc siyasətini prioritetə çevirir.

Analitik Robert Kaqanın fikrincə, Amerika hərbi gücü artıq sabitlik yaratmaq üçün deyil, mövcud nizamı sökmək üçün istifadə olunur. Bu isə dünyanı 1945-ci ildən əvvəlki dövrü xatırladan təhlükəli bir mərhələyə aparır: rəqabət aparan böyük dövlətlər, təsir dairələri və artan müharibə riski.

Avropa və Asiya ABŞ-sız dövrə hazır deyil

ABŞ-ın geri çəkilməsi ən çox Avropa və Asiyada narahatlıq yaradır. Vaşinqton Avropadan öz təhlükəsizliyini öz üzərinə götürməyi tələb edir, eyni zamanda ticarət müharibələri aparır və siyasi təzyiqləri artırır. Bu isə Avropa İttifaqında silahlanmanın sürətlənməsinə, millətçi meyllərin güclənməsinə və müharibədən sonrakı təhlükəsizlik arxitekturasının sarsılmasına səbəb olur.

Asiyada da oxşar proseslər gedir. Yaponiya, Cənubi Koreya və Avstraliya ABŞ-ın təhlükəsizlik zəmanətlərinə əvvəlki qədər etibar etmir və Çinin güclənməsi fonunda alternativ hərbi ssenariləri nəzərdən keçirməyə başlayır. Ekspertlər xəbərdarlıq edir ki, ABŞ-ın liderlikdən imtinası müttəfiqləri daha müstəqil, lakin Vaşinqtona qarşı daha şübhəli mövqeyə sürükləyir.

Yeni dünya nizamı: çoxqütblülük və artan risklər

Ekspert Bartolomey Radzeyevski Polşanın "İnteria" nəşrinə verdiyi müsahibəsində qeyd edib ki, ABŞ hegemonluğu artıq başa çatıb və dünya yeni, dördqütblü sistemə daxil olub: ABŞ və Çin supergüclər, Hindistan və Rusiya isə böyük regional güclər kimi formalaşır. O, hesab edir ki, Donald Tramp bu prosesin səbəbi deyil, zəifləyən Amerikanın yeni reallığa uyğunlaşma cəhdinin nəticəsidir.

Radzeyevski vurğulayır ki, çoxqütblü dünya daha "ədalətli" və ya "sülhsevər" deyil. Əksinə, tarix göstərir ki, belə sistemlər daha çox böhran, münaqişə və müharibə yaradır. ABŞ-ın Avropadan tədricən çəkilməsi, Ukrayna müharibəsi və Qrenlandiya ətrafında yaranan gərginlik bu yeni mərhələnin ilkin əlamətləridir.

Nəticə olaraq, analitiklərin qənaəti eynidir: köhnə dünya nizamı artıq dağılıb. ABŞ-ın liderlikdən imtinası xərcləri azaltmır, əksinə, riskləri artırır və dünya daha qeyri-sabit, daha təhlükəli bir dövrə daxil olur.

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:154
embedMənbə:https://moderator.az
archiveBu xəbər 20 Yanvar 2026 23:12 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see329

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see328

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see324

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see319

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see304

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see302

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see287

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see287

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see280

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see279

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see278

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see273

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see263

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

20 Noyabr 2026 17:30see261

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see261

Ağdamda yaradıcı master klas təşkil olundu FOTO

20 Noyabr 2026 21:05see249

Qan qrupu immunitetə nə dərəcədə təsir edir?

20 Noyabr 2026 13:53see248

Cennifer Lopesdən ETİRAF: “Altı ay dayanmadan ağladım”

20 Noyabr 2026 19:20see245

Qazax şəhərində beşinci İdman Festivalının açılış mərasimi keçirilib FOTO

20 Noyabr 2026 21:35see228

3 Tesla MRT SAF Hospitalda Nə zaman həyat əhəmiyyətlidir? (VİDEO)

20 Noyabr 2026 15:57see222
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri