ABŞ İran müharibəsi necə nəticələnəcək? Politoloqdan açıqlama

"Regionda baş verən hadisələrin miqyası artdığı təqdirdə, bunun ətraf ölkələrinə təsiri qaçılmaz olacaq. Burada söhbət yalnız hərbi müstəvidən getmir, eyni zamanda sosial və xüsusilə humanitar böhranla üzləşmək ehtimalları da kifayət qədər yüksəkdir”.

Bu sözləri AZXEBER.COM-a açıqlamasında siyasi analitik Rusif Məmmədsoy deyib.

O bildirib ki, İran daxilində müəyyən dəyişikliklərin baş verməsi ehtimalı mümkündür:

"İran, İsrail və ABŞ-nin qarşı-qarşıya gəlməsi nəticəsində rəsmi Tehran daxilində müəyyən dəyişikliklərin baş verməsi ehtimalı yüksəkdir. Artıq ali dini liderin mümkün varisi hesab olunan şəxslərlə bağlı aradan götürülmə xəbərləri yayılır. Eyni zamanda, SEPAH rəhbərliyində dəyişikliklərdən sonra yeni təyin olunan şəxslə bağlı da ölüm xəbərlərinin yayıldığı bildirilir. Bu isə onu göstərir ki, sistem özünü yeniləməyə çalışsa belə, ABŞ və İsrail buna imkan verməyəcək. Bu, onların maraqlarına uyğun yeni siyasi rejim formalaşana qədər davam edə bilər”.

O söyləyib ki, İrandakı mövcud rejim öz siyasi kursunu dəyişə bilər:

"Mövcud rejim öz siyasi kursunu və görüntüsünü dəyişərək daha yumşaq siyasət həyata keçirə bilər ki, bu onlar üçün çıxış yolu olar. Bu çərçivədə uranın zənginləşdirilməsindən imtina edilməsi, ballistik raket proqramının məhdudlaşdırılması və ya tam dayandırılması kimi şərtlərin qəbul edilməsi İran üçün çıxış yolu hesab oluna bilər. Lakin İrandakı mühafizəkar qüvvələr, xüsusilə SEPAH və onun müxtəlif qanadları bu cür güzəştlərə getmək niyyətində olmadıqlarını bildirirlər və mübarizəni davam etdirmək mövqeyindədirlər”.

Ekspert deyib ki, İranın hazırkı vəziyyətdə ABŞ ilə açıq və genişmiqyaslı hərbi qarşıdurmada aparması real deyil:

"Digər tərəfdən isə Donald Trampın müxtəlif açıqlamalarında İranın geri çəkilməsi və ya müəyyən şərtləri qəbul etməsi ilə bağlı çağırışlar səslənir. Bu isə daha çox müharibənin psixoloji və informasiya müstəvisində aparılan təzyiq elementlərindən biri kimi qiymətləndirilməlidir. Bu, o demək deyil ki, İran rəsmi şəkildə təslim olmağa hazırdır. Lakin reallıq ondan ibarətdir ki, İranın hazırkı vəziyyətdə ABŞ ilə açıq və genişmiqyaslı hərbi qarşıdurmada uzun müddət davam gətirməsi olduqca çətin görünür. Körfəz ölkələrinə, o cümlədən Dubay kimi strateji nöqtələrə endirilən zərbələr də diqqət çəkir. İran bu yolla region ölkələrini ABŞ-yə təzyiq göstərməyə təşviq etmək və müharibənin dayandırılmasına nail olmaq məqsədi güdə bilər. Bu, İranın tətbiq etdiyi hərbi-siyasi taktikanın bir hissəsi kimi qiymətləndirilə bilər”.

R.Məmmədsoy qeyd edib ki, ABŞ və İsrailin prosesdən geri çəkilmək niyyəti yoxdur:

"ABŞ və İsrailin bu prosesdə geri çəkilmək niyyətində olmadığı müşahidə olunur. 1979-cu ildən indiyə qədər ABŞ və İsrail üçün rejimin devrilməsi və onlara uyğun sistemin qurulması əsas məqsəddir. Əgər vəziyyət daha da mürəkkəbləşər və İranın ərazi bütövlüyü məsələsi müzakirə predmetinə çevrilərsə, bu halda müxtəlif alternativ ssenarilərin gündəmə gəlməsi mümkündür. Belə bir vəziyyətdə region xalqları, o cümlədən İranda yaşayan Güney azərbaycanlıların da proseslərə münasibət bildirməsi vacibdir. İranın parçalanması soydaşlarımızın istəklərinə nail olması deməkdir”.

Şahanə Ziyad