Icma.az
close
up
RU
“ABŞ ın liderliyi sona yaxınlaşır: dünya daha təhlükəli mərhələyə daxil olur“ “The Atlantic“

“ABŞ ın liderliyi sona yaxınlaşır: dünya daha təhlükəli mərhələyə daxil olur“ “The Atlantic“

Moderator.az portalından verilən məlumata əsasən, Icma.az bildirir.

"Vaşinqtonun geri çəkilməsi çoxqütblü dünyada riskləri artırır..."

Vaşinqtonun geri çəkilməsi və köhnə nizamın dağılması ABŞ-ın İkinci Dünya müharibəsindən sonra qurduğu liberal dünya nizamı faktiki olaraq dağılma mərhələsinə keçib. 

Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə "theatlantic.com" nəşri yazıb.

Nəşrin yazdığına görə, Donald Tramp administrasiyasının yeni milli təhlükəsizlik strategiyası Vaşinqtonun artıq qlobal təhlükəsizliyin əsas təminatçısı olmaq istəmədiyini açıq şəkildə göstərir. ABŞ beynəlxalq öhdəliklərdən uzaqlaşır, müttəfiqlər sistemini zəiflədir və güc siyasətini prioritetə çevirir.

Analitik Robert Kaqanın fikrincə, Amerika hərbi gücü artıq sabitlik yaratmaq üçün deyil, mövcud nizamı sökmək üçün istifadə olunur. Bu isə dünyanı 1945-ci ildən əvvəlki dövrü xatırladan təhlükəli bir mərhələyə aparır: rəqabət aparan böyük dövlətlər, təsir dairələri və artan müharibə riski.

Avropa və Asiya ABŞ-sız dövrə hazır deyil

ABŞ-ın geri çəkilməsi ən çox Avropa və Asiyada narahatlıq yaradır. Vaşinqton Avropadan öz təhlükəsizliyini öz üzərinə götürməyi tələb edir, eyni zamanda ticarət müharibələri aparır və siyasi təzyiqləri artırır. Bu isə Avropa İttifaqında silahlanmanın sürətlənməsinə, millətçi meyllərin güclənməsinə və müharibədən sonrakı təhlükəsizlik arxitekturasının sarsılmasına səbəb olur.

Asiyada da oxşar proseslər gedir. Yaponiya, Cənubi Koreya və Avstraliya ABŞ-ın təhlükəsizlik zəmanətlərinə əvvəlki qədər etibar etmir və Çinin güclənməsi fonunda alternativ hərbi ssenariləri nəzərdən keçirməyə başlayır. Ekspertlər xəbərdarlıq edir ki, ABŞ-ın liderlikdən imtinası müttəfiqləri daha müstəqil, lakin Vaşinqtona qarşı daha şübhəli mövqeyə sürükləyir.

Yeni dünya nizamı: çoxqütblülük və artan risklər

Ekspert Bartolomey Radzeyevski Polşanın "İnteria" nəşrinə verdiyi müsahibəsində qeyd edib ki, ABŞ hegemonluğu artıq başa çatıb və dünya yeni, dördqütblü sistemə daxil olub: ABŞ və Çin supergüclər, Hindistan və Rusiya isə böyük regional güclər kimi formalaşır. O, hesab edir ki, Donald Tramp bu prosesin səbəbi deyil, zəifləyən Amerikanın yeni reallığa uyğunlaşma cəhdinin nəticəsidir.

Radzeyevski vurğulayır ki, çoxqütblü dünya daha "ədalətli" və ya "sülhsevər" deyil. Əksinə, tarix göstərir ki, belə sistemlər daha çox böhran, münaqişə və müharibə yaradır. ABŞ-ın Avropadan tədricən çəkilməsi, Ukrayna müharibəsi və Qrenlandiya ətrafında yaranan gərginlik bu yeni mərhələnin ilkin əlamətləridir.

Nəticə olaraq, analitiklərin qənaəti eynidir: köhnə dünya nizamı artıq dağılıb. ABŞ-ın liderlikdən imtinası xərcləri azaltmır, əksinə, riskləri artırır və dünya daha qeyri-sabit, daha təhlükəli bir dövrə daxil olur.

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:139
embedMənbə:https://moderator.az
archiveBu xəbər 20 Yanvar 2026 23:12 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see443

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see335

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see314

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see307

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see291

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see291

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see281

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see262

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see246

Dişlər yaddaş kartımızdır?

17 Noyabr 2026 13:42see241

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see223

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

17 Noyabr 2026 12:44see222

Azerbaijan’s macro economy 2025 2026 and future prospects

17 Noyabr 2026 13:48see213

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

17 Noyabr 2026 23:17see212

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see209

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see200

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

17 Noyabr 2026 14:53see198

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see194

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see194

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see184
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri