ABŞ ın qərarı: Süni intellektlə evlənmək qadağan olunacaq

ABŞ-ın iki aparıcı ştatından – Kaliforniya və Ohayodan süni intellektlə bağlı iki mühüm qərar verilib. Hər iki qərar yalnız bu ölkə üçün deyil, gələcəkdə qlobal səviyyədə də qəbul edilə biləcək önəm daşıyır.

Bizimyol.info xəbər verir ki, bugün Kaliforniya və Ohayo ştatlarında süni intellekt texnologiyalarını tənzimləyəcək iki yeni qanun qəbul olunub. Kaliforniyada imzalanan qanuna əsasən, 2026-cı ildən etibarən "Meta", "Character AI" və "Replika" kimi platformalar uşaqlar və emosional baxımdan həssas istifadəçilər üçün ciddi təhlükəsizlik qaydalarına əməl etməyə məcbur ediləcək. Ohayoda isə süni intellektlə insanlar arasında “evlilik” əlaqələri rəsmən qadağan olunacaq.

Kaliforniyada qəbul edilən bu qərar bəzi gənclərin süni intellekt botları ilə keçirdikləri narahatedici yazışmalardan sonra intihar etmələri kimi faciəli hadisələrin fonunda gündəmə gəlib. Xatırladığınız kimi, "ChatGPT" də bir müddətdir bu cür bir intihar hadisəsinə görə məhkəmə prosesi ilə üz-üzə qalıb. Yeni qanuna əsasən, Kaliforniyada fəaliyyət göstərən texnologiya şirkətləri istifadəçilərin yaşını yoxlamalı, intihar və ya özünə zərər vermə ilə bağlı danışıqlara müdaxilə planı hazırlamalı və söhbət etdikləri “şəxsin” əslində süni intellekt olduğunu aydın şəkildə bildirməlidirlər.

Qanunun əsas məqsədi, xüsusilə emosional baxımdan kövrək və həssas fərdləri qorumaqdır. Süni intellektin insan dostluğunu təqlid etmə bacarığı artdıqca, yanlış yönləndirmə, psixoloji istismar və digər mənfi təsirlərlə bağlı narahatlıqlar da artır. Bu qərar, texnologiya nəhənglərinin yaratdıqları məhsulların nəticələrinə görə ilk dəfə olaraq real məsuliyyət daşımalı olduqları bir dönüm nöqtəsi kimi qiymətləndirilir.

Kaliforniyanın bu addımının gələcəkdə beynəlxalq standartlara çevriləcəyi gözlənilir. ABŞ federal hökuməti də oxşar istiqamətdə araşdırmalar aparır və digər ştatların bu qanunu nümunə götürəcəyi ehtimal edilir.

Digər tərəfdən, Ohayoda təqdim olunan qanun layihəsi süni intellektlə insanlar arasında yaranan “emosional asılılığın” qarşısını almağı və insan-maşın münasibətlərində etik sərhədləri müəyyənləşdirməyi hədəfləyir. Mütəxəssislər bu cür münasibətlərin "süni intellekt psixozu" adlandırılan obsesif davranışlara səbəb ola biləcəyi barədə xəbərdarlıq edirlər.

Ohayodakı bu təşəbbüs sadəcə bir qadağadan ibarət deyil. Bu həm də cəmiyyətin “şəxsiyyət” və “bağlılıq” anlayışlarını yenidən nəzərdən keçirdiyi bir dövrün başlanğıcı ola bilər. Bununla belə, bir çox insan bu qanunların şəxsi azadlıqları və texnoloji yenilikləri məhdudlaşdıra biləcəyini düşünür.

Qadir, Bizimyol.info